Co Polacy sądzą o prawyborach do KRS? Sondaż dla „Rzeczpospolitej”

Trwa procedura wyboru nowych członków KRS. W maju upływa bowiem kadencja obecnej Rady, której sędziowska część została wybrana przez posłów. To właśnie wyłanianie składu KRS przez Sejm, czyli przez polityków, jest powodem podważania legalności Rady. Rządząca koalicja próbowała zmienić te przepisy, ale z uwagi na weto prezydenta, proces wyboru nowych członków KRS przebiega w oparciu o dotychczasowe, kwestionowane przepisy.

Plan B rządu i prawybory sędziowskie do KRS. Prawie połowa Polaków popiera pomysł

Prezydent Karol Nawrocki uznał, że uchwalone przez obecny parlament przepisy są niezgodne z konstytucją i mogłyby prowadzić do usunięcia sędziów, których obecna władza się obawia. W rezultacie obóz rządzący postanowił wdrożyć plan B sprowadzający się do przeprowadzenia swoistych prawyborów wśród sędziów i zatwierdzenia ich wyników przez Sejm. Zgodnie z koncepcją artykułowaną pierwotnie przez przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, a potem przez część środowiska sędziowskiego, wybory te miałyby być powszechne, organizowane w sądach w całym kraju, a ich wyniki miałyby trafić do marszałka Sejmu. Co dalej? Zgodnie z przyjętą niedawno uchwałą posłowie mają uwzględnić w swoich decyzjach wyniki wyborów sędziowskich. Innymi słowy Sejm ma wybrać do KRS tych kandydatów, których wskaże środowisko sędziowskie w prawyborach.

Czytaj więcej

Sądy i trybunały

Ile jest polityki w wyborach do KRS? „Stan wyższej konieczności”

Prawybory do Krajowej Rady Sądownictwa są dalekie od polityki, pozwolą uporządkować sytuację. To próba zapewnienia niezależnego sądownictwa dla oby...

W sondażu przeprowadzonym przez IBRiS „Rzeczpospolita” zapytała Polaków, czy Sejm, wybierając członków KRS na kolejną kadencję, powinien uszanować wyniki sędziowskich prawyborów, czy nie brać ich pod uwagę. Z badania wynika, że 41,7 proc. ankietowanych jest za zatwierdzeniem przez posłów sędziowskiego wyboru, przeciwnego zdania jest 24,6 proc. badanych, aż 33,7 proc. respondentów nie wie, jak odpowiedzieć na to pytanie.

Wyraźnie większym poparciem zatwierdzenie prawyborów do KRS cieszy się wśród mężczyzn. 49 proc. z nich jest za tym pomysłem, 25 proc. się mu sprzeciwia. Zwolenniczkami tej koncepcji jest za to 35 proc. kobiet, a przeciwniczkami 25 proc. Co ciekawe, najbardziej niechętni uszanowaniu wyboru sędziów do KRS są najmłodsi. 38 proc. osób w wieku 18-29 lat uważa, że Sejm nie powinien kierować się wskazaniami środowiska sędziowskiego, podczas gdy przeciwnego zdania jest 35 proc. z nich. Największym poparciem – 54 proc. – koncepcja ta cieszy się wśród badanych w grupie wiekowej 50-59 lat.

Uszanowanie prawyborów sędziowskich do KRS najchętniej popierają osoby z wyższym wykształceniem. Za tym pomysłem jest 53 proc. najlepiej wykształconych. Mniej zwolenników tego rozwiązania jest wśród osób z wykształceniem średnim – 39 proc. oraz podstawowym i zasadniczym – 33 proc.

Nie zaskakuje raczej stosunek do prawyborów sędziowskich w zależności od aktualnych preferencji politycznych. Zwolennikami tego pomysłu jest 66 proc. popierających obóz rządzący, 32 proc. opowiadających się za opozycją i 23 proc. niedeklarujących aktualnie poparcia dla żadnej siły politycznej. Wśród tych ostatnich jest też najwięcej osób niezdecydowanych – 63 proc.

Zróżnicowanie poparcia dla uszanowania przez Sejm prawyborów sędziowskich widoczne jest w zależności od preferencji partyjnych. Za tym rozwiązaniem najliczniej – 70 proc. – opowiadają się osoby głosujące w ostatnich wyborach parlamentarnych na Koalicję Obywatelską. Koncepcję tę popiera też większość, bo 54 proc., wyborców Nowej Lewicy. Mniej chętnie pomysł prawyborów oceniają osoby, które głosowały na Trzecią Drogę (36 proc.), Konfederację (33 proc.) i PiS (33 proc.). Wśród tych ostatnich jest też najwięcej przeciwników (45 proc.) proponowanego rozwiązania.

Prawybory KRS nielegalne? „Zarzuty nie mają poparcia w prawie i społeczeństwie”

– Zaskakujące – komentuje rezultaty sondażu sędzia Jacek Tylewicz ze Stowarzyszenia Sędziów „Themis” – Nie sądziłem, że różnica pomiędzy zwolennikami a przeciwnikami prawyborów będzie aż tak duża. Wydawać by się mogło, że kwestia obsady KRS to hermetyczny problem środowiska sędziowskiego, a okazuje się, że ponad dwie trzecie Polaków ma w tej sprawie konkretny pogląd. I co mnie niezmiernie cieszy, zdecydowana większość z nich chce, żeby Sejm uszanował wybór sędziów. Budzi to nadzieję na przyszłość, że jednak nie jesteśmy obojętni na kwestię zachowania demokracji w naszym kraju – mówi sędzia Tylewicz.

Jego zdaniem wyniki sondażu świadczą o tym, że Polacy dostrzegają wagę problemu dotyczącego KRS. – Dla społeczeństwa jest to ważny element demokratyczny. To wiadomość, która pozwala zachować optymizm w tych trudnych, mało konstytucyjnych czasach. Poza tym – co niezwykle ważne – takie poparcie legitymizuje społecznie prawybory do Rady. Zatem pojawiające się zarzuty o rzekomej nielegalności tego sposobu wyłonienia kandydatów do KRS nie mają poparcia ani w prawie, ani w społeczeństwie – zaznacza sędzia.