Wskazanie najważniejszych dzieł w historii literatury jest zadaniem niezwykle trudnym. Różnorodność gatunków, epok i stylów sprawia, że ocena znaczenia poszczególnych utworów zależy od wielu czynników. W 2002 r. podjęto jednak próbę stworzenia zestawienia uwzględniającego możliwie szeroką perspektywę.
Norweski klub książki Bokklubben zaprosił do projektu stu uznanych autorów z 54 państw. Ich zadaniem było wybranie najważniejszych dzieł literackich wszech czasów. W ten sposób powstała lista obejmująca sto książek, które miały szczególny wpływ na rozwój światowej literatury.
Nie był to tradycyjny ranking, w którym kolejne pozycje zajmują miejsca od pierwszego do setnego. Organizatorzy potraktowali wszystkie wskazane utwory jako równorzędne, podkreślając ich znaczenie dla światowej kultury.
W zestawieniu znalazły się zarówno klasyczne powieści, jak i dramaty oraz utwory uznawane za kamienie milowe literatury. Wśród nich są m.in. „Wojna i pokój” Lwa Tołstoja, „Anna Karenina”, „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego, „Proces” Franza Kafki, „Ulisses” Jamesa Joyce'a, „Sto lat samotności” Gabriela Garcíi Márqueza, „Wielki Gatsby” F. Scotta Fitzgeralda czy „Duma i uprzedzenie” Jane Austen. Listę uzupełniają także „Hamlet”, „Boska komedia”, „Odyseja” i „Iliada”.
Jedno dzieło otrzymało szczególne wyróżnienie
Choć wszystkie sto pozycji potraktowano na równych prawach, organizatorzy zdecydowali się dodatkowo wyróżnić jeden utwór. Szczególne uznanie przypadło powieści Miguela de Cervantesa, której przypisano wyjątkowe znaczenie dla rozwoju światowej literatury.
Hiszpański pisarz stworzył dzieło często określane mianem pierwszej nowoczesnej powieści. Przełamał wcześniejsze konwencje literackie, a jego twórczość wywarła ogromny wpływ na kolejne pokolenia autorów.
Głównym bohaterem jest Alonso Quijano, szlachcic z La Manchy, zafascynowany opowieściami o rycerzach. Postanawia sam zostać błędnym rycerzem, przyjmuje imię Don Kichot i wyrusza w podróż, by walczyć ze złem oraz bronić słabszych. Towarzyszy mu Sancho Pansa, wierny giermek, którego pragmatyczne podejście do świata kontrastuje z wyobrażeniami jego pana.
Powieść nie jest jednak wyłącznie opowieścią o niezwykłych przygodach. Porusza również kwestie wyobraźni, marzeń, rozczarowania i konfrontacji idealistycznych przekonań z rzeczywistością. Jej uniwersalny charakter i wpływ na rozwój powieści sprawiły, że została wyróżniona spośród stu wybranych dzieł.
