Rosyjskie rządowe media poinformowały, że wyrok w tej sprawie ma zapaść już w piątek. Prokuratura domagała się, by dziennikarz został skazany na 18 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Rosjanie oskarżyli go o szpiegostwo i o to, że jakoby na zlecenie CIA zbierał tajną informację dotyczącą działalności jednego z przedsiębiorstw z branży zbrojeniowej. Chodzi o „Urałwagonzawod”, który m.in. produkuje czołgi i remontuje sprzęt wojskowy. Dziennikarz od początku zaprzeczał tym oskarżeniom. W jego obronie staje Grupa Robocza ONZ ds. Arbitralnych Zatrzymań, Biały Dom i światowe media z „Wall Street Journal” na czele.

Kim jest Evan Gershkovich? 

Urodził się w 1991 roku w rodzinie imigrantów z terenów dawnego Związku Radzieckiego. Jego matka pochodzi z Leningradu, ojciec – z Odessy. Poznali się w Stanach Zjednoczonych, wyemigrowali tam pod koniec lat 70. Evan jest absolwentem Bowdoin College (Brunswick). Pracował dla "New York Times", a od 2017 roku relacjonował wydarzenia z Rosji dla wielu zachodnich mediów (m.in. AFP, „The Economist”, Politico Europe). Od stycznia 2022 roku był korespondentem „Wall Street Journal”. Był jednym z niewielu zachodnich dziennikarzy, którzy pozostawali w Rosji po inwazji Władimira Putina na Ukrainę. Został zatrzymany w marcu 2023 roku w Jekaterynburgu. Od tamtej pory przebywa w jednym z najsurowszych więzień w Rosji – moskiewskim „Lefortowo”.

Czytaj więcej

Evan Gershkovich
Polityka
Dziennikarz z USA Evan Gershkovich przed sądem w Rosji. Kreml stawia warunki wymiany

Rosyjskie władze z Władimirem Putinem na czele przekonywały, że dziennikarz został „złapany na gorącym uczynku” i że mają dowody tego, że zbierał tajne informacje. W rozmowie z Tuckerem Carlsonem w lutym gospodarz Kremla nie był jednak w stanie jednoznacznie powiedzieć czy zebrane materiały miały zostać użyte do celów dziennikarskich czy trafić do zagranicznych służb. Dotychczas Kreml nie pokazał żadnych dowodów, a cały proces odbywał się za zamkniętymi drzwiami. Władze Rosji nie ukrywają, że traktuje więzionego dziennikarza jako zakładnika.

Nie tylko Gershkovich. Putin ma innych zakładników z paszportami USA

- Zgodnie z porozumieniem Władimira Putina i Joe Bidena służby specjalne od czerwca 2021 roku prowadzą rozmowy odnośnie tego czy można kogoś na kogoś wymienić – mówił w środę szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow, cytowany przez rządową agencję TASS. Z tego wynika, że rozmowy pomiędzy Moskwą a Waszyngtonem o wymianie zaczęły się jeszcze przed tym jak Gershkovich trafił za kraty. A to dlatego, że w rosyjskich więzieniach przebywa kilku Amerykanów, o uwolnienie których stara się od lat Biały Dom.

Jest wśród nich były żołnierz piechoty morskiej Paul Whelan, który do Rosji udał się w 2018 roku, został oskarżony o szpiegostwo i skazany na 16 lat łagrów. Nie został wymieniony, gdy w grudniu 2022 roku Amerykanie uwolnili rosyjskiego handlarza bronią Wiktora Buta w zamian za wypuszczoną przez Rosjan koszykarkę Brittney Griner (w jej bagażu na lotnisku w Rosji znaleziono substancje narkotyczne).

Czytaj więcej

Ałsu Kurmaszewa
Konflikty zbrojne
Dziennikarka z obywatelstwem USA aresztowana w Rosji

W czerwcu w rosyjskim sądzie został skazany amerykański żołnierz Gordon Black, który poznał Rosjankę podczas służby w Korei Południowej i postanowił odwiedzić Rosję. Wcześniej aresztowano dziennikarkę rosyjskiej redakcji amerykańskiego Radia Swoboda Ałsu Kurmaszewą (ma paszport USA). Szacuje się, że za kratami w Rosji przebywa kilkunastu Amerykanów.

Kogo może uwolnić Ameryka w zamian za uwolnienie dziennikarza? 

Putin wprost sugerował, że może uwolnić dziennikarza w zamian za uwolnienie skazanego na dożywocie w Niemczech rosyjskiego agenta Wadima Krasikowa. To on w 2019 roku w Berlinie zastrzelił Zelimchana Changoszwilego, który w drugiej wojnie czeczeńskiej walczył po stronie separatystów. Wcześniej w zachodnich mediach pojawiały się informacje, że w zamian Amerykanie mogą uwolnić zatrzymanych w Słowenii rosyjskich „nielegałów”, którzy posługiwali się paszportami Argentyny.