Ok. 20 proc. rozpoczętych w styczniu rezerwacji zakończyło się powrotem mieszkania do sprzedaży jeszcze przed końcem miesiąca. W kolejnych miesiącach odsetek ten na ogół rósł, by w październiku osiągnąć 27 proc. W całym okresie od stycznia do października było to niemal 16,7 tys. z 68,5 tys. odnotowanych rezerwacji – wynika z danych BIG DATA RynekPierwotny.pl.
– Rezerwacja jest sygnałem zainteresowania mieszkaniem, ale nie gwarancją zawarcia umowy – tłumaczy Marek Wielgo, ekspert portalu RynekPierwotny.pl.
Klient dewelopera zyskuje czas
Jak mówi Marek Wielgo, rezerwacja mieszkania szczególnie zyskuje na znaczeniu przy zakupie na kredyt. – Daje to kupującemu czas na sprawdzenie zdolności kredytowej i uzyskanie decyzji banku, a deweloperowi większą pewność, że klient poważnie rozważa zakup. Samo zdobycie rezerwacji nie kończy jednak walki o klienta – zaznacza analityk. – Nie zawsze dochodzi do transakcji. Możliwe, że część kupujących w czasie obowiązywania rezerwacji nadal porównuje oferty i gdy znajdzie lepsze mieszkanie, decyduje się zmienić plany. Sprzyja temu rekordowa oferta lokali na największych rynkach, która daje kupującym znacznie większą swobodę wyboru niż jeszcze dwa czy trzy lata temu.
Czytaj więcej
Wyłączenie 800+ z liczenia zdolności kredytowej oznacza, że rodzina w Łodzi kupi mieszkanie mniejsze o ok. 17 mkw., a w Warszawie o 12 mkw. Część k...
Marek Wielgo zauważa, że nawet ewentualna utrata opłaty rezerwacyjnej może być mniej dotkliwa niż zakup lokalu na gorszych warunkach, jeśli kupujący znajdzie korzystniejszą ofertę.
– Jeśli umowa przewiduje opłatę rezerwacyjną, nie może ona przekraczać 1 proc. ceny lokalu. Przy mieszkaniu za 600 tys. zł maksymalna opłata rezerwacyjna wynosi 6 tys. zł. Jeśli jednak kupujący znajdzie podobny lokal tańszy o kilkanaście czy kilkadziesiąt tysięcy złotych albo mieszkanie w znacznie lepszej lokalizacji, rezygnacja z wcześniejszej rezerwacji może być dla kupującego opłacalna – mówi ekspert.
Marek Wielgo zaznacza, że powodów rezygnacji może być więcej, m.in. niewystarczający kredyt lub odmowa banku, zmiana sytuacji życiowej czy odsunięcie w czasie decyzji o zakupie. – Trudno je jednoznacznie ustalić na podstawie dostępnych danych. Nie zmienia to jednak faktu, że w warunkach rosnącej oferty mieszkaniowej część kupujących może wykorzystywać okres rezerwacji na dalsze porównywanie dostępnych mieszkań i poszukiwanie korzystniejszej oferty – akcentuje.
Czytaj więcej
Mimo że od roku ceny nowych mieszkań są ustawowo jawne, to klient nie zawsze wie, ile zapłaci za gotowy do zamieszkania lokal. Najczęściej kupuje p...
Analityk zauważa też, że dane BIG DATA RynekPierwotny.pl nie pokazują pełnego obrazu rynku. Nie wszyscy deweloperzy przekazują informacje o rezerwacjach. – Część firm oznacza lokale w ofertach jedynie jako dostępne lub niedostępne, bez wskazania, czy zostały zarezerwowane. Zdarza się też, że mieszkania znikają z publicznie prezentowanej oferty, choć nie oznacza to automatycznie, że zostały sprzedane – wyjaśnia ekspert.
