Jednak lektura projektu skłania do bardziej generalnych obiekcji. To historia niemal niedostrzegająca pozytywnego wpływu chrześcijaństwa na Europę. Wiele uwagi poświęca się tu pogańskiej Grecji i Rzymowi. Niechętnie mówi się o średniowiecznych "systemach klerykalnych". Powrót do duchowej wielkości Europy stanowią dopiero reformacja i oświecenie.
To wizja historii podporządkowana zasadom political correctness. Ponad pięćsetletni napór islamskiej Turcji na Europę to jedynie "wywieranie silnego wpływu na historię europejską".
Obrońcy koncepcji muzeum wskazywać będą, że każdemu może czegoś brakować w ich wizji dziejów Europy. Ale problem wykracza poza partykularne historie. To wizja zlaicyzowana, skupiająca się na zachodzie Europy – a szczególnie na kluczowych punktach dziejów Niemców i Francji.
Dopiero z tych wad wynikają bolesne dla Polaków przeoczenia. I nauki dla nas stąd płynące. Im bardziej ograniczony wpływ mamy na kształt placówki brukselskiej, tym większym absurdem jest europeizacja gdańskiego muzeum II wojny światowej.
Od wielu lat Europejczycy usiłują się uporać ze stworzeniem wspólnej świadomości. Bezskutecznie – dlatego zrezygnowano z preambuły do konstytucji europejskiej. Dziś mam jednak wrażenie, że zwolennicy tamtej preambuły, którzy bagatelizowali rolę chrześcijaństwa, wywarli wpływ na kształt projektu euromuzeum. Na szczęście – na razie – próby stworzenia takiej syntetycznej euroświadomości skazane są na niepowodzenie.
