Oto pełna treść apelu:
Apel Polskiej Unii Edukacyjnej o odpowiedzialność za słowo, powstrzymanie radykalizacji i ochronę młodego pokolenia
Do polityków, przedstawicieli mediów, osób publicznych oraz wszystkich, którzy poprzez swoje słowa, decyzje i działania kształtują postawy społeczne.
My, przedstawiciele Polskiej Unii Edukacyjnej, zwracamy się z pilnym apelem o odpowiedzialność za słowo, szacunek dla drugiego człowieka oraz zaniechanie działań i przekazów, które mogą prowadzić do radykalizacji postaw i zachowań młodzieży.
Szkoła nie funkcjonuje w oderwaniu od rzeczywistości społecznej. Młodzi ludzie obserwują dorosłych, słuchają ich wypowiedzi, śledzą debaty publiczne i media społecznościowe. Uczą się nie tylko z podręczników, ale także z tego, jak osoby sprawujące władzę, dziennikarze, komentatorzy i liderzy opinii odnoszą się do innych ludzi, rozwiązują konflikty i reagują na odmienne poglądy.
Nie możemy oczekiwać od młodzieży szacunku, dialogu i odpowiedzialności, jeśli sami dorośli zbyt często dają przykład agresji, pogardy, wykluczania i przyzwolenia na nienawiść.
Z niepokojem obserwujemy zjawiska, które mogą sprzyjać narastaniu wrogości, pogłębianiu polaryzacji oraz radykalizacji postaw wśród młodych ludzi.
Publiczne poniżanie przeciwników, język odczłowieczenia, sianie uprzedzeń i podsycanie lęków dla doraźnych korzyści politycznych czy medialnych tworzą klimat, w którym agresja staje się akceptowalną formą wyrażania poglądów.
Niepokojące jest również to, że zachowania agresywne, przemoc słowna i demonstracyjne lekceważenie zasad współżycia społecznego mogą być przedstawiane jako oznaka siły, odwagi czy niezależności. W takich warunkach młodzi ludzie, poszukujący własnej tożsamości, przynależności i uznania, stają się szczególnie podatni na manipulację, radykalne narracje i presję grupy.
Nie wolno nam bagatelizować tych zagrożeń. Nie wolno też przerzucać całej odpowiedzialności na szkoły, nauczycieli i rodziców, jeśli jednocześnie przestrzeń publiczna dostarcza młodym ludziom wzorców opartych na konflikcie, pogardzie i przyzwoleniu na agresję.
Czytaj więcej
Radykalizacja młodzieży – nie ulega wątpliwości, że inspirowana – pcha rodziców do działania, czyli nieposyłania swoich pociech do szkół. Co się wy...
Dlatego apelujemy
Do polityków – o powstrzymanie się od wypowiedzi i działań, które pogłębiają podziały społeczne, stygmatyzują określone grupy lub legitymizują agresję. O prowadzenie sporów w sposób odpowiedzialny, oparty na argumentach, poszanowaniu godności człowieka i świadomości, że publicznie wypowiadane słowa mają realny wpływ na postawy młodego pokolenia.
Do przedstawicieli mediów i osób kształtujących opinię publiczną – o rzetelność, umiar i szczególną odpowiedzialność za sposób przedstawiania konfliktów społecznych. O rezygnację z sensacyjności i przekazów, które normalizują przemoc słowną, wzmacniają uprzedzenia lub wykorzystują młodzież do budowania zasięgów i wywoływania skrajnych emocji.
Do osób publicznych, liderów opinii i twórców internetowych – o refleksję nad konsekwencjami własnych wypowiedzi i publikowanych treści. O niepromowanie zachowań agresywnych, nieupowszechnianie nienawiści oraz nieprzedstawianie poniżania innych jako powodu do dumy. Popularność i wpływ społeczny powinny oznaczać również gotowość do ponoszenia odpowiedzialności za oddziaływanie na młodych odbiorców.
Do wszystkich uczestników debaty publicznej – o odrzucenie przekonania, że cel uświęca środki. Krytyka jest niezbędna w demokratycznym społeczeństwie, zaś różnica poglądów nie odbiera nikomu prawa do szacunku i bezpieczeństwa.
Czytaj więcej
Na razie rodzice nie posyłają dzieci do szkół, a jutro mogą zacząć tankować na zapas, skupować sól i wybierać gotówkę z bankomatów. Jak błędna poli...
Szkoła potrzebuje wsparcia, a młodzież – odpowiedzialnych wzorców
Nauczyciele każdego dnia podejmują wysiłek, by uczyć młodych ludzi samodzielnego myślenia, rozpoznawania manipulacji, rozwiązywania konfliktów, szacunku dla odmienności i odpowiedzialności za własne decyzje. Wychowanie do demokracji, dialogu i pokojowego współistnienia nie może jednak pozostawać wyłącznie zadaniem szkoły.
Apelujemy o wspieranie nauczycieli i rodziców w rozpoznawaniu sygnałów radykalizacji, przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej, reagowaniu na mowę nienawiści oraz budowaniu odporności młodzieży na manipulację i dezinformację. Konieczne są działania profilaktyczne, edukacyjne i wychowawcze, prowadzone we współpracy szkół, rodzin, instytucji publicznych i organizacji społecznych.
Czytaj więcej
Mam wątpliwości, czy dodatkowe, doraźne straszenie dzieci to dobre rozwiązanie. Zdecydowanie wolałabym zmiany systemowe. Powinniśmy także przemyśle...
Nasz wspólny obowiązek
Zwracamy się do wszystkich, którzy mają wpływ na kształtowanie opinii i postaw: zatrzymajmy spiralę wrogości, zanim stanie się ona codziennością młodych ludzi. Nie podsycajmy emocji, które dzielą. Nie nagradzajmy agresji uwagą i popularnością. Nie wykorzystujmy młodzieży do realizacji doraźnych interesów.
Odpowiedzialność za przyszłość młodego pokolenia nie jest wyłącznym obowiązkiem nauczycieli ani rodziców. Jest wspólnym zobowiązaniem całego społeczeństwa.
Dziś potrzebujemy mniej pogardy, a więcej szacunku. Mniej podziałów, a więcej odpowiedzialności. W imię dobra młodzieży, bezpieczeństwa społecznego i przyszłości demokratycznego społeczeństwa apelujemy o zaniechanie działań sprzyjających radykalizacji młodych ludzi oraz o wspólne budowanie kultury dialogu, odpowiedzialności i poszanowania godności każdego człowieka.
Prosimy serdecznie o poparcie dla Apelu na stronie www.pue.edu.pl
Warszawa, 15 października 2026
Dr Mieczysław Błoński, prezes Zarządu Polskiej Unii Edukacyjnej
