Reforma systemu orzecznictwa, której wdrażanie zostało rozłożone na kilka etapów (pierwsze kluczowe zmiany obowiązują już od kwietnia), ma na celu poprawę sytuacji związanej ze stanem zatrudnienia lekarzy orzeczników w ZUS. Sytuacja kadrowa w tej grupie jest bardzo trudna. Jeszcze w maju ponad 43 proc. etatów lekarzy (ogółem) pozostawało nieobsadzonych, a w grupie lekarzy orzeczników było 50 proc. wakatów. Od kilku lat utrzymuje się ta niekorzystna tendencja. Nowe regulacje mają to zmienić.

Czytaj więcej

Więcej cudzoziemców z polską emeryturą. Świadczenia są jednak niziutkie

Pielęgniarki i fizjoterapeuci orzekają w sprawach ZUS 

Jednym z rozwiązań przewidzianych w ustawie jest dopuszczenie do orzekania m.in. pielęgniarek i fizjoterapeutów. Na etapie prac pojawiały się obawy dotyczące rzetelności orzeczeń przez nich wydawanych.

Dariusz Lachman, naczelny lekarz ZUS tłumaczy w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” (całość czytaj TUTAJ), że ten niepokój jest nieuzasadniony.

– Jeśli chodzi o dopuszczenie do orzekania pielęgniarek i fizjoterapeutów, zostało ono potraktowane jako forma wsparcia dla zadań realizowanych przez lekarzy – tłumaczy „Rz” Dariusz Lachman. 

Jak zaznacza, będą oni zajmować się wyłącznie określonymi kategoriami spraw, w których posiadają odpowiednie kompetencje.

– W przypadku pielęgniarek chodzi o orzekanie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Kluczowe znaczenie ma tutaj ustalenie, czy ze względu na stan zdrowia osoba orzekana jest zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Nie wymaga to tak szczegółowej analizy schorzeń jak w sprawach rentowych – mówi Dariusz Lachman. 

Z kolei fizjoterapeuci, jak wskazuje, będą zajmować się sprawami związanymi z wydawaniem orzeczeń w sprawach związanych ze skierowaniem na rehabilitację w ramach prewencji rentowej prowadzonej przez ZUS.

– Skoro to właśnie oni realizują proces rehabilitacji, mogą również oceniać zasadność kierowania na takie świadczenia. Dzięki temu część obowiązków zostanie zdjęta z lekarzy orzeczników, których nadal brakuje – mówi. 

Czytaj więcej

Jest nowy raport o wypadkach w pracy. Widać niepokojący trend

Będą orzekać lekarze bez specjalizacji

Natomiast w sprawach rentowych nadal będą orzekać wyłącznie lekarze. I właśnie tutaj pojawia się jedna z najważniejszych zmian.

– Od 1998 r. orzekać mogli wyłącznie lekarze posiadający tytuł specjalisty. Reforma przewiduje możliwość zatrudniania również lekarzy bez specjalizacji, ponieważ niedobory kadrowe są bardzo duże – podsumowuje naczelny lekarz ZUS. 

Tacy lekarze będą jednak musieli spełniać określone warunki.

– Jeśli nie posiadają specjalizacji, muszą mieć co najmniej pięć lat doświadczenia zawodowego. Jeśli są w trakcie specjalizacji, muszą ukończyć pierwszy moduł lub – w przypadku specjalizacji jednolitej – odbyć co najmniej trzy lata szkolenia. Będą oni mogli orzekać wyłącznie w pierwszej instancji – wyjaśnia Dariusz Lachman. 

Czytaj więcej

L4 dla kobiet w ciąży na nowych zasadach. Sejm pracuje nad zmianą przepisów

E-wizyty w ZUS w postępowaniach orzeczniczych 

Od 1 stycznia 2027 r. możliwe będzie też przeprowadzanie e-wizyt w postępowaniu orzeczniczym.

– Decyzję o skorzystaniu z takiej formy badania będzie podejmował główny lekarz orzecznik po analizie dokumentacji medycznej i charakteru schorzenia. W wielu przypadkach orzeczenie będzie mogło zostać wydane na podstawie dokumentacji oraz wywiadu przeprowadzonego za pomocą środków komunikacji elektronicznej – mówi „Rz” Dariusz Lachman.