Niezwykły przedmiot znaleźli podczas wykopalisk w megalitycznej świątyni z końca epoki kamienia archeolodzy z rzymskiego Uniwersytetu La Sapienza, zespołem kieruje prof. Cazzella Alberto. Zabytki tego rodzaju są dość często spotykane, ale dużo dalej na wschód, w Mezopotamii, w innej strefie kulturowej, na stanowiskach sumeryjskich.
Tajemniczy kamień, agat z napisem wykonanym w epoce brązu, został znaleziony w sanktuarium Tas-Silg wzniesionym pod koniec epoki kamienia, około 5500 lat temu.
Tas-Silg służyło do odprawiania uroczystości religijnych i różnych obrzędów od III tysiąclecia p.n.e. aż do czasów fenickich, rzymskich i bizantyjskich, o czym świadczą późniejsze źródła pisane. Napis na kamieniu dedykowany jest sumeryjskiemu księżycowemu bóstwu Sin. W mezopotamskim starożytnym mieście Nippur Sin był uważany za ojca Ninurty, przez stulecia czczonego tam jako wojowniczego boga-rolnika.
Starożytne Nippur, w języku Sumerów zwane Nibru, to teraz archeologiczne stanowisko, ruiny miasta w południowej Mezopotamii, religijnej stolicy Sumeru. Ruiny leżą w miejscowości Niffar.
W starożytności do Nippur ciągnęli pielgrzymi. W mieście znajdowała się bardzo znana szkoła skrybów, z której wychodziły różne teksty, także literackie. Dlaczego napis na kamieniu wykonany w Nippur znalazł się tak daleko na zachód od świętego miejsca Sumerów, akurat na Malcie?
Prof. Cazzella Alberto uważa, że kamień prawdopodobnie został zrabowany lub ukradziony z jednej ze świątyń w Nippur podczas jakiegoś zbrojnego konfliktu.
Następnie przewieźli go na zachód kupcy cypryjscy lub mykeńscy, którzy w tamtej epoce utrzymywali kontakty handlowe z centralnym Śródziemnomorzem. Zdaniem badaczy tekst klinowy na agacie miał w epoce brązu wielką wartość, jego obecność w Tas-Silg świadczy o tym, że sanktuarium odgrywało na Malcie znaczącą rolę i promieniowało w regionie środkowego Śródziemnomorza.
Masz pytanie, wyślij e-mail do autora k.kowalski@rp.pl
