Reklama

Przełomowe odkrycie naukowców. Zmienia nasz obraz neandertalczyków

Neandertalczycy już około 125 tys. lat temu praktykowali wyszukany sposób przetwarzania żywności poprzez wytapianie tłuszczu z rozkruszonych kości zwierzęcych – dowodzą naukowcy na podstawie analizy znalezisk archeologicznych w Niemczech.

Publikacja: 07.07.2025 16:04

Nowe badania dowodzą, że neandertalczycy wytapiali tłuszcz z rozbitych kości zwierząt / zdjęcie ilus

Nowe badania dowodzą, że neandertalczycy wytapiali tłuszcz z rozbitych kości zwierząt / zdjęcie ilustracyjne

Foto: Anton Chalakov / Adobe Stock

Badanie prowadzili archeolodzy z MONREPOS – Centrum Badań Archeologicznych i Muzeum Ewolucji Zachowań Człowieka, Centrum Archeologii Leibniza (LEIZA) i Uniwersytetu w Lejdzie we współpracy z Państwowym Urzędem ds. Ochrony Zabytków i Archeologii Saksonii-Anhalt. Wyniki zostały opublikowane 2 lipca w czasopiśmie naukowym „Science Advances”. Poświęcony im został również specjalny komunikat z 2 lipca zamieszczony na stronie internetowej LEIZA.

Neandertalczycy już 125 tys. lat temu potrafili wytapiać tłuszcz z kości zwierząt

Wykopaliska archeologiczne, które doprowadziły do odkryć, miały miejsce na stanowisku Neumark-Nord 2 w pobliżu miasta Halle w Saksonii-Anhalt, w środkowych Niemczech. Stanowisko znajdowało się nieopodal krawędzi płytkiego zbiornika wodnego i zostało wykopane w latach 2004-2009. Całe stanowisko Neumark-Nord o powierzchni ok. 30 ha zostało natomiast odkryte już w latach 80. XX wieku przez archeologa Dietricha Manię.

Czytaj więcej

Magma rozrywa kontynent afrykański? Przełomowe badania naukowców

Znaleziska z tego rejonu, datowane na ok. 125 tys. lat temu, były wyjątkowo dobrze zachowane. Dzięki temu archeologom udało się wydobyć ponad 120 tys. maleńkich fragmentów kości i ponad 16 tys. narzędzi krzemiennych i innych artefaktów. Większości odkryć dokonano na ograniczonym obszarze o powierzchni zaledwie 50 mkw.

Naukowcy przeprowadzili analizę odnalezionych artefaktów. Ponadto natrafili na dowody użycia ognia. Wszystko to razem wskazuje na wysoce rozwinięty i celowy sposób pracy neandertalczyków, wymagający starannego planowania działań i zasobów.

Reklama
Reklama

„Fabryka tłuszczu” neandertalczyków sposobem na walkę z zatruciem białkowym?

Archeolodzy w swoich badaniach dowodzą, że neandertalczycy nie tylko rozłupywali kości zwierząt w celu uzyskania dostępu do szpiku, ale rozbijali na drobne fragmenty i gotowali kości dużych ssaków, aby uzyskać z nich tłuszcz kostny bogaty w składniki odżywcze. Robili to poprzez podgrzewanie fragmentów w wodzie.

Naukowcy odnaleźli dowody na to, że neandertalczycy prowadzili rodzaj prehistorycznej „fabryki tłuszczu” na wybranym specjalnie w tym celu brzegu jeziora. Systematycznie przetwarzali w niej kości co najmniej 172 dużych ssaków takich jak m.in. jelenie, konie i tury.

Fakt, że neandertalczycy potrafili wydobywać tłuszcz z kości zwierząt, mógł – zdaniem naukowców –  pomóc im ochronić się przed śmiertelną chorobą znaną jako zatrucie białkowe. Dochodzi do niego w wyniku spożywania zbyt dużej ilości białka przy jednoczesnym braku lub zbyt małej dawce tłuszczów i węglowodanów. Neandertalczycy, których dieta opierała się przede wszystkim na mięsie, byli szczególnie narażeni na zatrucie białkowe.

Czytaj więcej

Ważne odkrycie archeologów w Egipcie. Odsłonięto zaginione miasto

Odkrycie „fabryki tłuszczu” zmienia nasz obraz neandertalczyków

Nowe odkrycie archeologów zmienia zasadniczo dotychczasowe rozumienie strategii żywieniowych neandertalczyków, a także ich zdolności adaptacyjnych i strategii przetrwania. O dziesiątki tysięcy lat wstecz przesuwa umiejętność zastosowania intensyfikacji zasobów, czyli uzyskiwania większej użyteczności z dostępnych materiałów, ich lepszego i pełniejszego wykorzystania. Do tej pory pojawienie się tej umiejętności datowano na 28 tys. lat temu. Teraz okazuje się, że posiadali ją już neandertalczycy i to dzięki niej potrafili planować z wyprzedzeniem, wydajnie przetwarzać żywność i w wyszukany sposób wykorzystywać środowisko, w którym żyli.

Reklama
Reklama

- To było intensywne, zorganizowane i strategiczne. Neandertalczycy postępowali z wielką ostrożnością – od polowania i transportu zwłok po zbieranie tłuszczu w wyznaczonym miejscu. Wiedzieli o wysokiej wartości odżywczej tłuszczu i rozumieli, jak uzyskać do niego efektywny dostęp. Prawdopodobnie składali poszczególne części ciała w chronionych miejscach, aby później można je było zabrać do jeziora w celu zebrania tłuszczu – wyjaśnił Lutz Kindler, archeolog kierujący opisywanymi badaniami, cytowany w komunikacie LEIZA.  

Nauka
Miały 8 metrów wysokości. Tajemnicze olbrzymy mogły być zupełnie nowym rodzajem życia
Nauka
Wielka pomyłka paleontologów? Nowe ustalenia dotyczące dinozaurów
Nauka
Największa góra lodowa nie dotrwa do lata? A23a topnieje
Nauka
Zaćmienia Słońca i wyjątkowe pełnie Księżyca w 2026 roku. Które zjawiska będą widoczne z Polski?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama