Zmiany wprowadzone od początku 2022 r. sprawiły, że podatnikom łatwiej skorzystać z estońskiego CIT. Według danych Ministerstwa Finansów zdecydowało się na to już ponad 5 tys. podatników, podczas gdy w 2021 r. było ich ok. 300. Okazuje się jednak, że skarbówka mnoży przeszkody w interpretacjach, co może prowadzić do wielu sporów.

Przykładem jest najnowsze stanowisko (nr 0111-KDIB1-1.4010.67.2022.4.BS) dotyczące opodatkowania zaliczek wypłacanych udziałowcom na poczet dywidendy. Sprawa dotyczyła spółki rozliczającej się od 2022 r. ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT), która ma jednego wspólnika – osobę fizyczną. Chce wypłacić mu zaliczkę na poczet dywidendy według zasad określonych w kodeksie spółek handlowych. Kwota ta będzie pochodzić z podziału zysku spółki w okresie, gdy była opodatkowana ryczałtem.

Jakie konsekwencje

Spółka miała wątpliwości, jakie będą skutki tej wypłaty na gruncie ustawy o PIT i ustawy o CIT. Zapytała, czy powinna zapłacić podatek do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym wypłaci zaliczkę.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał inny termin zapłaty. Przypomniał, że zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku). Przepis ten „stosuje się odpowiednio” do zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (podzielonego zysku).

To oznacza, że kwota wypłaconej wspólnikowi zaliczki będzie stanowiła podstawę opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. Do terminu zapłaty należy zastosować art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Zgodnie z nim podatnik musi zapłacić ryczałt do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego (zwykle to 20 lipca). Dyrektor KIS zaznaczył, że przepis ten nie odnosi się do następnego roku podatkowego, ale roku podatkowego, czyli tego roku, w którym uzyskany został dochód z tytułu zaliczki.

Czytaj więcej

Spółki z estońskim CIT nie stracą na darowiznach dla ofiar wojny

Liczy się termin

To oznacza, że po podjęciu uchwały o podziale zysku w drugiej połowie roku podatkowego lub później termin zapłaty ryczałtu przypadnie i tak 20 lipca danego roku podatkowego.

„Termin zapłaty ryczałtu przypada 20 lipca danego roku podatkowego, w którym doszło do podjęcia uchwały o wypłacie zaliczek na poczet dywidendy bądź wypłatę zaliczek na poczet dywidendy bez uprzedniej uchwały” – stwierdził dyrektor KIS.

Przypomnijmy, że głównym założeniem estońskiego CIT jest brak opodatkowania dochodów spółki do momentu ich przekazania wspólnikom w jakiejkolwiek formie. W klasycznym modelu podatnik płaci 9 lub 19 proc., niezależnie od tego, czy wypłaca zyski. W CIT estońskim stawki są co prawda wyższe, ale w razie otrzymania dywidendy wspólnik ma prawo odliczyć w swoim rozliczeniu PIT część CIT zapłaconego na poziomie spółki. Efektywne oprocentowanie łączne spółki i jej wspólnika jest więc niższe.

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Uwaga na ukryte zyski

Zainteresowani systemem estońskim muszą jednak pamiętać, że opodatkowane na poziomie spółki są nie tylko dywidendy, ale również inne formy przekazania zysku – tzw. ukryte zyski. Chodzi o świadczenia, które pod pozorem inaczej nazwanej czynności prawnej (jednej lub wielu) prowadzą de facto do korzyści wspólnika, która bez wykonania tego świadczenia miałaby postać dywidendy.

Tu także pojawiają się interpretacje niekorzystne dla podatników, np. 0111-KDIB1-2.4010.554.2021. 2.AK. Sprawa dotyczyła używania samochodów przez spółkę opodatkowaną estońskim CIT wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej. Dyrektor KIS stwierdził, że 50 proc. wydatków i odpisów amortyzacyjnych należy uznać za ukryte zyski i opodatkować, ponieważ spółka nie prowadzi ewidencji przebiegu pojazdów.

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Urszula Ogorzałek, doradca podatkowy w Kancelarii Grabowski i Wspólnicy

Bez wątpienia należy uznać, iż złagodzenie wymogów wejścia w system estoński od 2022 r. jest zmianą pozytywną. Należy jednak pamiętać o wszystkich aspektach jego wyboru. Podatnicy muszą zwrócić szczególną uwagę na katalog ukrytych zysków oraz brak ugruntowanej linii interpretacyjnej i orzeczniczej. Spójrzmy na interpretację opodatkowania zaliczki na poczet dywidendy. Stwierdzenie przez dyrektora KIS, iż wypłata zaliczki podlega opodatkowaniu do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego, stawia spółki w bardzo trudnej sytuacji. Powstaje pytanie, co mają zrobić podatnicy, którzy wypłacą zaliczkę w drugiej połowie roku. Czy to oznacza, że powinni zapłacić zaległy podatek wraz z odsetkami? Bez wątpienia ta kwestia będzie w przyszłości przedmiotem sporów przed sądami administracyjnymi.