Reklama

Jak zginął "człowiek lodu" Ötzi?

Mimo że szczątki człowieka, który zginął 5300 lat temu, są najlepiej na świecie zbadaną mumią, naukowcy nie wiedzą co było przyczyną śmierci. 26 lat temu dwoje niemieckich turystów na wysokości 3210 m n.p.m. znalazło Ötziego.

Aktualizacja: 19.09.2017 13:00 Publikacja: 19.09.2017 00:01

Znalezione w mózgu białka świadczą o tym, że Ötzi przed śmiercią otrzymał cios w głowę

Znalezione w mózgu białka świadczą o tym, że Ötzi przed śmiercią otrzymał cios w głowę

Foto: AFP

Uraz głowy Ötziego potwierdziła analiza pozostałości tkanki mózgowej wydobyta z dobrze zakonserwowanych zwłok. Został nazwany „człowiekiem lodu”, kiedy jego zamrożone szczątki odnaleźli austriaccy turyści w roku 1991 w okolicy doliny Ötz w Południowym Tyrolu.

Przez wiele lat prace międzynarodowych zespołów badaczy doprowadziły do odtworzenia twarzy, ostatniego posiłku, odzieży. Naukowcom udało się też rozszyfrować genom Ötziego i ustalić, że pochodził z Europy Środkowej.

W momencie śmierci miał 45 lat. Był chory na serce, cierpiał na bóle stawów, próchnicę i prawdopodobnie na boreliozę.

Żadna z tych chorób nie była jednak bezpośrednią przyczyną śmierci. Był ofiarą napaści – orzekli naukowcy – został ranny – trafiony strzałą, która przebiła arterię.

Kilka lat temu tomografia komputerowa pokazała ciemne plamy w tylnej części mózgu mumii. Naukowcy zinterpretowali je jako skutek ciosu w głowę.

Reklama
Reklama

Kolejnym krokiem było więc zbadanie pozostałości tkanki mózgowej. Analiza potwierdziła, że Ötzi rzeczywiście na krótko przed śmiercią został mocno uderzony w głowę. Jej wyniki opublikowane zostały przez magazyn „Cellular and Molecular Life Sciences”.

Próbki tkanki mózgu pobrane zostały przez sterowany komputerowo endoskop. Spośród 502 zidentyfikowanych białek, dziesięć związanych było z krwią i koagulacją – twierdzą naukowcy. Odkryli także dowody na gromadzenie białek związanych z reakcją na stres i gojeniem ran.

– Białka są decydującymi graczami w tkankach i komórkach, z ich pomocą dzieje się większość procesów – powiedział Andreas Tholey z Uniwersytetu w Kilonii w Niemczech, uczestnik badań. – DNA jest zawsze stałe, niezależnie od tego, z której części organizmu pochodzi. Białka zaś dostarczają dokładnych informacji o tym, co się dzieje w konkretnych tkankach, stąd ich identyfikacja jest niezwykle cenna.

Mimo zastosowania najnowocześniejszych technologii naukowcom dotąd nie udało się rozwiązać podstawowej kwestii, co było bezpośrednią przyczyną śmierci „człowieka śniegu”. Neolityczne morderstwo nadal pozostaje zagadką. Badacze nie byli w stanie rozstrzygnąć, czy Ötzi zmarł na skutek urazu mózgu, czy przecięcia arterii przez grot strzały.

Archeologia
Wyjątkowe znalezisko w Grecji: Dwa niepozorne przedmioty zmieniają historię ludzkości
Archeologia
Leżały w muzeum przez wiele lat. Naukowcy rozwiązali zagadkę starożytnych grotów strzał
Archeologia
Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”
Archeologia
Polskie wykopaliska w Gruzji: tajemnicze pochówki sprzed trzech tysięcy lat
Archeologia
To nowy gatunek przodka człowieka? „Kluczowe dla zrozumienia naszej ewolucyjnej przeszłości"
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama