Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej został powołany w lipcu 2022 r. Formalnie miał on wykrywać i zapobiegać przestępstwom popełnianym przez osadzonych lub tymczasowo aresztowanych, a także przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

Czytaj więcej

Rewolucja w Służbie Więziennej

Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej. Śledztwa, zatrzymania i podsłuchy

Nieformalnie IWSW jest nazywany więzienną służbą specjalną ministra sprawiedliwości. Powstała ona za czasów Zbigniewa Ziobry i to właśnie minister powołał szefa tego inspektoratu. Funkcjonowanie tej jednostki od początku budziło wiele wątpliwości. Funkcjonariusze IWSW dostali kompetencje zbliżone w niektórych obszarach do policji, szersze niż reszta jednostek Służby Więziennej. Mogą oni prowadzić działania dochodzeniowo-śledcze, rozpoznania w zakładach karnych i aresztach, a nawet inwigilację, niejawną obserwację i nagrywać zdarzenia bez wiedzy osób podejrzewanych.

O szykowanej przez nowe władze resortu sprawiedliwości likwidacji Inspektoratu Wewnętrznego SW mówiło się nieoficjalnie od niemal roku. Od miesięcy też ministerstwo pracowało nad przepisami w tej sprawie. W przyjętym przez rząd ostatecznie w środę projekcie podkreślono, że koszty funkcjonowania inspektoratu są niewspółmierne do efektów jego pracy.

- Analiza doświadczeń zebranych po ponad roku funkcjonowania Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej wskazuje, iż koszty związane z jego powołaniem i funkcjonowaniem mają charakter niewspółmierny do efektów pracy jego funkcjonariuszy i pracowników, określanych sukcesami w zwalczaniu przestępczości wśród osób pozbawionych wolności oraz funkcjonariuszy i pracowników cywilnych Służby Więziennej wykonujących obowiązki w zakładach karnych i aresztach śledczych - argumentuje MS w uzasadnieniu projektu.

Służba specjalna w więziennictwie kosztuje za dużo. Ponad 21 mln zł w dwa lata

O jakich kosztach mowa? W 2023 r. na działalność Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej wydano 9,8 mln zł, a w 2024 r. do końca maja było to już 10,9 mln zł. Podatnicy zapłacili też za utrzymanie wydziałów zamiejscowych IWSW. W 2023 r. na ten cel wydano 866 tys. zł, a prze pierwsze pięć miesięcy 2020 4.r 18, 5 tys. zł. Zatem łącznie dotychczasowe funkcjonowanie IWSW pochłonęło z budżetu 21,7 mln zł.

W czasie swojej działalności inspektorat ten wszczął 37 spraw operacyjnych o różnym stopniu złożoności. Część z tych spraw zakończyła się zawiadomieniem prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Nadal prowadzonych jest też kilkanaście spraw, w większości we współpracy z policją i prokuraturą.

Co ważne w projekcie podkreślono, że po likwidacji Inspektoratu Wewnętrznego SW jego zadania przejmą służby powołane do zwalczania przestępczości, w szczególności policja. Pracy ma nie stracić też 16 funkcjonariuszy i czterech pracowników cywilnych, którzy obecnie wchodzą w skład IWSW. Po zniesieniu tego inspektoratu mają znaleźć zatrudnienie w innych strukturach Służby Więziennej.

Czytaj więcej

Rząd zmniejsza liczbę więźniów. Będzie 20 tys. wakatów w celach