Z raportu Living 2040 przygotowanego przez agencję Open Format przy współpracy m.in. z portalem Nieruchomosci-online.pl, wynika, że w 2040 r. dominująca na polskim rynku nieruchomości wciąż będzie własność. „Na swoim” może jednak żyć mniej osób niż dziś. Autorzy raportu przewidują, że w ciągu kilkunastu lat może wzrosnąć odsetek Polaków wybierających najem prywatny lub instytucjonalny.

Czytaj więcej

Nieruchomości

Rejestr Cen Nieruchomości otwarty. Rynek bardziej przejrzysty, ale są hamulce

Bezpłatny dostęp do danych o transakcjach ma m.in. ograniczyć manipulowanie cenami nieruchomości....

Najem z wyboru, najem z konieczności

Analitycy przywołują dane Eurostatu, z których wynika, że 87 proc. mieszkańców Polski mieszka w nieruchomościach będących ich własnością. Pozostałe 13 proc. to najemcy.

Ta grupa jest zróżnicowana. Obejmuje zarówno osoby płacące czynsz rynkowy, jak i korzystające z najmu o obniżonych stawkach (np. mieszkania komunalne, TBS-y). Są i tacy, którzy mieszkają w nieruchomościach bezpłatnie udostępnionych przez rodzinę. Autorzy raportu podnoszą, że Polska od lat utrzymuje jeden z najniższych odsetków najmu komercyjnego w Unii Europejskiej.

Jak jednak wynika z analiz, do 2040 r. struktura własności w Polsce może się zmienić. Może dojść do „stopniowego odwrotu od kulturowego przywiązania do własności na rzecz racjonalnego podejścia do użytkowania”.

– Najem dla części osób staje się świadomie wybieranym modelem życia, który daje elastyczność, brak długoterminowych zobowiązań i mniejsze ryzyko finansowe. Jednocześnie rośnie grupa osób, które pozostają w najmie nie tyle z wyboru, ile z konieczności, wynikającej z ograniczonej dostępności kredytu i wysokich cen mieszkań – zaznaczają analitycy.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Najem mieszkań. Inwestorzy muszą zapomnieć o łatwych zyskach

Na rynek najmu mieszkań wracają i wyn...

Pro

Jaki scenariusz dla rynku nieruchomości

Każdy ze scenariuszy opracowanych przez autorów raportu zakłada, że własność nieruchomości wciąż będzie przeważającą formą w Polsce, ale odsetek obywateli mieszkających we własnym mieszkaniu lub domu spadnie.

W ostrożnym scenariuszu własność wciąż zdecydowanie przeważa, a najem rozwija się powoli. W 2040 r. struktura rynku wygląda następująco: 80 proc. – własność, 15 proc. – najem prywatny, 5 proc. – najem instytucjonalny (PRS).

W scenariuszu zrównoważonym relacja między własnością a najmem mocniej się równoważy. Struktura rynku w przypadku takiej wersji zdarzeń to: 65 proc. – własność, 25 proc. – najem prywatny, 10 proc. – najem instytucjonalny.

W scenariuszu dynamicznym rynek PRS rośnie w szybkim tempie, a Polska zbliża się do modelu zachodnioeuropejskiego, z bardziej zróżnicowaną strukturą własności. Struktura rynku: 55 proc. – własność, 25 proc. – najem prywatny, 20 proc. – najem instytucjonalny.

– Polska nadal jest krajem silnie nastawionym na własność. Jest to nie tylko decyzja ekonomiczna, ale też wartość kulturowa. Nawet młode pokolenia deklarują, że własność ma przewagę nad najmem, i to mimo ograniczeń finansowych – komentuje Anna Zachara-Widła, badaczka zachowań klientów portalu Nieruchomosci-online.pl. – Jednak w ostatnich latach krajobraz mieszkaniowy powoli się poszerza. W alternatywie do własności pojawiają się nowe formy, takie jak najem instytucjonalny, modele subskrypcyjne czy rozwiązania hybrydowe z opcją wykupu. Coraz więcej osób, szczególnie młodszych i bardziej mobilnych, patrzy na mieszkanie przez pryzmat nie tylko własności, ale też długofalowych kosztów utrzymania i elastyczności. Dlatego w perspektywie kilkunastu lat możemy obserwować stopniowe przesuwanie się części decyzji dotyczących mieszkania w stronę najmu. Własność nie przegra, ale może przestać być domyślnym celem – podkreśla ekspertka.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Centrum dla singla, przedmieście dla rodziny? Ceny mieszkań zmieniają rynek

Na duże mieszkanie trzeba mieć fortun...

Pro

Jak dodaje, powodów zmiany jest wiele. – Część jest rynkowa, część życiowa, a część po prostu demograficzna, ale jedno mocno wpływa na drugie – mówi Anna Zachara-Widła. – Z jednej strony mamy wysoki koszt wejścia we własność, rosnące koszty utrzymania i większą ostrożność finansową po doświadczeniach ostatnich lat. Z drugiej – coraz bardziej zmienne i elastyczne style życia: zmiany pracy, miasta bądź sytuacji rodzinnej, czy też potrzeba większej elastyczności na różnych etapach życia. Jeśli więc w perspektywie 2040 r. udział najmu będzie rósł, to nie dlatego, że Polacy przestaną chcieć mieszkać „na swoim”, ale dlatego, że coraz częściej będą wybierać rozwiązanie, które w danym momencie jest po prostu bezpieczniejsze i lepiej dopasowane do codzienności, a w razie potrzeby zmian daje większą elastyczność – tłumaczy badaczka.

Najem instytucjonalny. To ewolucja

Autorzy raportu Living 2040 wskazują, że najem instytucjonalny nadal stanowi relatywnie małą część całego rynku najmu, ale będzie stopniowo się rozwijał.

Przywołują dane firm Savills i Crido, z których wynika, że pod koniec 2025 r. w Polsce było ok. 25 tys. lokali najmu instytucjonalnego (PRS). Kolejne 7 tys. mieszkań jest w budowie, a 4 tys. jest na etapie planowania. Szacuje się, że do 2028 r. zasób instytucjonalnego najmu w Polsce może przekroczyć 36 tys. lokali. Tempo dalszego rozwoju będzie mocno zależało od otoczenia regulacyjnego i inwestycyjnego.