Niemcy, Austria, Grecja, Dania i Holandia już we wrześniu informowały, że pracują nad porozumieniem z państwem spoza Unii Europejskiej, które miałoby przyjmować migrantów w tzw. ośrodkach powrotowych – podaje Reuters. Inicjatywa jest częścią planu europejskich państw, którego celem jest zwiększenie liczby deportacji i ograniczenie nielegalnej migracji.
Porozumienie ma zostać przedstawione w poniedziałek w Wiedniu. Jego zawarcie umożliwia nowe unijne rozporządzenie dotyczące powrotów migrantów, które ma przyspieszyć deportacje i pozwala państwom członkowskim na tworzenie ośrodków powrotowych poza granicami UE.
Pięć państw UE chce odstraszyć migrantów
W obliczu zbliżających się wyborów w kilku krajach Unii Europejskiej oraz powszechnych nastrojów antyimigracyjnych rządy znajdują się pod presją, by udowodnić, że potrafią kontrolować migrację. Zdaniem analityków cytowanych przez Reutersa tworzenie ośrodków deportacyjnych ma być wyraźnym sygnałem determinacji władz w tej kwestii.
Czytaj więcej
W trzecim kwartale liczba mieszkańców Hiszpanii powiększyła się o 130 223 i obecnie wynosi 49,935 mln - wynika z informacji przekazywanych przez hi...
Planowane rozwiązanie różni się od niezrealizowanego brytyjskiego programu deportacji migrantów do Rwandy. Miałoby bowiem obejmować wyłącznie osoby, które wyczerpały wszystkie możliwości prawne pozwalające im pozostać na terytorium Unii Europejskiej, a nie tych, których wnioski o azyl są nadal rozpatrywane.
Przywódcy pięciu państw UE wielokrotnie zapewniali, że ich plany będą zgodne z prawem unijnym i międzynarodowym. Organizacje broniące praw człowieka obawiają się jednak, że przymusowe przenoszenie migrantów do państwa, z którym nie mają żadnych związków, może prowadzić do naruszania ich praw.
– Jakie możliwości dochodzenia swoich praw będą miały te osoby, jeśli dojdzie do ich naruszenia, i kto poniesie za to odpowiedzialność? – pyta Céline Mias, dyrektorka ds. Unii Europejskiej w Duńskiej Radzie ds. Uchodźców (Danish Refugee Council). – Jeśli odpowiedzialność będzie spoczywać na państwie członkowskim UE, jak miałoby to wyglądać w praktyce? – powiedziała w rozmowie z Reuterem.
Czytaj więcej
Współpraca firmy Palantir Technologies z ICE nie budziła większego zainteresowania, dopóki nowy prezydent USA nie przystąpił do realizacji złożonej...
Europejscy urzędnicy popierający inicjatywę podkreślają, że jej głównym celem jest odstraszanie potencjalnych migrantów, a nie przeprowadzanie deportacji na masową skalę. Ich zdaniem perspektywa wydania tysięcy euro na opłacenie przemytników i odbycia niebezpiecznej podróży do Europy, a następnie odesłania do państwa trzeciego, może zniechęcić część migrantów do podejmowania takiego ryzyka.
Krytycy wskazują jednak, że niewiele dowodów potwierdza, iż zaostrzenie kontroli i programy deportacyjne prowadzą do trwałego ograniczenia migracji.
Rada Europy, międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka, ostrzegła w lipcu, że tworzenie ośrodków powrotowych wiąże się ze „znacznym ryzykiem naruszeń praw człowieka”.
Rwanda chce przyjmować deportowanych migrantów
Rwanda deklaruje gotowość przyjmowania migrantów deportowanych z państw zachodnich, mimo utrzymujących się od lat zastrzeżeń dotyczących przestrzegania praw człowieka w tym afrykańskim kraju.
Prezydent Paul Kagame zdobył uznanie przywódców państw zachodnich i krajów regionu za swój wkład w zakończenie ludobójstwa w Rwandzie w 1994 r. oraz odbudowę państwa, które stało się atrakcyjnym miejscem dla zagranicznych inwestycji i ważnym odbiorcą międzynarodowej pomocy.
Czytaj więcej
Po przejęciu władzy w Meklemburgii-Pomorzu Przednim nacjonalistyczna Alternatywa dla Niemiec (AfD) chciałaby utworzyć policję deportacyjną. Miałaby...
Krytycy oskarżają jednak jego rząd o tłumienie sprzeciwu politycznego oraz wspieranie rebeliantów z ugrupowania M23 w sąsiedniej Demokratycznej Republice Konga. Według organizacji praw człowieka bojownicy M23 dopuszczali się zabójstw, gwałtów i innych nadużyć.
Obrońcy praw człowieka zwracają również uwagę na ograniczanie wolności politycznych i swobody wypowiedzi w samej Rwandzie.
Organizacja Freedom House klasyfikuje Rwandę jako państwo „niewolne” (Not Free). Wskazuje przy tym na tłumienie opozycji politycznej poprzez inwigilację, zastraszanie, arbitralne zatrzymania i tortury.
USA już deportują migrantów do Rwandy
W 2025 r. Stany Zjednoczone rozpoczęły deportacje migrantów do Rwandy na podstawie porozumienia, które umożliwia przekazanie do tego kraju maksymalnie 250 osób.
Wielka Brytania zrezygnowała natomiast z własnego programu wysyłania osób ubiegających się o azyl do Rwandy po tym, jak w 2023 r. brytyjski Sąd Najwyższy uznał go za niezgodny z prawem. Po anulowaniu programu Kigali zażądało od Londynu wypłaty 50 mln funtów (około 244 mln zł).