Prof. Grzegorz Motyka, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego oraz członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, o napięciu między Warszawą a Kijowem rozmawiał we wtorek w telewizji TVN24. Rozmowa dotyczyła tego, jak Polska ostatecznie zareaguje na nadanie jednej z ukraińskich jednostek bojowych imienia „Bohaterów UPA”.
Historyk stwierdził, że odebranie Zełenskiemu orderu Orła Białego będzie złym posunięciem i dodał, że w ostatnich dniach wyszły na jaw „szokujące” – jak je określił – informacje na temat umów między Zełenskim a Dudą sprzed czterech lat. – W ukraińskim internecie przedstawiono opinię, że w styczniu 2022 r. zawarto tajne porozumienie między Zełenskim a Dudą, gdzie obydwaj, najkrócej mówiąc, obiecali, że będą wstrzemięźliwi w sprawach historycznych. Dlaczego mną to wstrząsa? Bo prezydent Duda, zawierając porozumienie, nie ujął w nim zdjęcia zakazu ekshumacji i to bardzo źle świadczy o prezydencie Dudzie – powiedział w TVN24 prof. Motyka.
Czytaj więcej
Polaków i Ukraińców dzieli tylko sprawa zbrodni wołyńskiej. Należy rozliczyć tę ranę, a nie da się tego zrobić bez uhonorowania ofiar i napiętnowan...
Odpowiedź Andrzeja Dudy. „Karol Nawrocki kompetentny jak mało kto”
Onet poprosił Andrzeja Dudę o komentarz do tych słów. Były prezydent odesłał do redakcji pisemny komentarz. Andrzej Duda napisał w nim, że prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski „doskonale wie, jaki jest stosunek Polaków do UPA i OUN”, a w rozmowach z nim zawsze „podkreślane były sprawy historyczne”.
Czytaj więcej
Myślę, że Wołodymyr Zełenski nie wycofa się z decyzji o nadania imienia bohaterów UPA jednej z jednostek wojskowych. W kontekście ukraińskim ta dec...
„Nie wiem, skąd prof. Motyka ma taką informację, jednoznacznie i stanowczo stwierdzam, że żadnej takiej umowy nie było. Pan profesor mija się drastycznie z prawdą” – napisał były prezydent. Dodał, że zawsze podkreślał w relacjach z prezydentami Ukrainy (Petro Poroszenką, a potem Wołodymyrem Zełenskim), że sprawy historyczne muszą być we właściwy sposób załatwione (ekshumacje i odpowiednie upamiętnienie pomordowanych, czyli groby, by potomkowie wiedzieli, gdzie pochowano ich bliskich), aby móc spokojnie budować wspólną przyszłość”.
„To między innymi dlatego prezydent Zełenski upamiętnił wraz ze mną ofiary rzezi na Wołyniu wspólną wizytą, modlitwą i symbolicznym zapaleniem zniczy w katedrze w Łucku 9 lipca 2023 r.” – dodał były prezydent w oświadczeniu.
Podkreślił też, że trudne sprawy historyczne „nigdy nie były pomijane ani przemilczane”. „Prezydent Zełenski doskonale wie, jaki jest stosunek Polaków do UPA i OUN, choć z drugiej strony trzeba mieć świadomość (tej w polskim społeczeństwie brakuje), że sprawa jest historycznie zniuansowana. Ale to zadanie dla ekspertów, by opracować akceptowalną dla obu stron ścieżkę postępowania” – napisał Andrzej Duda.
Czytaj więcej
Nacjonaliści odpowiedzialni za ludobójstwo pozostają zbrodniarzami, niezależnie od tego, czy zrobili także coś pozytywnego. Niestety, na Ukrainie,...
Andrzej Duda napisał też, że „mocno wierzy w to, że do rozwiązania konfliktu z Ukrainą” jego następca, Karol Nawrocki, „podejdzie fachowo”. „Na szczęście prezydent Karol Nawrocki jest tu osobą kompetentną (w sprawach historycznych) jak mało kto” – dodał b. prezydent Andrzej Duda.
Karol Nawrocki jest historykiem, a w latach 2021-2025, tuż przed objęciem urzędu prezydenta, był prezesem Instytutu Pamięci Narodowej. „Mam więc pełne zaufanie do jego decyzji w tych kwestiach” – zakończył oświadczenie Andrzej Duda.
Decyzja Karola Nawrockiego ws. odebrania Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu „w odpowiednim czasie”
Po tym, jak prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nadał elitarnej ukraińskiej jednostce Centrum Operacji Specjalnych „Północ” honorową nazwę „Bohaterów UPA”, szef klubu Konfederacji Grzegorz Płaczek zwrócił się do prezydenta Karola Nawrockiego z apelem o wszczęcie procedury pozbawienia prezydenta Ukrainy Orderu Orła Białego, najwyższego odznaczenia państwowego RP, przyznanego ukraińskiemu politykowi w kwietniu 2023 r. przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę „w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą”.
Czytaj więcej
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nadał honorowe miano „Bohaterów UPA” Odrębnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych...
Prezydent Nawrocki zaproponował, by odebranie Zełenskiemu odznaczenia było jednym z punktów posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego 8 czerwca. W poniedziałek rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował w mediach społecznościowych, że Kapituła „przedstawiła swoją opinię uczestniczącemu w obradach prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu”. Komunikat głosił, że prezydent podejmie decyzję „w odpowiednim czasie”.
Zbrodnia wołyńska - liczba ofiar w przedwojennym woj. wołyńskim w 1943 r.
