Wraz z ciepłą aurą na drogach pojawiło się więcej fanów dwóch kółek. Nie wszędzie mają do dyspozycji ścieżki rowerowe czy specjalnie wydzielone pasy ruchu na jezdni. Większość korzysta z jezdni, ale niektórzy wolą chodnik, zwłaszcza gdy jest duży ruch samochodów. Niestety, wielu cyklistów nie zważa na pieszych, często po prostu łamiąc przepisy.
- Pojawiają się nagle i pędzą na złamanie karku. Nadjeżdżając od tyłu, nie sygnalizują swojej obecności, bo teraz przy rowerach najczęściej nie ma dzwonków. Twierdzą, że gdy nie ma ścieżki rowerowej, to mają takie samo prawo korzystać z chodnika, jak piesi. A ja spaceruję z dzieckiem w wózku po tym wąskim chodniku i za każdym razem przeżywam stres - mówi mieszkanka podwarszawskiego osiedla, które w weekendy przeżywa najazd żądnych kontaktu z przyrodą rowerzystów i zmotoryzowanych.
Chodnik jest dla pieszych. Z trzema wyjątkami
Prawo o ruchu drogowym stanowi, że chodnik to część drogi przeznaczona do ruchu pieszych. Rowerzyści są pieszymi tylko wtedy, gdy zsiadają z roweru i prowadzą go obok. Można zatem powiedzieć, że jadący na rowerze są na chodniku intruzami. Potwierdza to treść art. 33 ust. 3a-6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z nimi korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jest dozwolone tylko wyjątkowo.
Czytaj więcej
Kto ma pierwszeństwo na przejeździe rowerowym? Temat wciąż budzi sporo wątpliwości i to zarówno po stronie rowerzystów, jak i kierowców. Przepisy s...
Oto trzy sytuacje, które dopuszczają jazdę po chodniku:
1) rowerzysta opiekuje się dzieckiem w wieku do lat 10 kierującym rowerem;
2) szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 metry i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów;
3) warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź, gęsta mgła).
Co ważne, kierujący rowerem, korzystając z chodnika lub drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać powoli, zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym.
Zwróćmy uwagę, że wymienione w pkt 2 warunki muszą być spełnione łącznie. Wystarczy zatem, że na drodze dozwolona prędkość wynosi maks. 50 km/h, albo chodnik nie ma 2 metrów szerokości, aby rowerzysta zmuszony był do jazdy po jezdni. Inaczej może zostać ukarany mandatem.
Także na poboczu pieszy ma silniejszą pozycję niż rowerzysta. Wprawdzie kierujący rowerem mają obowiązek poruszać się po poboczu, jeśli nadaje się ono do jazdy, ale ruch roweru nie może utrudniać ruchu pieszych.
Rowerem po leśnych duktach i ścieżkach. Tu kultura rozwiąże problemy
Dla porządku należy dodać, że piesi też mają swoje grzeszki, np. spacerują drogą dla rowerów, choć obok jest chodnik. Tymczasem prawo mówi, że korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dozwolone tylko w razie braku chodnika lub pobocza albo niemożności korzystania z nich. Ale nawet w takich sytuacjach pieszy (oprócz osoby niepełnosprawnej) musi ustąpić miejsca rowerowi.
Czytaj więcej
Kto ma pierwszeństwo na przejeździe rowerowym? Kiedy można wyprzedzać rowerzystę na podwójnej ciągłej? Jak powinni zachować się kierowcy i rowerzyś...
A kto ma pierwszeństwo na drogach i ścieżkach w lesie? Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że rowerem można poruszać się po lesie nieobjętym zakazem wstępu (np. z powodu wycinku lub zagrożenia pożarowego). Stałym zakazem wstępu objęte są lasy stanowiące: uprawy leśne do 4 m wysokości, powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne, ostoje zwierząt, źródliska rzek i potoków oraz obszary zagrożone erozją. W rezerwatach przyrody i parkach narodowych mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia.
Dotyczy to także rowerów elektrycznych, które według Prawa o ruchu drogowym nie są pojazdami silnikowymi. Chyba że... ma pomocniczy napęd elektryczny o napięciu wyższym niż 48 V i silnik o maksymalnej mocy powyżej 250 W, może osiągać prędkość powyżej 25 km/h, a wspomaganie może działać także po ustaniu pedałowania. Wtedy taki e-bike jest motorowerem. A motorowery – zgodnie z ustawą o lasach – muszą poruszać się w lesie drogami publicznymi. Natomiast ruch drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach.
Co robić, gdy na leśnej drodze czy ścieżce zrobiło się ciasno i ktoś musi ustąpić pierwszeństwa? Nie obowiązują tam zasady dotyczące dróg publicznych, więc korzystanie z nich przez pieszych i rowerzystów jest bardziej swobodne. Nie ma określonego pierwszeństwa, ale rozsądek podpowiada co należy robić, by uniknąć konfliktów: iść lub jechać prawą stroną i z bezpieczną prędkością. Nieoceniona będzie także życzliwość dla pozostałych uczestników ruchu i zwykła kultura.