Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma na celu m.in. usprawnienie kontroli zwolnień. Zmiany są wdrażane etapami. Kolejny z nich nastąpi w 2027 r. i będzie dotyczył pracowników zatrudnionych u różnych pracodawców.
Zmiany w zasadach L4. Co może robić pracownik podczas zwolnienia, a czego nie?
Większość nowych zasad dotyczących zwolnień lekarskich już obowiązuje. 13 kwietnia 2026 r. zmieniły się przepisy określające, w jakich przypadkach pracownicy mogą stracić prawo do zasiłku. Zgodnie z nowymi regulacjami, kontrola polega na ustaleniu, czy w okresie zwolnienia lekarskiego pracownik:
- nie wykonuje pracy zarobkowej – z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności np. jednorazowe podpisanie dokumentów, do którego nikt inny nie został upoważniony (nie może być to polecenie pracodawcy) lub załatwienie sprawy urzędowej, której nie da się przełożyć;
- nie podejmuje aktywności niezgodnej z celem zwolnienia – są to wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem czynności incydentalnych i zwykłych czynności dnia codziennego (można np. udać się po codzienne zakupy żywności lub odprowadzić dziecko do przedszkola, głównie wtedy, gdy nie można liczyć na pomoc ze strony innych osób, a wykonywanie czynności życia codziennego w okresie niezdolności do pracy jest nieuniknione.
Czytaj więcej
Od kwietnia w dużym stopniu zmieniły się zasady korzystania ze zwolnień lekarskich. Nowe przepisy precyzują, co można robić podczas L4 i rozszerzaj...
Co się zmieni od stycznia 2027? Na L4 będzie można pracować
Przepisy, które wejdą w życie od 1 stycznia 2027 r. przewidują, że osoby posiadające więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia, czyli są zatrudnione na różnych stanowiskach u innych pracodawców, będą mogły korzystać ze zwolnienia w jednym miejscu pracy, a w innym kontynuować obowiązki zawodowe, jeśli pozwala na to stan ich zdrowia.
Obecnie jeśli pracownik podlega ubezpieczeniu w różnych miejscach, niezdolność do pracy z powodu choroby dotyczy każdego z tych tytułów i dla każdego z nich wystawia się odrębne zwolnienie od pracy.
Po zmianach lekarz, na żądanie ubezpieczonego, nie będzie musiał wystawiać zwolnienia lekarskiego z określonego tytułu, jeżeli praca zarobkowa w jednym z tych miejsc będzie mogła być wykonywana z uwagi na rodzaj tej pracy.
Czytaj więcej
Pracodawcy zatrudniający nie więcej niż 20 osób posiadają od niedawna nowe narzędzie pozwalające im samodzielnie kontrolować zwolnienia lekarskie p...
W jakich sytuacjach będzie można pracować na L4? ZUS wyjaśnia
„Będzie to dotyczyło np. takiej sytuacji, w której ubezpieczony zatrudniony jest u dwóch pracodawców – np. u jednego na umowie o pracę, a u drugiego na umowie zlecenie – i w czasie, gdy będzie niezdolny do wykonywania pracy u jednego pracodawcy, u drugiego – ze względu na charakter pracy – będzie mógł świadczyć pracę” – wyjaśnia ZUS.
Oznacza to, że pracownik, który w wyniku urazu nie będzie w stanie wykonywać pracy fizycznej, nadal będzie mógł kontynuować pracę o charakterze umysłowym w innym miejscu zatrudnienia. Będzie to możliwe na przykład w sytuacji, gdy u drugiego pracodawcy pracuje przy komputerze lub prowadzi rozmowy online. Podobnie lekarz, który nie może wykonywać zabiegów w szpitalu, ale jest w stanie prowadzić zajęcia dydaktyczne na uczelni.
Zgodnie z założeniami, rozwiązanie ma przynieść korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom. Ubezpieczeni nie będą musieli rezygnować z części dochodów, a pracodawcy nadal będą mogli korzystać z usług pracowników, którzy mimo pewnych ograniczeń zdrowotnych mogą wykonywać określone zadania.
