Sędziowie sądów powszechnych zaapelowali do przedstawicieli władz i innych uczestników życia publicznego o poszanowanie konstytucyjnej zasady trójpodziału władz oraz wynikających z niej zasad niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej. Ich zdaniem, przejawiać się to winno między innymi w respektowaniu prawomocnych orzeczeń sądów i trybunałów oraz w powstrzymywaniu się od pozamerytorycznej krytyki władzy sądowniczej i sędziów.
- Ustawodawca wielokrotnie dokonywał zmian w przepisach dotyczących ustroju sądów, które wręcz pogarszały ich funkcjonowanie, dlatego też wszelkie propozycje zmian organizacji i ustroju sądów powinny być konsultowane ze środowiskiem sędziowskim na etapie założeń, a nadto zawierać pogłębione uzasadnienie naukowe i empiryczne - podkreślili sędziowie w uchwałach podjętych 2 marca br., podczas Zebrania Przedstawicieli Zgromadzeń Ogólnych Sędziów Okręgów i Apelacji.
Przypomnieli przy tym, iż wprowadzenie nowego regulaminu urzędowania sądów bez konsultacji doprowadziło do szeregu wątpliwości, nieporozumień i chaosu. Dlatego też, w związku z pojawiającymi się informacjami o planowanych zmianach dotyczących ustroju sądów powszechnych, sędziowie zwrócili uwagę na konieczność szerokiej konsultacji przygotowywanych projektów. - Trwałe rozwiązania systemowe powinny uwzględniać opinie przedstawicieli wielu środowisk, w tym sędziów, innych uczestników postępowań, przedstawicieli nauki i organizacji pozarządowych - zaznaczyli.
W ocenie sędziów, niezależność sądów wymaga, aby zmianie uległ model nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów. Połączenie funkcji ministra sprawiedliwości z funkcją prokuratora generalnego posiadającego uprawnienia strony postępowania, przy zachowaniu obecnego modelu zewnętrznego nadzoru administracyjnego, stoi w jawnej sprzeczności z konstytucyjną regułą odrębności i niezależności sądów.
Wzrastająca liczba spraw wpływających do sądów powszechnych i stałe rozszerzanie ich kognicji skutkuje znacznym obciążeniem sędziów i pozostałych pracowników sądownictwa powszechnego.
Zdaniem sędziów, konieczne zatem jest podjęcie działań w celu ograniczenia kognicji sądów i zwiększenia liczby referendarzy sądowych, asystentów sędziego i urzędników sądowych. - Postulujemy wycofanie się z obciążania sędziów i pozostałych pracowników różnymi zadaniami o charakterze administracyjnym i technicznym - zaznaczyli.
Celem zagwarantowania realnej niezależności władzy sądowniczej jest zapewnienie rzeczywistego wpływu na tworzenie i wykonanie budżetu wymiaru sprawiedliwości. Tylko w ten sposób, przy zagwarantowaniu odpowiednich nakładów, możliwa jest realizacja zwiększających się zadań sądów.
Sędziowie zwrócili też uwagę na to, że wprowadzanie kazuistycznych rozwiązań dotyczących przydziału spraw (zwłaszcza w projekcie zmian w Kodeksie Postępowania Karnego) doprowadzi do pogorszenia sytuacji stron i wydłużenia czasu trwania postępowań. Regulując zasady przydziału spraw, konieczne jest uwzględnienie możliwości i specjalizacji sędziów.
Ponadto w opinii sędziów, rozwój i rosnące znaczenie mediów we współczesnym życiu publicznym wymaga od sądów prowadzenia aktywnej i skutecznej działalności informacyjnej. W związku z tym zaapelowali do organów władzy ustawodawczej i wykonawczej o zapewnienie odpowiednich środków na organizację i realizację tych zadań.
Zebranie Przedstawicieli Zgromadzeń Ogólnych Sędziów Okręgów i Apelacji poparło również dotychczasowe działania Krajowej Rady Sądownictwa.
