Pentagon zapowiedział, że egzekucję Nidala Hasana, byłego psychiatry wojskowego skazanego za masakrę w bazie Fort Hood w Teksasie, będzie można oglądać na żywo. Informację przekazał BBC przedstawiciel Departamentu Obrony USA. Egzekucję zaplanowano na 3 grudnia 2026 r.
– Dopilnujemy, żeby ludzie mogli to zobaczyć, żeby egzekucja była publiczna. Ludzie muszą zrozumieć, że takie czyny mają poważne konsekwencje – powiedział sekretarz obrony USA Pete Hegseth w rozmowie z konserwatywną telewizją Real America's Voice.
Szef Pentagonu podkreślił, że wyrok wykona pluton egzekucyjny złożony z żołnierzy.
Czytaj więcej
Nidal Hasan, zamachowiec z Fort Hood, który zastrzelił 13 osób zostanie stracony przez rozstrzelanie - ogłosił w poniedziałek Pentagon. Będzie to p...
– Tak właśnie powinno być – stwierdził.
Zapytany, czy Hasan zwrócił się z ostatnią prośbą do władz lub próbował skontaktować się z Donaldem Trumpem, Hegseth odpowiedział krótko:
– Nie obchodzi mnie to. Zobaczymy go 3 grudnia.
Czytaj więcej
W Teksasie wykonano wyrok śmierci na Jamaalu Howardzie. Do egzekucji doszło kilka dni po tym, jak Christa Pike przeżyła podanie dwóch dawek pentoba...
Byłaby to pierwsza egzekucja przeprowadzona przez amerykańską armię od 1961 r. oraz pierwsze rozstrzelanie skazanego przez wojskowy pluton egzekucyjny od zakończenia II wojny światowej. Publiczna transmisja takiego wydarzenia nie ma precedensu we współczesnych Stanach Zjednoczonych.
Masakra w Fort Hood. Nidal Hasan zabił 13 osób i ranił 32
Nidal Hasan był psychiatrą wojskowym w stopniu majora. 5 listopada 2009 r. otworzył ogień w zatłoczonym budynku na terenie bazy Fort Hood w Teksasie, gdzie żołnierze przechodzili badania lekarskie i szczepienia przed wysłaniem na misje zagraniczne.
Zginęło 13 osób, w tym 12 żołnierzy i jeden pracownik cywilny bazy, a 32 zostały ranne. Był to jeden z najkrwawszych ataków na amerykańskich żołnierzy poza działaniami bojowymi.
Czytaj więcej
Tennessee, Alabama i Oklahoma planują na czwartek wykonanie trzech wyroków śmierci. Jeśli wszystkie egzekucje dojdą do skutku, będzie to pierwszy o...
Podczas procesu przed sądem wojskowym w 2013 r. Hasan przyznał, że to on strzelał. Tłumaczył, że działał w przekonaniu, iż chroni muzułmanów i talibów walczących w Afganistanie. Został skazany na karę śmierci za zabójstwa z premedytacją i usiłowania zabójstwa.
Na początku października Pentagon poinformował, że Hegseth wystąpił o zgodę na wykonanie wyroku, a prezydent Donald Trump ją zatwierdził. Zgodnie z amerykańskim prawem wojskowym egzekucja osoby skazanej na śmierć wymaga zgody prezydenta.
Czytaj więcej
Południowa Karolina zawiesiła wykonywanie kary śmierci w związku z trudnościami ze skompletowaniem plutonu egzekucyjnego. Według prawa skazany musi...
Wyrok ma zostać wykonany w Fort Hood, czyli w miejscu, w którym Hasan dokonał masakry.
Nie jest jednak przesądzone, że do egzekucji dojdzie w zapowiadanym terminie. Skazany może jeszcze skorzystać z dostępnych środków prawnych, w tym wystąpić do sądu federalnego o zbadanie legalności dalszego pozbawienia wolności i wykonania kary.
Transmisja egzekucji w USA. Prawnicy ostrzegają przed precedensem
Zapowiedź Pentagonu wywołała sprzeciw części amerykańskich prawników. John Mills, zajmujący się sprawami więźniów skazanych na śmierć, ocenił w rozmowie z BBC, że transmitowanie egzekucji byłoby działaniem bez precedensu we współczesnych Stanach Zjednoczonych, a jego podstawy prawne pozostają niepewne.
