Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa (DG AGRI) KE rozesłała dziś do krajów członkowskich akt wykonawczy do Fertilizers Action Plan, który zawiera podział kwot wsparcia dla rynku nawozów. Za dwa tygodnie w Komitecie ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych odbędzie się głosowanie nad pakietem finansowym w wysokości 540 mln euro i podziału poszczególnych alokacji między kraje członkowskie (Komitet będzie obradował 17 lipca).
Kwoty wsparcia bardzo się różnią: od 1,1 mln euro dla Malty czy 1,4 mln euro dla Luksemburga i 1,5 mln euro dla Cypru – po aż 107 mln euro dla Francji. W tym rozdaniu Polska zajęła drugie miejsce – kwota 66,4 mln euro lokuje nas za Francją, wyprzedziliśmy nawet tak rolnicze kraje jak Niemcy (60 mln euro), Hiszpanię (50 mln euro), czy Włochy (45 mln euro). Pieniądze trafią do wszystkich krajów, Czechy dostaną prawie 11 mln euro, Słowacja 6,5 mln, Litwa niemal 10 mln euro.
O co chodzi w Fertilizers Action Plan?
W jaki sposób został rozdzielony budżet ponad pół mld euro między kraje członkowskie? Bruksela brała pod uwagę system przyznawania płatności bezpośrednich i powierzchnie rolnicze. Komisja przeanalizowała też średnie wydatki krajowe na nawozy oraz produkty energetyczne, które mają bezpośrednie znaczenie dla rolników i uwzględniła ten wzrost kosztów środków produkcji ponoszonych przez rolników.
Czytaj więcej
Dostępność cenowa nawozów jest najniższa od 2022 r. - mówił Christophe Hansen, komisarz ds. rolnictwa na Radzie AgriFish. Komisja ma plan działania...
Nawozy są obecnie, w czasie kryzysu na Bliskim Wschodzie i niestabilnego zawieszenia broni między USA i Iranem, nawet o 70 proc. droższe niż zaledwie dwa lata temu, a ich dostępność cenowa jest najniższa od 2022 r. – mówił Christophe Hansen, komisarz ds. rolnictwa na Radzie AgriFish. Komisja opracowała plan ratunkowy, by ratować plony w 2027 r. Tegoroczna drożyzna na rynku wywołana blokadą Cieśniny Ormuz nie wpłynie bowiem mocno na tegoroczne żniwa, ale na przyszłe może mieć już decydujący wpływ, jeśli rolnicy nie kupią zbyt drogich nawozów.
Chodzi więc o to, by nie powtórzył się kryzys energetyczny sprzed czterech lat, gdy Rosja napadła Ukrainę i celowo podwyższała ceny gazu i innych surowców energetycznych, co doprowadziło do szalonego skoku cen nawozów i spadku opłacalności produkcji rolniczej, a także do dwucyfrowej inflacji, zwłaszcza cen żywności.
Obrona bezpieczeństwa żywnościowego
Komisja Europejska przedstawiła plan działania w sprawie nawozów na początku czerwca. 540 mln euro na walkę z efektami gwałtownego wzrostu cen nawozów państwa członkowskie będą mogły uzupełnić o maksymalnie 200 proc. ze środków krajowych. Dzięki temu łączna kwota dostępnego wsparcia finansowego może wynieść 1,5 mld euro.
Komisja proponuje też ukierunkowane dostosowania wspólnej polityki rolnej, umożliwiające państwom członkowskim zapewnienie rolnikom szybszego wsparcia w zakresie dostępu do nawozów. Tu wchodzi w grę nowy program płynności w ramach rozwoju obszarów wiejskich na potrzeby wsparcia kryzysowego, możliwość wcześniejszego wypłacania przez państwa członkowskie płatności bezpośrednich rolnikom oraz możliwość dostosowania przez państwa członkowskie budżetu na płatności bezpośrednie na rok kalendarzowy 2027. Ten program może być współfinansowany do 65 proc. z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