Jakie mieszkania rezerwują klienci
Najwięcej rezerwacji od stycznia do października odnotowano w Warszawie – 12,1 tys. Kolejne miejsca zajęły Wrocław (7,9 tys.), Kraków (6,5 tys.), Łódź (5,1 tys.) i Gdańsk (4,2 tys.). To największe rynki, na których kupujący mają do wyboru wiele inwestycji i mieszkań o zróżnicowanych cenach, metrażach, lokalizacjach oraz standardzie.
– Sama liczba rezerwacji zależy jednak od wielkości rynku. Ciekawsze różnice widać w odsetku rezerwacji, które zakończyły się powrotem mieszkania do sprzedaży jeszcze w tym samym miesiącu – mówi Marek Wielgo. – W Warszawie i Wrocławiu było to po ok. 31 proc., a w Gdańsku niemal 32 proc. W Krakowie i Łodzi – ok. 20 proc.
– Analiza cen i metraży pokazuje jeszcze jedną prawidłowość. W każdym z dziesięciu badanych miesięcy mediana ceny mieszkań, które wróciły do sprzedaży po odwołaniu rezerwacji, była wyższa niż w przypadku pozostałych rezerwacji – wskazuje Marek Wielgo. – Różnica wynosiła od ok. 3 do 9 proc. Jednocześnie mediana powierzchni takich lokali była zbliżona do metrażu pozostałych mieszkań – to ok. 50,5 mkw. Może to sugerować, że większe trudności ze sfinalizowaniem zakupu dotyczą lokali droższych. Nie dowodzi jednak, że to właśnie cena skłania klientów do rezygnacji. Na decyzję mogą wpływać również lokalizacja, układ mieszkania, standard inwestycji czy warunki oferowane przez konkurencyjnych deweloperów.
Kiedy nowe mieszkanie wraca na rynek
Jan Dziekoński, główny ekonomista portalu RynekPierwotny.pl, podkreśla, że powrót lokalu do sprzedaży nie musi oznaczać, że deweloper będzie miał problem ze znalezieniem kolejnego nabywcy.
– Już pierwsza rezerwacja mieszkania oznacza, że jest ono atrakcyjne dla klientów. Ponowna rezerwacja tego samego lokalu pokazuje, że zainteresowanie nim nie musi się kończyć wraz z pierwszą nieudaną próbą sprzedaży. Dla dewelopera ważne jest to, że lokal wraca do puli mieszkań, które trzeba sprzedać. Nie zawsze oznacza to stratę, ale może wydłużać proces sprzedaży – mówi Jan Dziekoński.
Czytaj więcej
Co trzecie nowe mieszkanie sprzedaje się dziś dopiero po zakończeniu budowy. Jeszcze kilka lat temu było to zaledwie co siódme. Deweloperzy mają co...
Zdaniem eksperta nie oznacza to, że każdy deweloper będzie skłonny do dużych obniżek. – Ale w niektórych przypadkach bardziej opłacalne dla dewelopera może być zaproponowanie klientowi korzystniejszych warunków niż dopuszczenie do tego, by odszedł do konkurencji – mówi Dziekoński.
Co się dzieje z opłatą rezerwacyjną
Eksperci portalu RynekPierwotny.pl przypominają, że umowa rezerwacyjna musi mieć formę pisemną i określać m.in. cenę mieszkania oraz okres, na jaki zostaje wyłączone z oferty. Strony mogą też uzgodnić opłatę rezerwacyjną. Nie jest ona obowiązkowa. W przypadku zawarcia umowy deweloperskiej jest zaliczana na poczet ceny mieszkania.
Czytaj więcej
Na rynek będzie trafiać coraz więcej mieszkań po seniorach wyżu powojennego. W wyludniających się miastach dziedziczone lokale zaczną konkurować o...
– Opłata rezerwacyjna ma ograniczać przypadkowe blokowanie mieszkań. Deweloper musi ją zwrócić klientowi, jeśli ten nie uzyska kredytu z powodu negatywnej oceny zdolności kredytowej – przypomina Marek Wielgo. – Jeśli deweloper nie wywiąże się z zobowiązań wynikających z umowy rezerwacyjnej, np. sprzeda lokal komuś innemu w okresie obowiązywania rezerwacji, musi zwrócić klientowi opłatę w podwójnej wysokości.