Zdaniem Millsa ewentualne postępowania sądowe mogą uniemożliwić przeprowadzenie egzekucji 3 grudnia.
– Dążenie do transmisji egzekucji na żywo jest niewiele więcej niż próbą zwrócenia na siebie uwagi przez administrację Trumpa. Mało prawdopodobne, by do tego doszło, a już na pewno nie służy to wymierzaniu sprawiedliwości – ocenił prawnik.
Czytaj więcej
Podobne zastrzeżenia zgłosił Eugene R. Fidell, wykładowca Yale Law School.
– To naprawdę niefortunna decyzja. Transmitowanie egzekucji na żywo jest czymś, co powinno już dawno należeć do przeszłości, podobnie jak praktyki średniowieczne – powiedział BBC.
Fidell zwrócił uwagę, że jeśli Hasan zdecyduje się na dalszą walkę przed sądami, postępowania mogą przeciągnąć się na wiele lat, nawet poza kadencję Donalda Trumpa.
Deborah Denno, profesor prawa na Uniwersytecie Fordham, wskazała natomiast, że transmisja oznaczałaby niespotykany dotąd poziom jawności wykonywania kary śmierci.
Czytaj więcej
Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej utrzymał w mocy wyrok śmierci dla Dżochara Carnajewa, który jest jednym z zamachówców odpowied...
W niektórych amerykańskich stanach egzekucje odbywają się w obecności dziennikarzy, przedstawicieli rodzin ofiar i innych dopuszczonych świadków. Nie oznacza to jednak udostępnienia ich nieograniczonej publiczności.
Denno zwróciła uwagę, że publiczna transmisja zmusiłaby Amerykanów do bezpośredniego skonfrontowania się z rzeczywistością wykonywania wyroków śmierci. Pojawiają się jednak pytania o ochronę nieletnich odbiorców i granice rozpowszechniania drastycznych obrazów.
Nie wiadomo, za pośrednictwem jakiej platformy Pentagon zamierza transmitować egzekucję. Największe serwisy społecznościowe, w tym Facebook, Instagram, TikTok i YouTube, ograniczają lub zakazują pokazywania skrajnie brutalnych treści. Meta wprost zabrania transmisji na żywo z wykonywania kary śmierci.
Kara śmierci w USA. Donald Trump przywrócił wykonywanie federalnych wyroków
Publiczne egzekucje, które niegdyś odbywały się w Stanach Zjednoczonych, zaczęto stopniowo eliminować w XIX i XX wieku. Za ostatnią powszechnie uznawaną publiczną egzekucję w kraju uznaje się powieszenie Raineya Bethei w Kentucky w 1936 r.
Ostatnią egzekucję wojskową przeprowadzono natomiast w 1961 r. Powieszono wówczas amerykańskiego żołnierza Johna A. Bennetta, skazanego za zgwałcenie i usiłowanie zabójstwa 11-letniej dziewczynki w Austrii.
Czytaj więcej
Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych ogłosił przywrócenie ostrzejszych zasad wykonywania kary śmierci, w tym powrót do plutonów egzekuc...
Ostatnie rozstrzelanie przez amerykański wojskowy pluton egzekucyjny miało miejsce w styczniu 1945 r. Stracono wówczas szeregowego Eddiego Slovika, skazanego za dezercję podczas II wojny światowej.
Donald Trump od lat popiera karę śmierci. Podczas pierwszej kadencji jego administracja wznowiła federalne egzekucje po 17-letniej przerwie. W latach 2020-2021 wykonano 13 wyroków.
Po powrocie do Białego Domu w styczniu 2025 r. Trump podpisał rozporządzenie dotyczące przywrócenia i szerszego stosowania federalnej kary śmierci. Uchylił również ograniczenia wprowadzone przez poprzednią administrację.
Czytaj więcej
Amerykański Departament Sprawiedliwości zawiesił federalne egzekucje. Rok po tym, jak administracja Donalda Trumpa je wznowiła.
Według Amnesty International w 2025 r. publiczne egzekucje przeprowadzano m.in. w Iranie i Afganistanie. Organizacja odnotowała 11 takich przypadków w Iranie i sześć w Afganistanie.
Zapowiadana egzekucja Hasana byłaby więc nie tylko powrotem do metody wykonywania wojskowych wyroków niewykorzystywanej od dziesięcioleci. Otworzyłaby również nowy rozdział w sporze o granice jawności wymierzania kary śmierci w Stanach Zjednoczonych.
