Ocalą ginący język

Badacze z Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęli prace zmierzające do ocalenia języka wilamowskiego. W ramach programu Twinning Komisji Europejskiej badacze z UW otrzymali milion euro dofinansowania.

Publikacja: 29.02.2016 16:32

Język wilamowski ukształtował się w połowie XIII wieku

Język wilamowski ukształtował się w połowie XIII wieku

Foto: materiały prasowe

Język wilamowski jest pierwszym językiem dla 30 osób — mieszkańców miasteczka Wilamowice w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim. Wilamowice są położone na pograniczu Podgórza Wilamowickiego i Pogórza Śląskiego, na styku historycznych ziem Małopolski i Śląska Cieszyńskiego. Wilamowice w języku wilamowskim to Wymysou. Miasto liczy około 3 tys. mieszkańców.

Język ten ukształtował się w połowie XIII wieku. Przybył wraz z osadnikami z zachodu Europy, którzy w połowie XIII wieku założyli Wilamowice. Najbliższy jest mu niemiecki oraz jidysz. Nie jest dialektem języka polskiego ani niemieckiego.

Wśród mieszczan był obecny do 1945 r. W Wilamowicach panowała naturalna trójjęzyczność. W rodzinie i społeczności lokalnej rozmawiano po wilamowsku, polski był językiem szkoły, Kościoła i w kontaktach z sąsiednimi miejscowościami, przed 1918 r. w urzędach mówiono po niemiecku.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej za posługiwanie się językiem wilamowskim zsyłano w głąb Związku Sowieckiego, zajmowano majątki i karano. Obowiązywał też zakaz noszenia strojów wilamowskich.

Język wilamowski zaczął odradzać się po 1989 r. Od połowy lat 90. działa Stowarzyszenie „Wilamowianie", który go krzewi. Dofinansowany przez Komisję Europejską projekt realizowany jest we współpracy z Uniwersytetem w Lejdzie i Uniwersytetem Londyńskim. Jego koordynatorką jest prof. Justyna Olko.

W lutym na Wydziale „Artes Liberales" UW rozpoczął się pierwszy uniwersytecki kurs języka wilamowskiego. Przedstawiciele Wydziału „Artes Liberales" i Stowarzyszenia „Wilamowianie" przygotowali spektakl „Hobbit. Hejn an cyryk", czyli przekład powieści Tolkiena zagrany w całości w języku wilamowskim, w rolach głównych wystąpili młodzi mieszkańcy Wilamowic, którzy uczą się języka przodków.

—pap, nauka w Polsce

Nauka
Kto przetrwa wojnę atomową? Mocarstwa budują swoje "Arki Noego"
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Nauka
Czy wojna nuklearna zniszczy cała cywilizację?
Nauka
Niesporczaki pomogą nam zachować młodość? „Klucz do zahamowania procesu starzenia”
Nauka
W Australii odkryto nowy gatunek chrząszcza. Odkrywca pomylił go z ptasią kupą
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nauka
Sensacyjne ustalenia naukowców. Sfotografowano homoseksualny akt humbaków