Po kim dziedziczymy grupę krwi?

Grupa krwi ma zasadnicze znaczenie w wielu procedurach medycznych. Co więcej: wiedza o niej jest przydatna nie tylko w sytuacjach awaryjnych.

Publikacja: 27.02.2024 03:00

Znajomość grupy krwi jest bardzo ważna np. dla kobiet w ciąży

Znajomość grupy krwi jest bardzo ważna np. dla kobiet w ciąży

Foto: adobestock

Oprócz czterech podstawowych grup krwi – 0, A, B i AB – wyróżniany jest też czynnik Rh, nazywany antygenem D. Jego wystąpienie u danej osoby determinuje grupę krwi jako Rh+, natomiast jego brak oznacza Rh-. – Czynnik Rh jest dziedziczony na zasadzie obecności (Rh+) lub braku (Rh-) konkretnego antygenu D na powierzchni czerwonych krwinek. Dziedziczenie czynnika Rh jest przykładem dziedziczenia autosomalnego dominującego, w którym obecność co najmniej jednej kopii allelu D oznacza fenotyp Rh+ – wyjaśnia dr Agnieszka Matylda Schlichtinger z Uniwersytetu WSB Merito we Wrocławiu.

Czytaj więcej

Po kim dziedziczymy grupę krwi i dlaczego warto ją znać? Ekspertka wyjaśnia

Oba te układy, zarówno ABO i Rh, są kluczowe między innymi przed przystąpieniem do procedur medycznych takich jak przeszczepianie organów. O tym, jaką grupę krwi w układzie ABO będzie miało dziecko, decydują geny przekazane przez rodziców. Istnieją trzy główne warianty genów, tzw. allele, których różne kombinacje będą decydowały o grupie krwi: są to tzw. allele A, B oraz 0. – Grupa krwi jest dziedziczona od rodziców, a jej określenie wynika z kombinacji genetycznej alleli, które dziecko otrzymuje od każdego z nich – wyjaśnia dr Schlichtinger. – System grupy krwi ABO jest przykładem tego, że allel odpowiedzialny za grupę A lub B może być dominujący nad allelem grupy 0, a obecność obu alleli A i B prowadzi do grupy AB, co z kolei jest przykładem kodominacji – tłumaczy ekspertka.

Dlaczego taka grupa

Każdy rodzic przekazuje potomkowi jeden z posiadanych, losowo wybranych alleli. Jeśli noworodek otrzyma po jednym allelu 0 od każdego z rodziców, będzie miał grupę krwi 0. Otrzymując od jednego rodzica allel A lub B, a od drugiego allel 0, będzie miał odpowiednio grupę A lub B. Z kolei w sytuacji, gdy od matki otrzyma wariant A, a od ojca B, wynikiem będzie grupa AB. Gdy zarówno od ojca, jak i od matki otrzyma ten sam wariant genu, to jego grupą krwi będzie odpowiednio A lub B.

Fakty zebrane w ciągu lat badań pokazują̨, że istnieją̨ różnice indywidualne w zachowaniu, których nie sposób wytłumaczyć, odwołując się do czynnika środowiskowego.

Czytaj więcej

Milion osób zbada krew, by wykryć raka

Grupa krwi, którą rodzice poznają po narodzinach dziecka, ma zasadnicze znaczenie w wielu procedurach medycznych. – Znajomość własnej grupy krwi jest kluczowa z wielu powodów, które łączą się zarówno z bezpieczeństwem medycznym, jak i głębszym zrozumieniem własnego zdrowia – wyjaśnia dr Schlichtinger – Umożliwia ona bezpieczne przeprowadzanie transfuzji krwi, unikając potencjalnie niebezpiecznych dla życia reakcji aglutynacji, które mogą wystąpić, gdy przetaczana krew nie jest kompatybilna z grupą krwi odbiorcy. Jest to fundament medycyny transfuzjologicznej, która opiera się na wiedzy o grupach krwi, aby planować transfuzje i inne procedury medyczne w sposób bezpieczny dla pacjenta – dodaje ekspertka.

Informacja pod ręką

Świadomość własnej grupy krwi jest przydatna nie tylko w sytuacjach awaryjnych wymagających natychmiastowej interwencji. Pozwala też na lepsze zrozumienie następstw posiadania konkretnych antygenów oraz wynikającej z nich skłonności do zapadania na różne choroby.

– W kontekście ciąży wiedza o grupie krwi i czynniku Rh jest niezbędna, gdyż niezgodność Rh między matką a dzieckiem może prowadzić do poważnych komplikacji, wymagających specjalnej opieki medycznej. W ten sposób, znajomość grupy krwi łączy w sobie aspekty związane z bezpieczeństwem podczas procedur medycznych, możliwością zapobiegania komplikacjom zdrowotnym oraz lepszym zrozumieniem własnego organizmu w kontekście genetycznym i epigenetycznym, co podkreśla jej wielowymiarowe znaczenie – doprecyzowuje dr Schlichtinger.

Mając świadomość, jak ważna jest znajomość grupy krwi własnej i dziecka, warto tę informację umieścić w łatwo dostępnym miejscu

Mając świadomość, jak ważna jest znajomość grupy krwi własnej i dziecka, warto tę informację umieścić w łatwo dostępnym miejscu. Dokumentami potwierdzającymi grupę krwi są: wynik badania laboratoryjnego z pieczątką pracowni, która wykonała badanie, identyfikacyjna karta grupy krwi czy legitymacja honorowego dawcy krwi.

Jeśli pojawią się w tej kwestii wątpliwości, zawiedzie pamięć lub któryś z wymienionych dokumentów zaginie, grupę krwi można oznaczyć w każdym laboratorium medycznym, bez konieczności posiadania skierowania od lekarza. Jeśli dodatkowo ktoś zdecyduje się oddać krew w jednym z regionalnych centrów krwiodawstwa, grupa krwi zostanie oznaczona bezpłatnie.

Oprócz czterech podstawowych grup krwi – 0, A, B i AB – wyróżniany jest też czynnik Rh, nazywany antygenem D. Jego wystąpienie u danej osoby determinuje grupę krwi jako Rh+, natomiast jego brak oznacza Rh-. – Czynnik Rh jest dziedziczony na zasadzie obecności (Rh+) lub braku (Rh-) konkretnego antygenu D na powierzchni czerwonych krwinek. Dziedziczenie czynnika Rh jest przykładem dziedziczenia autosomalnego dominującego, w którym obecność co najmniej jednej kopii allelu D oznacza fenotyp Rh+ – wyjaśnia dr Agnieszka Matylda Schlichtinger z Uniwersytetu WSB Merito we Wrocławiu.

Pozostało 89% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Diagnostyka i terapie
Tabletka „dzień po” także od położnej. Izabela Leszczyna zapowiada zmiany
Diagnostyka i terapie
Zaświeć się na niebiesko – jest Światowy Dzień Świadomości Autyzmu
Diagnostyka i terapie
Naukowcy: Metformina odchudza, bo organizm myśli, że ćwiczy
Diagnostyka i terapie
Tabletka „dzień po”: co po wecie prezydenta może zrobić ministra Leszczyna?
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
zdrowie
Rośnie liczba niezaszczepionych dzieci. Pokazujemy, gdzie odmawia się szczepień