USA negocjują z Białorusią. Chcą odciągnąć Mińsk od Moskwy?

Negocjacje są elementem procesu ocieplania relacji między USA a najbliższym sojusznikiem Rosji. Stany Zjednoczone mają oferować Białorusi złagodzenie nałożonych na ten kraj sankcji, a długofalowym celem tych działań może być, w intencji Waszyngtonu, osłabienie więzi między Rosją i Białorusią. 

Negocjacje z Białorusią: Jaki długoterminowy cel stawiają sobie Stany Zjednoczone? 

We wrześniu władze Białorusi zgodziły się uwolnić 52 więźniów politycznych – i była to największa, jak dotąd, amnestia dla tej grupy więźniów, odkąd prezydentem USA został Donald Trump. Organizacje broniące praw człowieka szacują, że w białoruskich więzieniach przebywa ok. 1 000 więźniów politycznych – w tej grupie jest m.in. dziennikarz „Gazety Wyborczej”, działacz mniejszości polskiej na Białorusi Andrzej Poczobut (w więzieniu przebywa od 2021 roku). W ramach jednej z poprzednich amnestii, do której doszło w czerwcu, wolność odzyskał m.in. Siarhiej Cichanouski, mąż liderki białoruskiej opozycji Swietłany Cichanouskiej (zaangażowała się w politykę po aresztowaniu jej męża, niejako w jego imieniu wystartowała w wyborach prezydenckich z 2020 roku).  

Czytaj więcej

Komentarze

Rusłan Szoszyn: Otwarcie przejść granicznych z Białorusią to bardzo odważny eksperyment

W otwarciu przejść granicznych z Białorusią nie chodzi o Aleksandra Łukaszenkę. Chodzi o to, z ki...

Reuters nie podaje, kto miałby odzyskać wolność w ramach nowej amnestii, którą negocjują Amerykanie. Nie wiadomo też, kiedy mogłoby dojść do uwolnienia tak dużej grupy więźniów. Białoruska ambasada w Waszyngtonie nie odpowiedziała na pytania agencji Reutera. 

W weekend Łukaszenko ułaskawił 31 obywateli Ukrainy skazanych za różnego rodzaju przestępstwa.

Niektórzy przedstawiciele administracji USA przekonywali dziennikarzy agencji Reutera, że administracja Trumpa realizuje wobec Białorusi długoterminową, szeroką strategię, której celem jest wyciągnięcie Białorusi z geopolitycznej orbity Rosji, nawet jeśli ma się to udać tylko w ograniczonym zakresie. Białoruś i Rosja wchodzą w skład tzw. Państwa Związkowego (Związku Białorusi i Rosji), konfederacji, w ramach której Rosja stara się zwiększyć kontrolę nad sąsiednim państwem, byłą republiką radziecką. W 2023 roku Rosja rozmieściła na terytorium Białorusi swoją taktyczną broń jądrową – to pierwszy przypadek, gdy broń atomowa – po zakończeniu zimnej wojny – opuściła terytorium Federacji Rosyjskiej. 

Nawet niewielkie przesunięcie Białorusi w stronę Zachodu byłoby strategicznym sukcesem dla USA. Większość europejskich państw dystansuje się od Białorusi ze względu na oskarżenia władz w Mińsku o fałszowanie wyborów, łamanie praw człowieka, a także bliskie relacje z Moskwą. Białoruś jest oskarżana przez władze Polski o rozpoczęcie w 2021 roku działań hybrydowych przeciwko naszemu państwu, poprzez wywieranie rosnącej presji migracyjnej na polsko-białoruską granicę (choć – jak piszemy w rp.pl – presja ta w ostatnich tygodniach słabnie). Litwa niedawno zamknęła na pewien czas całkowicie granicę z Białorusią, ze względu na balony meteorologiczne, które nadlatywały nad Litwę z Białorusi i zakłócały działanie tamtejszych lotnisk. Balony takie są używane do przemytu papierosów. 

Co USA mogą zaoferować Białorusi?

W imieniu USA negocjacje z Mińskiem ma prowadzić m.in. John Coale, którego Trump mianował w listopadzie specjalnym przedstawicielem prezydenta USA ds. Białorusi. 

Departament Stanu USA nie chciał skomentować doniesień na temat negocjacji USA z Białorusią. Wyraził jedynie uznanie dla przywództwa Trumpa w tym zakresie i „wysiłków Coale'a” – pisze Reuters. Biuro prasowe Departamentu Stanu podkreśla, że USA są gotowe do rozmów z Białorusią „mających służyć realizacji interesów USA, a także kontynuowania wysiłków na rzecz uwalniania politycznych więźniów”.