W rozmowie z Marzeną Tabor-Olszewską zastępca redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej” wyjaśnia, dlaczego ani Donaldowi Tuskowi, ani Karolowi Nawrockiemu nie musi zależeć na zakończeniu sporu o Trybunał. Czy konstytucyjny reset, którego chce większość Polaków, jest jeszcze możliwy?

Reklama
Reklama

Trybunał Konstytucyjny jako polityczny łup. Dlaczego żadna ze stron nie chce kompromisu?

Michał Szułdrzyński przekonuje, że obecny konflikt jest korzystny zarówno dla obozu prezydenckiego, jak i rządzącego. Prezydent mógłby zakończyć część sporu, przyjmując ślubowanie od pięciu sędziów wybranych przez obecny Sejm. Rządzący z kolei mieli możliwość uporządkowania sytuacji w Trybunale, ale – jak ocenia rozmówca – zwlekali z działaniami, a gdy pojawiła się szansa na zmianę układu sił, potraktowali instytucję jak polityczną zdobycz. – Obecny spór jest na rękę obu stronom – mówi Szułdrzyński.

Czytaj więcej

Roch Zygmunt: Tusk zaprasza Nawrockiego. Cyniczna deeskalacja czy wspólnotowy gest?

Problem jest jednak znacznie głębszy niż spór o nominacje. W Trybunale wciąż ciąży sprawa sędziów dublerów, pojawiają się wątpliwości dotyczące sposobu obsadzania kolejnych stanowisk, a status orzeczeń nie jest powszechnie uznawany. W efekcie zamiast instytucji stojącej na straży konstytucji mamy konflikt, w którym – jak ujmuje to gość podcastu – „obu stronom zależy na wprowadzeniu zasady pod tytułem zwycięzca bierze wszystko”.

Tymczasem opublikowany w „Rzeczpospolitej” sondaż IBRiS pokazuje, że 51 proc. ankietowanych opowiada się za zakończeniem kadencji wszystkich obecnych sędziów Trybunału i przeprowadzeniem resetu. Taki scenariusz wymagałby jednak porozumienia największych sił politycznych i wypracowania zasad, które zagwarantują, że żadna większość nie będzie mogła samodzielnie przejąć kontroli nad instytucją.

Polityczna polaryzacja zamiast naprawy państwa. Czy konstytucyjny reset jest możliwy?

Zdaniem Szułdrzyńskiego premier i prezydent czerpią polityczne korzyści z podtrzymywania konfliktu. – Obaj liderzy polityczni, czyli zarówno premier, jak i prezydent zyskują na polaryzacji – podkreśla. Donald Tusk może przedstawiać prezydenta jako głównego przeciwnika rządu, a Karol Nawrocki dzięki konfrontacji z premierem umacnia swoją pozycję lidera prawicy. Pojednawcze gesty i zaproszenia do rozmów nie zmieniają więc zasadniczej logiki politycznej rywalizacji.

Czytaj więcej

Apel redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej” do polityków: Opamiętajcie się! TK to nie łup

Konsekwencje tego sporu wykraczają daleko poza polityczne przepychanki. Brak powszechnie uznawanego Trybunału oznacza ryzyko dalszego osłabienia państwa prawa, podważa przewidywalność polskich instytucji i może wpływać na decyzje zagranicznych inwestorów. – Powinniśmy stworzyć takie zasady, że bez względu na to, kto wygra wybory, Trybunał działa – przekonuje Szułdrzyński.

Czy jednak Tusk i Nawrocki są w stanie porozumieć się w sprawie, która stała się jednym z najważniejszych pól politycznej walki? Gość podcastu nie wyklucza, że reset okaże się niemożliwy: „Być może reset jest niewykonalny, bo nigdy nie dojdzie do porozumienia między prezydentem a premierem”. A jeśli tak, Polska może na długo pozostać z Trybunałem, którego orzeczenia jedni będą uznawać, a inni kwestionować. Czy przyzwyczailiśmy się już do państwa, w którym instytucje działają tylko dla połowy obywateli?

Zachęcamy do obejrzenia innych odcinków podcastu „Rzecz w tym”: