24 kwietnia Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych ogłosił przywrócenie „zgodnego z prawem wykonywania kary śmierci”, wprowadzając jednocześnie szereg zmian mających na celu zaostrzenie dotychczasowej polityki. Wśród nich znalazło się przywrócenie plutonów egzekucyjnych jako jednej z metod wykonywania wyroków oraz ponowne dopuszczenie stosowania pentobarbitalu jako środka do egzekucji.
Czytaj więcej
Joe Biden poinformował w poniedziałek, że zmienił wyroki 37 z 40 więźniów federalnych, którzy zostali skazani na karę śmierci. Ustępujący prezydent...
Administracja Trumpa przywraca kontrowersyjne metody egzekucji
W oficjalnym komunikacie resort skrytykował działania administracji prezydenta Joe Bidena, wskazując, że jej polityka „gwałtownie odbiegała od dotychczasowego podejścia do najcięższych przestępstw” oraz obejmowała „nadzwyczajne kroki mające na celu osłabienie, opóźnienie i demontaż kary śmierci”. Zdaniem urzędników doprowadziło to do „niezliczonych szkód dla społeczeństwa”.
Pełniący obowiązki prokuratora generalnego Todd Blanche podkreślił, że wcześniejsze władze nie wywiązały się ze swoich obowiązków wobec obywateli. – Poprzednia administracja nie wypełniła swojego obowiązku ochrony Amerykanów, odmawiając stosowania najwyższej kary wobec najniebezpieczniejszych przestępców, w tym terrorystów, zabójców dzieci i sprawców zabójstw policjantów – zaznaczył. Dodał również, że obecne działania są wyrazem powrotu do egzekwowania prawa oraz wsparcia dla ofiar przestępstw. – Pod przywództwem prezydenta Trumpa Departament Sprawiedliwości ponownie egzekwuje prawo i stoi po stronie ofiar – stwierdził.
Już pierwszego dnia swojej drugiej kadencji prezydent Donald Trump podpisał 26 rozporządzeń wykonawczych, w tym jedno mające na celu uchylenie 78 decyzji podjętych przez administrację Bidena. Jedno z nich, zatytułowane „Przywrócenie kary śmierci i ochrona bezpieczeństwa publicznego”, stało się podstawą dla obecnych działań Departamentu Sprawiedliwości.
Czytaj więcej
W 2022 roku ponad jedna trzecia przeprowadzonych egzekucji w Stanach Zjednoczonych obarczona była nieprawidłowościami, tak wynika z opublikowanego...
Kontrowersje wokół pentobarbitalu
Jednym z kluczowych elementów zmian jest przywrócenie stosowania pentobarbitalu jako środka do przeprowadzania egzekucji. Administracja Bidena wprowadziła bezterminowe moratorium na jego użycie po doniesieniach, że niektóre egzekucje przebiegały w sposób znacznie bardziej bolesny, niż wcześniej twierdzono. Według relacji u skazanych pojawiały się objawy takie jak skurcze mięśni czy silne ruchy brzucha. Wiązano je z obrzękiem płuc, który może wywoływać uczucie duszenia się lub topienia. Departament Sprawiedliwości podważył teraz te ustalenia, określając wcześniejszą analizę jako „głęboko wadliwą”. W komunikacie podkreślono, że stosowanie pentobarbitalu może odbywać się bez naruszania ósmej poprawki do Konstytucji, zakazującej zadawania „niepotrzebnego bólu i cierpienia”.
Media zauważają, że w opublikowanym raporcie na temat kary śmierci resort zarekomendował też zbadanie możliwości wykonywania egzekucji różnymi metodami, w tym przez krzesło elektryczne i komorę gazową. W 2025 r. stan Alabama przeprowadził pierwszą egzekucję poprzez uduszenie więźnia azotem. Więzień ten wnosił wówczas o zamianę sposobu egzekucji na rozstrzelanie.
Resort poinformował też, że zniósł obowiązujące wcześniej moratorium na federalne egzekucje oraz zatwierdził możliwość ubiegania się o karę śmierci wobec 44 oskarżonych. Jak wskazano, Todd Blanche wydał już zgodę na ubieganie się o taki wyrok w przypadku dziewięciu z nich.
Czytaj więcej
Po raz pierwszy w historii większość obywateli USA jest przeciwna obowiązywaniu kary śmierci. Większość stanów zrezygnowała z jej egzekwowania, zaś...
USA: Rozbudowa infrastruktury związanej z wykonywaniem kary śmierci
W ramach nowych działań rozważana jest również rozbudowa infrastruktury związanej z wykonywaniem kary śmierci. Departament Sprawiedliwości analizuje możliwość rozszerzenia federalnego oddziału śmierci lub budowy nowego ośrodka egzekucyjnego, co ma umożliwić stosowanie różnych metod wykonywania wyroków.
Resort zapowiedział także przygotowanie kompleksowej propozycji legislacyjnej dla Kongresu, której celem będzie usprawnienie i przyspieszenie procedur związanych z karą śmierci. Jednym z rozważanych rozwiązań jest wzmocnienie uprawnień stanów w zakresie przyspieszania federalnej kontroli sądowej w sprawach kapitałowych.
Zgodnie z zapowiedziami wprowadzenie nowych regulacji mogłoby „skrócić o lata okres między skazaniem a wykonaniem wyroku”.
Kolejna propozycja zakłada zaś ograniczenie możliwości składania wniosków o ułaskawienie przez skazanych na karę śmierci do momentu zakończenia wszystkich etapów postępowania sądowego, w tym apelacji oraz pierwszego postępowania odwoławczego.
