Muzealne skarby sztuki

Wielotomowa seria „Skarby sztuki" wydawnictwa Arkady prezentuje arcydzieła w polskich muzeach narodowych. Najnowszy tom poświęcony został Muzeum Narodowemu w Poznaniu - pisze Monika Kuc.

Publikacja: 29.12.2014 09:52

Muzealne skarby sztuki

Foto: materiały prasowe

Należy ono do najstarszych i największych w Polsce. Jego początki sięgają 1857 roku, kiedy powołano Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku powstało Muzeum Wielkopolskie. W czasie wojny Niemcy zmienili je na Kaiser Friedrich Museum Posen i wiele dzieł wówczas wywieźli.

„Jeszcze w 1945 roku poznańscy historycy sztuki rozpoczęli odbudowę zbiorów Muzeum Wielkopolskiego. – pisze we wstępie obecny dyrektor Wojciech Suchocki. – Wraz z zabiegami rekonstrukcyjnymi do zasobów muzeum, działającego od roku 1950 jako Muzeum Narodowe, włączone zostały kolejne znakomite kolekcje prywatne zbiory gołuchowskie Izabeli Czartoryskich i Jana Działyńskiego, a następnie rogalińska kolekcja Edwarda Aleksandra Raczyńskiego."

Dziś Muzeum Narodowe w Poznaniu ma dziewięć oddziałów, w których zgromadzono ponad 300 tysięcy dzieł sztuki i zabytkowych obiektów.

Album pokazuje najcenniejsze z nich według klucza chronologicznego. W zbiorach sztuki starożytnej podziwiamy zabytki z Bliskiego Wschodu, Egiptu, Grecji, Etrurii, Rzymu i Bizancjum. Wśród nich są takie unikaty jak egipska stella grobowa XVI-XV w. p.n.e., odkryta w Abydos, głównym sanktuarium Ozyrysa czy marmurowe popiersia rzymskich cesarzy.

W części poświęconej średniowieczu znajdują się bardzo różnorodne zabytki, m.in. ołtarzowy XIV-wieczny tryptyk z kościoła w Szydłowie koło Gubina, jeden z najstarszych na ziemi lubuskiej, piękne XVI-wieczne drewniane figury św. Małgorzaty i św. Urszuli – rzadkie w polskich zbiorach zabytki niderlandzkie, wyjątkowy muzyczny instrument – pochodzący z Niemiec - róg zwany lituusem, jak i denar Bolesława Chrobrego, świadek początków polskiej państwowości w XI wieku.

Renesans i manieryzm, barok i klasycyzm, wiek XIX i XX reprezentują także malarstwo, grafika, rzeźba, rzemiosło artystyczne, instrumenty muzyczne. Muzeum Narodowe w Poznaniu ma w swych zbiorach dzieła wielkich europejskich artystów. Można więc tu podziwiać tak znane obrazy, jak „Madonnę z Dzieciątkiem i fundatorem" Giovanniego Belliniego, „Madonna z Dzieciątkiem i barankiem" Quentina Massysa, „Gra w szachy" Sofonisby Anguissola, „Porwanie Europy" Bernardo Strozziego, „Polowanie na dzika" Fransa Snydersa, „Pielgrzymów w Rzymie" Paula Delaroche, „Zaślubiny Marii Panny" Johanna Friedricha von Overbecka, czy „Plażę w Pourville" Claude' a Moneta .

A jednocześnie poznańskie muzeum chlubi się niezwykle bogatą kolekcją sztuki polskiej z dziełami Piotra Michałowskiego ( jego „Kirasjerów" podziwiamy na okładce albumu), Maksymiliana i Aleksandra Gierymskich, Jana Matejki, Józefa Brandta, Jacka Malczewskiego („Melancholia" i „Błędne Koło"), Wojciecha Weissa, Zygmunta Waliszewskiego oraz znakomitą galerią współczesną z pracami Romana Opałki,, Magdaleny Abakanowicz, Jana Berdyszaka, Izabelli Gustowskiej i wielu innych.

Dwa ostatnie rozdziały mają charakter tematyczny. „Dawna sztuka prawosławia, judaika i sztuka orientalna" odzwierciedla wielokulturowość dawnej Rzeczypospolitej. A „Zbiory etnograficzne" poświęcone są zarówno polskiej kulturze ludowej , jak i kulturom z całego świata, często bardzo odległym. Piękny album uzupełnia kilkaset barwnych zdjęć, a przewodnikami czytelników są pracownicy naukowi i kustosze poznańskich zbiorów.

Monika Kuc

„Skarby sztuki. Muzeum Narodowe w Poznaniu", Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2014

Należy ono do najstarszych i największych w Polsce. Jego początki sięgają 1857 roku, kiedy powołano Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim. Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku powstało Muzeum Wielkopolskie. W czasie wojny Niemcy zmienili je na Kaiser Friedrich Museum Posen i wiele dzieł wówczas wywieźli.

„Jeszcze w 1945 roku poznańscy historycy sztuki rozpoczęli odbudowę zbiorów Muzeum Wielkopolskiego. – pisze we wstępie obecny dyrektor Wojciech Suchocki. – Wraz z zabiegami rekonstrukcyjnymi do zasobów muzeum, działającego od roku 1950 jako Muzeum Narodowe, włączone zostały kolejne znakomite kolekcje prywatne zbiory gołuchowskie Izabeli Czartoryskich i Jana Działyńskiego, a następnie rogalińska kolekcja Edwarda Aleksandra Raczyńskiego."

Sztuka
Omenaa Mensah i polskie artystki tworzą nowy rozdział Biennale na Malcie
Rzeźba
Rzeźby, które przeczą prawom grawitacji. Wystawa w Centrum Olimpijskim PKOl
Rzeźba
Trzy skradzione XVI-wieczne alabastrowe rzeźby powróciły do kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu
Rzeźba
Nagroda Europa Nostra 2023 za konserwację Ołtarza Wita Stwosza
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Rzeźba
Tony Cragg, światowy wizjoner rzeźby, na dwóch wystawach w Polsce