Gmina też może bronić swej czci i wizerunku

Katalog dóbr osobistych i możliwości ich ochrony regulują przede wszystkim przepisy [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928]ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (DzU nr 16, poz. 93 ze zm.)[/link].

W art. 23 wymienia ona takie dobra osobiste człowieka jak chociażby zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji.

Katalog ten jest otwarty, a co za tym idzie – dóbr osobistych jest o wiele więcej, niż wskazuje przepis. Art. 43 kodeksu nakazuje stosować przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych odpowiednio do osób prawnych.

Nie oznacza to jednak, że wszystkim dobrom osobistym osoby fizycznej odpowiadają analogiczne dobra osobiste osoby prawnej.

[srodtytul]Nazwa, herb, nietykalność[/srodtytul]

Oczywiste jest, że gminy nie dysponują takimi dobrami osobistymi jak chociażby zdrowie, swoboda sumienia, cześć czy nazwisko.

Do ich dóbr osobistych zaliczyć można natomiast między innymi [b]nazwę (odpowiednik nazwiska osoby fizycznej), herb, tajemnicę korespondencji, nietykalność pomieszczeń oraz dobre imię (odpowiednik czci osoby fizycznej). [/b]

Za dobro osobiste gminy uznaje się także często samodzielność (wskazaną w art. 2 ust. 3 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=53771798450AFE7AE1ABDE77BC0296F0?id=163433]ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.)[/link], definiowaną jako niepodporządkowanie gmin, w granicach wynikających z ustaw, czyjejkolwiek woli oraz prawo podejmowania przez nie, w tych granicach, czynności prawnych i faktycznych przy kierowaniu się wyłącznie własną wolą wyrażoną przez ich organy pochodzące z wyboru (patrz[b] wyrok NSA we Wrocławiu z 4 lutego 1999 r., II SA/Wr 1302/97)[/b].

Tak jak w przypadku osób fizycznych także katalog dóbr osobistych gminy należy uznać za otwarty.

[srodtytul]Krytyka działań[/srodtytul]

Warto pamiętać o tym, że niekiedy krytyka organu gminy stanowi jednocześnie krytykę i naruszenie dóbr osobistych gminy.

Wskazuje na to [b]wyrok SN z 17 lipca 2008 r. (II CSK 111/08)[/b], zgodnie z którym burmistrz gminy jest jej organem, zatem podejmowane przez niego działania w ramach piastowanej funkcji przypisywane są gminie.

Sposób działania organów gminy i jej służb ma znaczenie dla renomy i dobrego imienia. Jeżeli burmistrzowi przypisuje się nieprawdziwe działanie niekorzystne w skutkach dla budżetu gminy, to tym samym podważa się autorytet gminy i naraża ją na utratę zaufania społeczności samorządowej.

Należałoby w tym miejscu przywołać jednak także [b]wyrok SN z 14 maja 2009 r (I CSK 440/08)[/b]., w świetle którego w związku ze specyficznymi zadaniami powiatu nie można traktować go jak każdej innej osoby prawnej.

W konsekwencji członkowie organów i pracownicy powiatu muszą się liczyć z tym, że pełniąc funkcje publiczne, mogą się spotkać z nie zawsze przychylną reakcją strony postępowania administracyjnego.

Nawet jeżeli taka reakcja, wyrażona w pismach kierowanych do starosty, jest ostra i może być traktowana jako naruszająca dobra osobiste konkretnych osób fizycznych, nie oznacza to, że została naruszona dobra sława powiatu jako osoby prawnej .

Co więcej, w [b]postanowieniu z 28 sierpnia 2003 r. SN (III KK 246/03)[/b] uznał, że w sferze życia publicznego zakres wolności słowa musi być szerszy, [b]a osoby uczestniczące w życiu publicznym muszą się liczyć z krytyką, gdyż świadomie i w sposób nieunikniony wystawiają swe słowa i działania na reakcje społeczeństwa. Krytyka jako wkład w formę debaty publicznej, a zarazem kontrola osób sprawujących stanowiska publiczne jest niezbędna w demokratycznym państwie prawa .[/b]

Szersze możliwości dopuszczalnej krytyki, w świetle orzecznictwa SN, nie uzasadniają jednak bezkarnego naruszania dóbr osobistych.

[srodtytul]Dopuszczalne żądania[/srodtytul]

W zakresie środków ochrony dóbr osobistych zwrócić uwagę należy przede wszystkim na art. 24 k.c. Zgodnie z nim gmina może żądać:

- zaniechania działania zagrażającego jej dobru osobistemu (chyba że nie jest ono bezprawne),

- dopełnienia przez osobę, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego, czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków (w szczególności złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie),