Wypowiedzi pierwszej damy Sierra Leone wywołały reakcje lekarzy, obrońców praw człowieka, polityków, a także kobiet, które zostały okaleczone. Do Organizacji Afrykańskich Pierwszych Dam na rzecz Rozwoju (ang. Organization of African First Ladies for Development, OAFLAD) skierowano apel w sprawie kontrowersyjnych słów Fatimy Maady Bio.
Fatima Maada Bio zaprzecza, że popiera okaleczanie kobiet. Ale jednocześnie go nie potępia
Fatima Maada Bio znalazła się w centrum krytyki po wypowiedziach, które część osób odebrała jako przychylne wobec FGM (Female Genital Mutilation). To rytualne okaleczanie żeńskich narządów płciowych, polegające na celowym usunięciu lub uszkodzeniu zewnętrznych części genitaliów bez wskazań medycznych. Praktykę tę uznaje się za poważne naruszenie praw człowieka.
Choć żona prezydenta Juliusa Maady Bio zapewnia, że nie popiera FGM, to jednocześnie w rozmowie z dziennikiem „The Guardian” stwierdziła, iż nie zamierza publicznie potępiać tej praktyki, dopóki nie zobaczy „wiarygodnych danych” pokazujących, że FGM szkodzi kobietom i dziewczętom.
Czytaj więcej
6 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Zerowej Tolerancji dla Okaleczania Żeńskich Narządów Płciowych.
Fatima Maada Bio ma 45 lat. Jest byłą producentką filmową i aktorką. Swojego męża poznała w Wielkiej Brytanii, dokąd trafiła jako nastolatka po ucieczce przed małżeństwem, do którego miała zostać zmuszona jako osoba nieletnia. W Sierra Leone jest znana jako osoba zaangażowana w działania na rzecz praw kobiet i przeciwko wydawaniu za mąż niepełnoletnich dziewcząt. Prowadzi kampanię „Hands off our girls”, której celem jest ich ochrona. Mimo tego od czasu wyboru jej męża na prezydenta w 2018 r. nie chce publicznie potępić FGM – zauważają media.
Ofiary żądają wyjaśnień ws. wypowiedzi pierwszej damy Sierra Leone. „To policzek w twarz dla nas wszystkich”
W związku ze sprawą 10 czerwca do OAFLAD skierowano list. Jego autorzy – grupa lekarzy, okaleczone kobiety, aktywiści działający na rzecz praw człowieka i politycy – domagają się wyjaśnień dotyczących wypowiedzi Fatimy Maady Bio, która obecnie pełni funkcję przewodniczącej organizacji.
Sygnatariusze listu zaznaczyli w dokumencie, że „poparcie dla FGM – bezpośrednie lub pośrednie – grozi podważeniem lat działań rzeczniczych” oraz że może prowadzić do „rozbieżności z krajowymi, regionalnymi i międzynarodowymi zobowiązaniami”.
Jedną z osób, które podpisały list, jest Ranya Kargbo, wysokiej rangi specjalistka ONZ i osoba, która przeżyła FGM.
Czytaj więcej
W ciągu najbliższych dziesięciu lat trzydzieści milionów kobiet może zostać poddanych obrzezaniu - wynika z najnowszych badań przeprowadzonych prze...
Fatima Maada Bio twierdzi, że jej wypowiedzi zostały wyrwane z kontekstu. Według niej miały one „zachęcać do dialogu i uspokoić kobiety, które czuły się marginalizowane”. „Nie popieram żadnej formy obrzezania, która jest narzucana jednostce siłą” – zaznaczyła w oświadczeniu dla „Guardiana”.
Pierwsza dama Sierra Leone podkreśliła też, że „nie wykorzystuje swojego głosu do prowadzenia kampanii ani za, ani przeciw obrzezaniu”. Dodała też, że jako kobieta obrzezana oczekuje przedstawienia „wiarygodnych danych” pokazujących skalę szkód powodowanych przez FGM w Sierra Leone.
Sierra Leone ma jeden z najwyższych wskaźników FGM na świecie
FGM polega na częściowym lub całkowitym usunięciu zewnętrznych żeńskich narządów płciowych. Praktyka ta może powodować poważne i długotrwałe konsekwencje zdrowotne, w tym bezpłodność. Jest uznawana za poważne naruszenie praw człowieka. W 2012 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję wzywającą do globalnego zakazu FGM.
Sierra Leone należy do krajów o najwyższym odsetku kobiet poddanych FGM. Z ogólnokrajowego badania wynika, że udział kobiet, które zostały poddane tej praktyce, spadł z 90 proc. w 2013 r. do 83 proc. w 2019 r. Spośród nich 71 proc. zostało poddanych FGM przed ukończeniem 15. roku życia.
W Sierra Leone nie ma prawa, które uznawałoby FGM za przestępstwo. Praktyka ta jest często częścią rytuału oznaczającego wejście dziewczynki w dorosłość. Przeprowadzają ją kobiety określane jako sowei, należące do wpływowych stowarzyszeń Bondo i Sande. Każdego roku po takich rytuałach kobiety i dzieci zmagają się z powikłaniami zdrowotnymi, a część z nich umiera.
Czytaj więcej
16-letnia Amany Shamekh z Egiptu w rozmowie z agencją Reutersa opisała jak została obrzezana w swojej rodzinnej wiosce, w prowincji Asjut. Obrzezan...
W ubiegłym roku Trybunał Sprawiedliwości Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej, czyli ECOWAS, określił FGM jako „jedną z najgorszych form przemocy wobec kobiet”, która „spełnia próg tortur”. Trybunał nakazał Sierra Leone „uchwalenie i wdrożenie przepisów kryminalizujących okaleczanie żeńskich narządów płciowych oraz podjęcie odpowiednich środków w celu zakazania jego występowania i ochrony ofiar”.
Orzeczenie zapadło kilka tygodni po tym, jak prezydent Julius Maada Bio został przewodniczącym ECOWAS. Polityk nigdy publicznie nie odniósł się do tego wyroku. W październiku ubiegłego roku podpisał ustawę Child Rights Act 2025, która nie zawierała żadnego przepisu dotyczącego FGM.