Pełna lista 100 najważniejszych książek w dziejach
· „Absalomie, Absalomie...” – William Faulkner
· „Anna Karenina” – Lew Tołstoj
· „Baśnie” – Hans Christian Andersen
· „Berlin Alexanderplatz” – Alfred Döblin
· „Biesy” – Fiodor Dostojewski
· „Blaszany bębenek” – Günter Grass
· „Boska komedia” – Dante Alighieri
· „Bracia Karamazow” – Fiodor Dostojewski
· „Buddenbrookowie” – Thomas Mann
· „Bustan” – Sadi z Szirazu
· „Czarodziejska góra” – Thomas Mann
· „Czerwone i czarne” – Stendhal
· „Człowiek bez właściwości” – Robert Musil
· „Dekameron” – Giovanni Boccaccio
· „Do latarni morskiej” – Virginia Woolf
· „Dom lalki” – Henrik Ibsen
· „Don Kichot” – Miguel de Cervantes
· „Duma i uprzedzenie” – Jane Austen
· „Dzieci naszej dzielnicy” – Nadżib Mahfuz
· „Dzieci północy” – Salman Rushdie
· „Dziennik szaleńca i inne opowiadania” – Lu Xun
· „Eneida” – Wergiliusz
· „Epos o Gilgameszu” – Anonim
· „Faust” – Johann Wolfgang von Goethe
· „Fikcje” – Jorge Luis Borges
· „Gargantua i Pantagruel” – François Rabelais
· „Głos góry” – Yasunari Kawabata
· „Głód” – Knut Hamsun
· „Grek Zorba” – Nikos Kazantzakis
· „Hamlet” – William Shakespeare
· „Historia” – Elsa Morante
· „Idiota” – Fiodor Dostojewski
· „Iliada” – Homer
· „Król Edyp” – Sofokles
· „Król Lear” – William Shakespeare
· „Księga Hioba” – Anonim
· „Księga niepokoju” – Fernando Pessoa
· „Księga tysiąca i jednej nocy” – Anonim
· „Kubuś Fatalista i jego pan” – Denis Diderot
· „Lolita” – Vladimir Nabokov
· „Mahabharata” – Wjasa
· „Martwe dusze” – Nikołaj Gogol
· „Masnawi” – Rumi
· „Medea” – Eurypides
· „Miasteczko Middlemarch” – George Eliot
· „Miasto ślepców” – José Saramago
· „Miłość w czasach zarazy” – Gabriel García Márquez
· „Moby Dick” – Herman Melville
· „Molloy, Malone umiera, Nienazywalne” – Samuel Beckett
· „Niewidzialny człowiek” – Ralph Ellison
· „Niezależni” – Halldór Laxness
· „Nostromo” – Joseph Conrad
· „Obcy” – Albert Camus
· „Odyseja” – Homer
· „Ojciec Goriot” – Honoré de Balzac
· „Opowiadania” – Anton Czechow
· „Opowiadania” – Edgar Allan Poe
· „Opowiadania” – Franz Kafka
· „Opowieści kanterberyjskie” – Geoffrey Chaucer
· „Opowieść o Genjim” – Murasaki Shikibu
· „Otello” – William Shakespeare
· „Pamiętniki Hadriana” – Marguerite Yourcenar
· „Pani Bovary” – Gustave Flaubert
· „Pani Dalloway” – Virginia Woolf
· „Pedro Páramo” – Juan Rulfo
· „Pieśni” – Giacomo Leopardi
· „Pippi Pończoszanka” – Astrid Lindgren
· „Podróż do kresu nocy” – Louis-Ferdinand Céline
· „Podróże Guliwera” – Jonathan Swift
· „Proces” – Franz Kafka
· „Próby” – Michel de Montaigne
· „Przemiany” – Owidiusz
· „Przygody Hucka Finna” – Mark Twain
· „Ramajana” – Walmiki
· „Rok 1984” – George Orwell
· „Romancero cygańskie” – Federico García Lorca
· „Saga o Njalu” – Anonim
· „Sezon migracji na Północ” – At-Tajjib Salih
· „Stary człowiek i morze” – Ernest Hemingway
· „Sto lat samotności” – Gabriel García Márquez
· „Synowie i kochankowie” – D. H. Lawrence
· „Szkoła uczuć” – Gustave Flaubert
· „Śakuntala” – Kalidasa
· „Śmierć Iwana Iljicza i inne opowiadania” – Lew Tołstoj
· „Świadomość Zeno” – Italo Svevo
· „Ulisses” – James Joyce
· „Umiłowana” – Toni Morrison
· „W poszukiwaniu straconego czasu” – Marcel Proust
· „Wichrowe wzgórza” – Emily Brontë
· „Wielkie nadzieje” – Charles Dickens
· „Wielkie pustkowie” – João Guimarães Rosa
· „Wiersze” – Paul Celan
· „Wojna i pokój” – Lew Tołstoj
· „Wszystko rozpada się” – Chinua Achebe
· „Wściekłość i wrzask” – William Faulkner
· „Zamek” – Franz Kafka
· „Zbrodnia i kara” – Fiodor Dostojewski
· „Złoty notes” – Doris Lessing
· „Źdźbła trawy” – Walt Whitman
· „Życie i myśli JW Pana Tristrama Shandy” – Laurence Sterne
