Jak co roku, decyzję w sprawie przyznania Nagrody Nobla z fizyki ogłoszono w Sztokholmie w siedzibie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk. Kto został laureatem? Oficjalne ogłoszenie tej informacji nastąpiło we wtorek 8 października o godz. 11:45 czasu polskiego.
Laureaci Nagrody Nobla z fizyki od 2014 roku
Nagrodę Nobla z fizyki przyznano w 2024 r. po raz 118. Do 2023 r. włącznie wyróżnienie to otrzymały 224 osoby. Najmłodszy z laureatów, Lawrence Bragg, miał 25 lat. John Bardeen jako jedyny otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki dwukrotnie.
Czytaj więcej
Bez niego znacznie trudniej byłoby nam korzystać z aplikacji służących do rozpoznawania głosu, nie byłoby też zapewne bota ChatGPT. „Ojciec chrzest...
Nagroda Nobla 2024 w dziedzinie fizyki - kto został laureatem?
Jak poinformowano 8 października, Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali John J. Hopfield i Geoffrey E. Hinton. Nagrodę przyznano za fundamentalne odkrycia, które umożliwiają uczenie maszynowe przy zastosowaniu sztucznych sieci neuronowych - podał Komitet Noblowski.
John Joseph Hopfield ma polskie korzenie, jego ojciec urodził się w Płocku. W 1958 r. John Joseph Hopfield zrobił doktorat na należącym do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League) Uniwersytecie Cornella. Następnie był związany z Uniwersytetem Kalifornijskim w Berkeley, Uniwersytetem Princeton i Kalifornijskim Instytutem Technicznym.
Geoffrey E. Hinton urodził się w Wimbledonie, jest jednym z pionierów sztucznej inteligencji, znanym ze swych prac nad sztucznymi sieciami neuronowymi. Obronił doktorat na Uniwersytecie Edynburskim, a po okresie pracy w Anglii przeniósł się na Uniwersytet Kalifornijski w San Diego, zaś w późniejszych latach wyemigrował do Kanady, gdzie związał się z Uniwersytetem Toronto. Przodkiem Hintona był George Boole, matematyk i filozof, współtwórca logiki matematycznej.
Czytaj więcej
Victor Ambros i Gary Ruvkun zostali laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii - poinformował Komitet Noblowski.
Tydzień noblowski 2024
To kolejna Nagroda Nobla przyznana w tym roku. W poniedziałek Komitet Noblowski ogłosił, że laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii zostali Victor Ambros i Gary Ruvkun, którzy zostali uhonorowani za odkrycie mikroRNA. "Ich przełomowe odkrycie ujawniło zupełnie nową zasadę regulacji genów, która jest kluczowa dla organizmów wielokomórkowych, w tym człowieka. Obecnie wiadomo, że ludzki genom koduje ponad tysiąc cząsteczek mikroRNA. Ich odkrycie ujawniło zupełnie nowy wymiar regulacji genów, mikroRNA okazują się mieć fundamentalne znaczenie dla rozwoju i funkcjonowania organizmów" - uzasadnił swą decyzję Komitet Noblowski.
Moment ogłoszenia decyzji, że laureatami Nagrody Nobla 2024 z fizyki zostali John J. Hopfield i Geoffrey E. Hinton
Laureaci Nagrody Nobla z fizyki
W 2023 r. roku laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki zostali Pierre Agostini, Ferenc Krausz i Anne L’Huillier. Królewska Szwedzka Akademia Nauk nagrodziła ich za "eksperymentalne metody generujące attosekundowe impulsy światła dla celów badania dynamiki elektronów w materii". Attosekunda to jednostka czasu równa jednej trylionowej części sekundy.
"Eksperymenty laureatów wytworzyły impulsy światła tak krótkie, że mierzone w attosekundach, co pokazywało, że impulsy te mogą być wykorzystywane do dostarczania obrazów procesów zachodzących wewnątrz atomów i cząsteczek" - podano w oświadczeniu.
Za co przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki
Rok wcześniej Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki "za eksperymenty ze splątanymi fotonami, ustalające naruszenie nierówności Bella i pionierską informatykę kwantową" uhonorowani zostali Alain Aspect, John Clauser i Anton Zeilinger. - Informatyka kwantowa to dynamiczna i szybko rozwijająca się dziedzina – mówiła Eva Olsson, członkini komitetu noblowskiego dodając, że dziedzina ta może mieć szerokie zastosowanie w takich obszarach jak "bezpieczny transfer informacji czy obliczenia kwantowe".
W przeszłości Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymywali tacy uczeni jak Maria Skłodowska-Curie, Albert Einstein czy Max Planck. W 2021 r. wyróżnienie otrzymali Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi za pracę nad złożonymi systemami takimi jak zmieniający się klimat ziemi, które pomagają w zrozumieniu zjawiska globalnego ocieplenia.
Nagrody Nobla przyznawane są od 1901 roku z inicjatywy Alfreda Nobla, który dorobił się majątku na odkryciu dynamitu. Swoją fortunę Nobel przeznaczył na sfinansowanie fundacji przyznającej nagrody.
Czytaj więcej
55 laureatów Nagrody Nobla podpisało się pod listem otwartym do przywódcy Białorusi, Aleksandra Łukaszenki.
Nagroda Nobla 2024
W ramach "tygodnia noblowskiego 2024" poznamy jeszcze laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii (9 października), literatury (10 października) oraz dowiemy się, kto otrzyma Pokojową Nagrodę Nobla (11 października). Laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii poznamy zaś w poniedziałek 14 października.
