To sedno najnowszej uchwały Sądu Najwyższego, która rozwiewa istotne wątpliwości, jak komornicy mają rozliczać koszty uzyskania informacji o dłużnikach. Jest to o tyle ważne, że wydatki komorników przerzucane są na dłużników, a czasem i wierzycieli.

Jednym ze strategicznych dostarczycieli takich danych na żądanie komorników jest ZUS. Komornicy występują w ciągu roku z dziesiątkami milionów zapytań o rachunki dłużnika, które wiążą się z uiszczeniem opłaty nie tylko do ZUS, ale też np. do Krajowej Izby Rozliczeniowej.

Usługa jest odpłatna i o tym mówi ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, sporne jest natomiast, czy opłata ma charakter administracyjny i za opóźnienie w zapłacie odsetki się nie należą, czy też cywilny, i można ich żądać.

Sąd Okręgowy w Koszalinie, rozpoznając powództwo miejscowego oddziału ZUS przeciwko tamtejszemu komornikowi o zapłatę niewysokiej zresztą kwoty odsetek, zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie tej kwestii.

Komornicy chcą bezpłatnego dostępu do informacji o dłużnikach

Według SO dopuszczalne jest domaganie się odsetek, gdyż taka sprawa kwalifikuje się jako cywilna, choć SO zauważa, że nie ma przepisu, z którego taki obowiązek by wynikał. W szczególności rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej w sprawie wysokości opłaty pobieranej przez ZUS za udostępnienie danych komornikom oraz sposobu jej wnoszenia ustala ją w kwocie 40,47 zł, a w przypadku udostępniania jej drogą elektroniczną – w kwocie 35 zł. Przepisy rozporządzenia milczą o odsetkach.

Referując problem, sędzia Sądu Najwyższego Barbara Myszka dodała, że jeśli komornik nie dołączy do wniosku dowodu uiszczenia opłaty, to ZUS może zażądać jej wniesienia przed udzieleniem informacji.

– Opłata za informację o danych zgromadzonych na kontach ubezpieczonego lub płatnikach składek, udzieloną obowiązkowo komornikowi przez ZUS art. 50 ust. 3 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), nie jest świadczeniem pieniężnym, od którego, w razie opóźnienia się z jego spełnieniem, przysługują odsetki ustawowe na podstawie prawa cywilnego – uchwalił SN.

Przypomnijmy że w uchwale z 21 października 2015 r. (II CZP 66/15) SN powiedział, że spółdzielnia mieszkaniowa nie może w ogóle dochodzić od komornika opłaty za udzielenie mu informacji o dłużnikach. Jest więc problem prawny.– Szybki dostęp komornika do informacji o majątku dłużnika, z którego może prowadzić egzekucję, jest kluczowym warunkiem jej skuteczności – wskazuje Rafał Fronczek, prezes Krajowej Rady Komorniczej. – Oczekiwanie na informacje wydłuża czas egzekucji i umożliwia dłużnikom uciekanie z majątkiem, a tym samym udaremnianie egzekucji. Niezbędny jest więc bezpośredni dostęp do informacji, obniży on koszty egzekucji, co nie jest bez znaczenia i dla wierzycieli, i dla dłużników. Konieczna jest też zmiana art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych przez wyraźne wskazanie, że informacje o dłużnikach udzielane są komornikowi nieodpłatnie we wszystkich sprawach.

Sygnatura akt: III CZP 92/15