Wanda Traczyk-Stawska zmarła 18 sierpnia 2026 r. w wieku 99 lat. W dniu jej pogrzebu prezydent Karol Nawrocki przyznał Order Orła Białego innej osobie – Krzysztofowi Wyszkowskiemu, który w przeszłości atakował uczestniczkę powstania.

Czytaj więcej

Nie żyje Wanda Traczyk-Stawska

Zbieg okoliczności czy symboliczna decyzja?

31 sierpnia w Warszawie pożegnano bohaterkę Powstania Warszawskiego Wandę Traczyk-Stawską – legendarną łączniczkę i strzelca AK oraz wieloletnią strażniczkę pamięci o poległych. Prezydent Karol Nawrocki nie pojawił się na uroczystościach pogrzebowych. Tego samego dnia w Gdańsku podczas obchodów rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych wręczył Order Orła Białego Krzysztofowi Wyszkowskiemu – działaczowi opozycji w PRL i doradcy premierów Olszewskiego i Bieleckiego za zasługi dla przemian demokratycznych w Polsce oraz działalność państwową i publiczną.

Decyzja i wybór daty wywołały liczne komentarze. Ostro skrytykowała ją m.in. dziennikarka TOK FM Dominika Wielowieyska. Zwróciła uwagę na kontekst sprawy: kilka lat wcześniej Wyszkowski opublikował zdjęcie Wandy Traczyk-Stawskiej oraz innej uczestniczki Powstania Warszawskiego Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej ze skandalicznym komentarzem. Napisał w nim: „Ci powstańcy stają po stronie Dirlewangera”. Oskar Dirlewanger był dowódcą niemieckiej jednostki SS odpowiedzialnej za wymordowanie tysięcy mieszkańców Warszawy. Wpis tamten, po krytyce m.in. ze strony IPN (w tym obecnego rzecznika prezydenta Rafała Leśkiewicza), został ostatecznie usunięty, a autor za niego przeprosił.

Czytaj więcej

„Kochały ją tłumy”. Ostatnie pożegnanie Wandy Traczyk-Stawskiej

Apel o order bez rozstrzygnięcia

Petycję o pośmiertne lub wcześniejsze uhonorowanie Wandy Traczyk-Stawskiej Orderem Orła Białego – najstarszym i najwyższym odznaczeniem RP ustanowionym w 1705 r. – wielokrotnie wysuwano już za jej życia. Ostatecznie ani Andrzej Duda, ani Karol Nawrocki nie przyznali jej tego orderu za życia.

W odpowiedzi na zapytanie Radia ZET, czy po śmierci Traczyk-Stawskiej rozważane jest pośmiertne nadanie jej Orderu Orła Białego lub inne uhonorowanie przez prezydenta, Kancelaria Prezydenta poinformowała jedynie o liście odczytanym w imieniu prezydenta podczas pogrzebu przez ministra Wojciecha Kolarskiego, w którym oddano cześć „mężnej harcerce Szarych Szeregów” i żołnierce Armii Krajowej, która walczyła o wyzwolenie Warszawy.

– Na obecnym etapie Kancelaria Prezydenta RP nie przekazuje dodatkowych informacji dotyczących ewentualnych przyszłych decyzji w sprawie odznaczeń – podkreślono w odpowiedzi.