Za nieudany wyjazd turystyczny trzeba zaoferować świadczenie zamienne

Działalność organizatorów turystyki i pośredników turystycznych może być prowadzona wyłącznie po spełnieniu wymogów określonych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych oraz po uzyskaniu wpisu do rejestru. Wymogi te są jednolite w całej Unii Europejskiej, a ich podstawą jest dyrektywa Rady 90/314/EWG.

Wypełniając postanowienia powołanej dyrektywą, w art. 5 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych określono warunki wykonywania działalności przez organizatorów turystyki lub pośredników turystycznych. Są to:

- zawarcie umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej bądź umowy ubezpieczeniowej na rzecz klientów;

- złożenie marszałkowi województwa oryginałów dokumentów potwierdzających zawarcie ww. umów, wraz z upoważnieniem dla marszałka lub wskazanej przez niego jednostki do wydania dyspozycji wypłaty zaliczki z tytułu pokrycia kosztów powrotu klienta do kraju.

Odpowiedzialność kontraktowa

Jeśli firma turystyczna nie wykona umowy bądź też niektórych jej postanowień, organizator wyjazdu ma obowiązek zaoferować klientowi świadczenie zamienne o takim samym lub wyższym standardzie.

W wypadku świadczenia o niższym standardzie organizator musi wyrównać różnicę finansową. Jeśli klient się nie zgadza na świadczenie zastępcze, ma prawo do odstąpienia od umowy przy jednoczesnym zwrocie wniesionych opłat.

Żądanie przez organizatora wypoczynku lub wyjazdu wakacyjnego dodatkowych opłat, czy też zapłaty kary umownej jest niedozwolone, a tego typu zastrzeżenie w umowie jest nieważne. Jeżeli świadczenie zastępcze nie jest możliwe do spełnienia, organizator musi wypłacić klientowi odszkodowanie tytułem poniesionej szkody. Obowiązek organizatora co do świadczenia zastępczego nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Jest on wyłączony w sytuacjach, gdy świadczenie było niemożliwe do spełnienia z powodu siły wyższej, a także w przypadku działania lub zaniechania osób trzecich, nieuczestniczących w wykonywaniu świadczenia zastępczego (o ile tego działania lub zaniechania nie można było przewidzieć w momencie zawierania umowy). To wyłączenie nie zwalnia firmy turystycznej z obowiązku udzielenia pomocy poszkodowanemu turyście w trakcie trwania imprezy wakacyjnej.

Odpowiedzialność deliktowa

U organizatorów turystyki o ich odpowiedzialności deliktowej można mówić, gdy poszkodowany zostanie sam turysta lub jego mienie (szkoda powstała w trakcie imprezy turystycznej). Podstawą takiej odpowiedzialności jest obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa turyście (oraz jego mieniu) przez organizatora turystyki. Odpowiedzialność, o której mowa opiera się o art. 415 kodeksu cywilnego i kształtuje się na zasadzie winy oraz wiąże się z popełnieniem czynu niedozwolonego. W praktyce odpowiedzialność ta najczęściej połączona jest z odpowiedzialnością kontraktową, a samoistnie występuje jedynie w wypadku szkody na osobie.

Dwa wyjątki

Niedozwolone jest wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności organizatora za niewykonanie usługi bądź nienależyte jej wykonanie, w drodze umowy.

Ustawa o usługach turystycznych dopuszcza jednak dwa wyjątki, gdy:

- możliwość ograniczenia odpowiedzialności określona została w umowie międzynarodowej;