Badanie prowadzili archeolodzy z MONREPOS – Centrum Badań Archeologicznych i Muzeum Ewolucji Zachowań Człowieka, Centrum Archeologii Leibniza (LEIZA) i Uniwersytetu w Lejdzie we współpracy z Państwowym Urzędem ds. Ochrony Zabytków i Archeologii Saksonii-Anhalt. Wyniki zostały opublikowane 2 lipca w czasopiśmie naukowym „Science Advances”. Poświęcony im został również specjalny komunikat z 2 lipca zamieszczony na stronie internetowej LEIZA.
Neandertalczycy już 125 tys. lat temu potrafili wytapiać tłuszcz z kości zwierząt
Wykopaliska archeologiczne, które doprowadziły do odkryć, miały miejsce na stanowisku Neumark-Nord 2 w pobliżu miasta Halle w Saksonii-Anhalt, w środkowych Niemczech. Stanowisko znajdowało się nieopodal krawędzi płytkiego zbiornika wodnego i zostało wykopane w latach 2004-2009. Całe stanowisko Neumark-Nord o powierzchni ok. 30 ha zostało natomiast odkryte już w latach 80. XX wieku przez archeologa Dietricha Manię.
Czytaj więcej
Region Afar w Etiopii to obszar, w którym zbiegają się aż trzy płyty tektoniczne. Takie miejsca są niezwykle ciekawe pod względem geologicznym i ni...
Znaleziska z tego rejonu, datowane na ok. 125 tys. lat temu, były wyjątkowo dobrze zachowane. Dzięki temu archeologom udało się wydobyć ponad 120 tys. maleńkich fragmentów kości i ponad 16 tys. narzędzi krzemiennych i innych artefaktów. Większości odkryć dokonano na ograniczonym obszarze o powierzchni zaledwie 50 mkw.
Naukowcy przeprowadzili analizę odnalezionych artefaktów. Ponadto natrafili na dowody użycia ognia. Wszystko to razem wskazuje na wysoce rozwinięty i celowy sposób pracy neandertalczyków, wymagający starannego planowania działań i zasobów.
„Fabryka tłuszczu” neandertalczyków sposobem na walkę z zatruciem białkowym?
Archeolodzy w swoich badaniach dowodzą, że neandertalczycy nie tylko rozłupywali kości zwierząt w celu uzyskania dostępu do szpiku, ale rozbijali na drobne fragmenty i gotowali kości dużych ssaków, aby uzyskać z nich tłuszcz kostny bogaty w składniki odżywcze. Robili to poprzez podgrzewanie fragmentów w wodzie.
Naukowcy odnaleźli dowody na to, że neandertalczycy prowadzili rodzaj prehistorycznej „fabryki tłuszczu” na wybranym specjalnie w tym celu brzegu jeziora. Systematycznie przetwarzali w niej kości co najmniej 172 dużych ssaków takich jak m.in. jelenie, konie i tury.
Fakt, że neandertalczycy potrafili wydobywać tłuszcz z kości zwierząt, mógł – zdaniem naukowców – pomóc im ochronić się przed śmiertelną chorobą znaną jako zatrucie białkowe. Dochodzi do niego w wyniku spożywania zbyt dużej ilości białka przy jednoczesnym braku lub zbyt małej dawce tłuszczów i węglowodanów. Neandertalczycy, których dieta opierała się przede wszystkim na mięsie, byli szczególnie narażeni na zatrucie białkowe.
Czytaj więcej
Archeolodzy odkryli starożytne egipskie miasto Imet we wschodniej delcie Nilu, ważny ośrodek gospodarczy i kulturalny. Natrafili w nim na wiele cen...
Odkrycie „fabryki tłuszczu” zmienia nasz obraz neandertalczyków
Nowe odkrycie archeologów zmienia zasadniczo dotychczasowe rozumienie strategii żywieniowych neandertalczyków, a także ich zdolności adaptacyjnych i strategii przetrwania. O dziesiątki tysięcy lat wstecz przesuwa umiejętność zastosowania intensyfikacji zasobów, czyli uzyskiwania większej użyteczności z dostępnych materiałów, ich lepszego i pełniejszego wykorzystania. Do tej pory pojawienie się tej umiejętności datowano na 28 tys. lat temu. Teraz okazuje się, że posiadali ją już neandertalczycy i to dzięki niej potrafili planować z wyprzedzeniem, wydajnie przetwarzać żywność i w wyszukany sposób wykorzystywać środowisko, w którym żyli.
- To było intensywne, zorganizowane i strategiczne. Neandertalczycy postępowali z wielką ostrożnością – od polowania i transportu zwłok po zbieranie tłuszczu w wyznaczonym miejscu. Wiedzieli o wysokiej wartości odżywczej tłuszczu i rozumieli, jak uzyskać do niego efektywny dostęp. Prawdopodobnie składali poszczególne części ciała w chronionych miejscach, aby później można je było zabrać do jeziora w celu zebrania tłuszczu – wyjaśnił Lutz Kindler, archeolog kierujący opisywanymi badaniami, cytowany w komunikacie LEIZA.
