Tym razem jurorzy i odbiorcy byli zgodni. Powieść Twardocha, opublikowana w 2025 roku przez oficynę Marginesy, zdobyła zarówno główną Nagrodę Literacką „Nike”, jak i nagrodę czytelników.
Jak mówił przewodniczący jury Witold Bereś, „Null” to miejsce, w którym „nie ma nic, ale jest opór”. Podkreślał, że książka pokazuje życie w poczuciu lęku i pozwala dostrzec popełniane błędy.
– Nagroda nie wynika z kontekstu, to świetna literatura, to język pozbawiony politycznej poprawności, który stworzony został na potrzeby opisania tej wojny – powiedział Bereś.
Przewodniczący jury zwrócił także uwagę na obecny w powieści motyw samotności człowieka wobec technologii i lęku przed niewidzialnym zagrożeniem ze strony dronów. Jak zaznaczył, czytelnik solidaryzuje się z cierpiącymi Ukraińcami, ale jednocześnie ma świadomość, że podobne zagrożenie może w przyszłości dotrzeć również do Polski.
Bereś przywołał również pytanie Czesława Miłosza: „Czym jest literatura, która nie ocala narodów ani ludzi?”.
Twardoch: To moja najważniejsza książka
– To moja najważniejsza książka. (...) To nie jest powieść napisana w jakiejkolwiek sprawie, ona nie ma tezy, o nic nie walczy. Napisałem ją po to, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura – powiedział Twardoch ze sceny.
Autor zaznaczył, że wierzy w Ukrainę i ją wspiera, ale literatura – jak podkreślił – jest czymś innym i powinna działać poza doraźnymi wydarzeniami.
Czytaj więcej
Opowiadająca o wojnie w Ukrainie powieść „Null” Szczepana Twardocha znalazła się na drugim miejscu rankingu tygodnika „Der Spiegel” w gronie dwudzi...
Bohaterem „Nulla” jest Koń, historyk po czterdziestce mieszkający w Warszawie. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku wyjeżdża z kraju, by walczyć. Wśród przodków Konia są także Polacy zamordowani na Wołyniu. Tytułowy „Null” to strefa frontu, w której toczą się walki.
Szczepan Twardoch jest autorem kilkunastu powieści i zbiorów opowiadań, m.in. „Morfiny” (2012), „Dracha” (2014), „Króla” (2016), „Królestwa” (2018), „Pokory” (2020) i „Chołodu” (2022). Jego książki sprzedały się w ponadmilionowym nakładzie.
Laureat Nagrody Literackiej „Nike” otrzymuje 100 tys. zł oraz statuetkę autorstwa Gustawa Zemły. W jury, któremu przewodniczył Witold Bereś, zasiadali Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk oraz Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.
