Podział majątku a darowizna: Na przysporzenie nie trzeba zgody małżonka

?Choć kodeks rodzinny określa czynności prawne dotyczące wspólnego majątku wymagające zgody drugiego małżonka, nie jest ona wymagana, jeśli przysparzają tego majątku (I CSK 621/12).

?Taka czynność, choćby o dużym znaczeniu, jest ważna. To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego.

On w urzędzie, ona przy dzieciach

Gospodarstwo rolne Marianny i Piotra K., byłych małżonków, miało dużą wartość, już gdy przekazywali im je (obojgu!) rodzice męża w 1981 r.  za rentę rolniczą. Teraz ze względu na lokalizację warte jest kilka milionów złotych. I dopiero w sporze o podział majątku wspólnego, wszczętego na wniosek kobiety, jej były mąż zarzucił, że gospodarstwo nie weszło do majątku wspólnego, bo umowa darowizny była nieważna. Kiedy rodzice zmarli, on odziedziczył gospodarstwo, znalazło się więc w jego majątku odrębnym.

Podział majątku dorobkowego

W postępowaniu o podział majątku wspólnego po rozwodzie (ustaniu wspólności majątkowej) sąd rozstrzyga:

wszystkie spory o zniesienie współwłasności i o prawo własności między małżonkami;

Sprawy w toku przekazuje sądowi zajmującemu się zniesieniem współwłasności.

Po zniesieniu współwłasności nie można dochodzić ww. roszczeń, choćby nie były tam zgłoszone.

Umowa według niego była nieważna, ponieważ nie było wymaganej przy zawieraniu umowy darowizny zgody żony. Nie była jeszcze wtedy wymagana forma notarialna dla przekazania gospodarstwa za rentę, jedynie umowa pisemna w obecności naczelnika gminy. Marianny K. przy tej czynności rzeczywiście nie było. Jak mówiła w sądzie powódka, ktoś musiał zajmować się dziećmi, więc tylko mąż pojechał do urzędu. Jej pełnomocnik Alfred Pogorzelski, radca prawny, dodał, że przez wiele lat nikt nie miał do tego zastrzeżeń, a KRUS wypłacał rodzicom rentę, niedawno zaś powódka poszła do notariusza i potwierdziła formalnie wolę przejęcia darowizny.

Najpierw czyje, potem podział

Z kolei pełnomocnik byłego męża adwokat Wojciech Wąsowicz twierdził, że w ogóle nie zawarto skutecznej umowy, a braku podpisu obdarowanej nie można usunąć po kilkudziesięciu latach, tym bardziej że teściowie już nie żyli.

Sąd Rejonowy w Piasecznie uznał, że umowa była ważna, gospodarstwo weszło zatem do majątku wspólnego. Sąd okręgowy, rozpatrując apelację Piotra K., stwierdził, że do umowy darowizny nie doszło. Przed Sądem Najwyższym adwokaci powtórzyli swoje argumenty. Ten zaś uchylił orzeczenia obu niższych instancji.