fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Postępowanie podatkowe

Lepiej nie płacić podatku z nieswojego konta

Zapłata podatku następuje z chwilą obciążenia rachunku podatnika
123RF
Zdarza się, że przedsiębiorcy regulują swoje należności wobec fiskusa z cudzego rachunku. Nie prowadzi to jednak do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Powstaje wtedy zaległość podatkowa i obowiązek zapłaty odsetek.

Koniec kwietnia to dla wielu osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą czas wiążący się z dużymi wydatkami. Trzeba bowiem zapłacić zaliczkę na podatek dochodowy za marzec lub odpowiednio za pierwszy kwartał (termin 20 kwietnia), a kilka dni później podatek wynikający z rozliczenia rocznego za ubiegły rok (termin 30 kwietnia). Na dodatek pomiędzy tymi datami upływa termin zapłaty VAT za marzec lub za pierwszy kwartał. Nic więc dziwnego, że wielu przedsiębiorców poszukuje doraźnych rozwiązań pozwalających na terminowe uregulowanie zobowiązań podatkowych. Niektórzy zastanawiają się w takiej sytuacji nad dopuszczalnością zapłaty podatku z rachunku osoby trzeciej, najczęściej bliskiego członka rodziny. Takie rozwiązanie może się jednak okazać nieskuteczne, a dodatkowo spowodować powstanie kolejnych problemów.

Zasady zapłaty podatku, a dokładnie mówiąc: wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, zostały uregulowane w ordynacji podatkowej (dalej: o.p.). W art. 59 wymienia ona katalog zdarzeń, których zaistnienie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Podstawową formą jest zapłata, która może zostać zrealizowana w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (polecenie przelewu). Zasadą jest, że zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu. Z tej zasady wyłączeni zostali przedsiębiorcy mający, zgodnie z przepisami ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, status tzw. mikroprzedsiębiorców. Mogą oni bowiem zapłacić swoje należności wobec fiskusa również w gotówce (art. 61 § 1 i 1b o.p.).

W przypadku zapłaty podatku w formie bezgotówkowej za termin zapłaty uznaje się dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu (art. 60 § 1 pkt 2 o.p.). Oznacza to, że zapłata podatku w tej formie ma osobisty charakter i następuje z chwilą obciążenia rachunku podatnika. Z literalnego brzmienia przytoczonego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że do zapłaty podatku, a tym samym wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, nie może dojść poprzez zapłatę podatku za podatnika przez osobę trzecią w drodze obciążenia rachunku bankowego należącego do osoby innej niż podatnik. Organy podatkowe i sądy administracyjne stoją na stanowisku, że zapłata za podatnika kwoty jego podatku z cudzego rachunku nie może prowadzić do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego (m.in. uchwała NSA z 26 maja 2008 r., I FPS 8/07).

Ponieważ organy podatkowe nie uznają wpłat dokonanych przez osoby trzecie za zapłatę podatku przez podatnika, prowadzi to do kłopotliwych następstw. Po pierwsze, ze względu na brak zapłaty podatku w terminie dochodzi do powstania zaległości podatkowej u podatnika, który w istocie nie zapłacił podatku w terminie. Skutkuje to koniecznością zapłaty odsetek i niesie ryzyko nałożenia na podatnika dodatkowych opłat sankcyjnych. Po drugie, zapłata podatku za inną osobę nie pozwala wprost na odzyskanie nienależnie zapłaconych kwot przez osobę, która zrobiła przelew ze swojego konta. Nie sposób ich bowiem zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej uznać za nadpłatę podatku. W celu ich odzyskania konieczne jest posiłkowane się przepisami prawa cywilnego, w szczególności regulacjami w zakresie bezpodstawnego wzbogacenia. Na taką kwalifikację wskazał m.in. WSA w Lublinie w wyroku z 15 maja 2009 r. (I SA/Lu 68/09).

Jak wynika z informacji otrzymanej przez redakcję „Rz" z Ministerstwa Finansów, tylko wtedy, gdy małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, mogą opłacać sobie nawzajem należności wobec fiskusa.

Autor jest doradcą podatkowym

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA