Demografia ma ogromny wpływ na gospodarkę, nie wyłączając nieruchomości, także biurowych. Prognoza demograficzna zakłada, że do 2035 r. liczba mieszkańców Polski zmniejszy się o ok. 1,2 mln.
Nadchodzi srebrna fala. Skutki dla nieruchomości
W niespełna dekadę ubędzie Polaków w kluczowym wieku produkcyjnym 25–44 lata. Spadek jest szacowany aż na 2 mln. Ta bardzo ważna grupa na rynku pracy generuje dużą konsumpcję i nakręca popyt na powierzchnie magazynowe i biurowe.
– Wyobraźmy sobie, że z gospodarki znika cała populacja Warszawy – obrazuje Jan Jakub Zombirt, szef działu badań w firmie doradczej JLL.
Rośnie udział starszych grup wiekowych – osoby w wieku 65+ będą stanowić niemal 23 proc. populacji. Nadchodzi srebrna fala, ludzie z powojennego wyżu kończą 70 lat.
Czytaj więcej
Demografia drastycznie zmienia rynek nieruchomości. Deweloperzy muszą zacząć budować dla szybko starzejącego się społeczeństwa. A co zrobi państwo?
Problemem jest niski współczynnik dzietności w Polsce: 1,14 – to dużo poniżej progu zastępowalności (2,1) – podaje JLL.
Skutki zmian demograficznych odczuje rynek nieruchomości, nie tylko mieszkaniowy, ale też komercyjny, w tym biurowy.
Jan Jakub Zombirt uważa, że demografia to przewaga, po którą trzeba sięgnąć. – Zmiany demograficzne nie zaskakują rynku, widać je z wieloletnim wyprzedzeniem – mówi ekspert JLL. – Tymczasem część inwestorów, najemców i właścicieli nieruchomości wciąż jest biernymi obserwatorami. Wygrają ci, którzy zareagują pierwsi. Okno możliwości jest otwarte.
Dyrektor z JLL podkreśla, że biura są najbardziej odporne na demografię. Powód jest prosty: są skoncentrowane w metropoliach. Z analiz JLL wynika, że od dwóch dekad nasila się odpływ z mniejszych miast do siedmiu metropolii. Najmocniej przyciągają studia i praca. Po pandemii część osób wróciła do średnich miast, ale to wciąż margines.
Efekt, jaki widzi JLL: nieruchomości w metropoliach zyskują na skoncentrowanym popycie.
Czytaj więcej
Na rynek będzie trafiać coraz więcej mieszkań po seniorach wyżu powojennego. W wyludniających się miastach dziedziczone lokale zaczną konkurować o...
W polskim „równaniu demograficznym” kluczową zmienną jest imigracja. W Polsce legalnie pracuje 700 tys. Ukraińców, tzw. status UKR (dający ochronę czasową w Polsce – red.) ma niemal 1 mln. Na pracownikach z Ukrainy w dużej mierze opiera się sektor BPO/SSC. Rośnie też globalna migracja zarobkowa, zwłaszcza w sektorze magazynów i logistyki.
Czynsze za najlepsze biura wzrosną
Eksperci JLL nie mają wątpliwości: biura wciąż będą potrzebne. Budynki w metropoliach i mocnych mikrolokalizacjach, z dobrą dostępnością, utrzymają zainteresowanie niezależnie od demografii. Ważna jest też możliwość adaptacji budynków i ich projektowanie zorientowane na człowieka. Coraz ważniejsza staje się wygoda, komfort, a nie tylko udogodnienia dla młodych pokoleń, jak strefy rozrywki, konsole, piłkarzyki.
Jak zauważa Jan Jakub Zombirt, mediana wieku pracownika biurowego rośnie. Do 2035 r. liczba pracowników powyżej 50. roku życia wzrośnie o 22,6 proc., grupa młodszych skurczy się o 13,5 proc.
Czytaj więcej
Obiekty handlowe, które dostosują ofertę do starzejącego się społeczeństwa i rosnącej liczby mniejszych gospodarstw domowych, zyskają przewagę.
Piotr Kamiński, szef działu wynajmu w JLL, zakłada stabilny popyt na powierzchnie biurowe. W Warszawie pustostany to 7,9 proc. Według prognoz będą jeszcze maleć. W najlepszych stołecznych budynkach znalezienie wolnej powierzchni już dziś graniczy z cudem.
Z danych JLL wynika, że czynsze za biura będą rosły. W Warszawie mogą sięgać 37 euro za mkw. powierzchni. Pojedyncze umowy najmu mniejszych biur na najwyższych piętrach biurowych wież opiewają nawet na 40 euro za mkw. To jednak wyjątki. Zyskuje też prawa strona Wisły, gdzie nowoczesne biura kosztują nawet 20 euro za mkw., co – jak podkreśla Piotr Kamiński – było kiedyś niewyobrażalne.
Najemcy łaskawie patrzą także na Służewiec, który przyciąga dużo niższymi niż w centrum Warszawy czynszami.
Generalnie na rynku biur dominują renegocjacje umów najmu. JLL opracowuje model, który pozwala prognozować, jacy najemcy mogą opuścić dotychczasowe siedziby.
Jak wskazuje Szymon Dołęga, ekspert JLL, z pierwszych analiz wynika, że do wyprowadzek są najbardziej skłonni najemcy m.in. z branży retail (sieci handlowe, platformy sprzedażowe, biura producentów np. odzieży). Najbardziej przywiązane do swoich biur są m.in. media – prasa, telewizja.