Spór – a właściwie awantura – o Trybunał Konstytucyjny sprawił, że tzw. wielka polityka zeszła pod strzechy, a ludzie, którzy dotąd milczeli lub patrzyli na poczynania polityków z pewnym dystansem, poczuli się w jakimś stopniu odpowiedzialni za los Rzeczypospolitej. Ową odpowiedzialność jedni widzą w działaniach Prawa i Sprawiedliwości, inni w poczynaniach opozycji. Jedni i drudzy w ostatnich tygodniach wyprowadzili na ulice swoich zwolenników. Obie strony sporu przerzucają się wzajemnie argumentami i twierdzą, że jedynie oni mają rację.

Ten polityczny spór widać w mediach. Część z nich próbuje zachować pewien obiektywizm, a część otwarcie angażuje się po którejś ze stron. Niektórzy dziennikarze stali się zaś trybunami ludowymi.

Jako że na co dzień zajmuję się sprawami Kościoła, a więc także jego obecnością w życiu społeczno-politycznym, czekałem na głos wzywający Kościół hierarchiczny do wyrażenia swojego stanowiska. I doczekałem się. Oto przed tygodniem Katarzyna Wiśniewska na łamach „Gazety Wyborczej" stwierdziła – powołując się na anonimowych biskupów – że PiS, który usiłuje (jej zdaniem) zawłaszczyć władzę sądowniczą w Polsce, „zarobił u biskupów punkty ujemne". Kilka dni później ta sama autorka pisała, że Kościołowi powinno zależeć na obronie konstytucji, a jej zmiana i wywrócenie „porządku państwowego do góry nogami" nie jest mu na rękę. Wnosiła również o mocny apel episkopatu, który przypomniałby podstawowe wartości demokracji.

Wtórował jej swoim mocnym głosem także publicysta „Krytyki Politycznej" Sławomir Sierakowski, pytając na łamach jednego z portali internetowych: „gdzie, do diabła, jest Kościół?!".

Tylko dla porządku trzeba powiedzieć, że głos w tej sprawie zabrali także księża-celebryci. Ich nazwiska jednak, pomny swych wcześniejszych doświadczeń, pominę.

W tych apelach i pytaniach sporo jest przewrotności. Weźmy przykłady z ostatnich miesięcy. Kiedy abp Stanisław Gądecki napisał list do prezydenta Komorowskiego, w którym prosił o niepodpisywanie ustawy o in vitro, oskarżano go – a wraz z nim także cały Kościół – o wtrącanie się do polityki. Podobne zarzuty stawiano, gdy prezydium episkopatu wystosowało listy gratulacyjne najpierw do prezydenta Andrzeja Dudy, a potem do rządu Beaty Szydło. Dziś, gdy Kościół milczy i nie komentuje – oczekuje się od niego, by jednak do polityki się wtrącił.

Ale czy biskupi faktycznie milczą i dystansują się od tego, co dzieje się wokół nich? Nie do końca. Mówią bowiem i o konstytucji, i o demokracji. W minioną sobotę (19 grudnia) gościem Krzysztofa Ziemca w RMF FM był kard. Stanisław Dziwisz.

Metropolita krakowski pytany o to, kto jest winien tego, że emocje polityczne są tak duże, odparł: „Trzeba umieć odejść z funkcji, którą się miało, a równocześnie trzeba umieć podjąć obowiązki, które się wzięło na siebie. Dla dobra wspólnego całej ojczyzny i obywateli". A dalej hierarcha podkreślał, że spory do niczego nie doprowadzą, i wyrażał nadzieję, że wreszcie „nastąpi wzajemne zrozumienie – my dzisiaj, wy jutro", bo „taka jest demokracja".

Z kolei na pytanie o potrzebę włączenia się Kościoła i pogodzenie zwaśnionych stron kardynał odparł, że Kościół robi to na co dzień: „Tylko według naszych norm, nie uprawiamy bezpośredniej polityki, ale głosimy miłość wzajemną, życzliwość i zachowanie norm, które obowiązują wszystkich – czy to wierzących, czy nie".

Tak się złożyło, że kilka godzin przed rozmową Ziemca z kard. Dziwiszem toczyłem dysputę o sytuacji politycznej w Polsce z metropolitą przemyskim abp. Józefem Michalikiem – jej pełny zapis ukaże się w czwartek w świątecznym wydaniu „Plusa Minusa".

Były przewodniczący episkopatu jedną z przyczyn aktualnej awantury politycznej dostrzega w radykalizmie nowej ekipy rządzącej, „który wywołał poczucie zagrożenia", i zaleca umiarkowane działania, bo „nie można przeciąć wszystkich wrzodów, nie można zrobić wszystkich operacji naraz, bo albo pacjent nie przeżyje, albo pobije chirurga".