Energia bohaterów

Kiedy nagle gasło u nich światło, znajomi wchodzili na najwyższy budynek w sąsiedztwie, żeby sprawdzić, czy na Elektrowni powiewa biało-czerwona flaga. Po upewnieniu się, że zakład jest w polskich rękach, byli uspokojeni.

Jan Ołdakowski: Oby Ukraińcy nie popełnili tych samych błędów, co my

Gdy oglądam dziś telewizję, muszę się chwilę zastanowić, co widzę – czy to nasz film „Miasto ruin” o zburzonej Warszawie z 1945 r., czy jednak przelot drona nad Mariupolem, bo te kadry wyglądają łudząco podobnie.Rozmowa z Janem Ołdakowskim, dyrektorem Muzeum Powstania Warszawskiego

Tomasz S. Markiewka. Nic się nie działo

– Gdzie jedzieta? – zagadnął Anię chłopczyk w potarganym swetrze i połatanych spodniach. – Na Zachód! – odparła z dumą. Choć nie rozumiała, dlaczego tam jadą, to czuła się tak, jakby wystrzelono ją na Księżyc. – A wy? – Jeszcze dalij! – odkrzyknął bez zastanowienia.

Tylko nieliczni uciekli z piekła Auschwitz

Pierwsza ucieczka z KL Auschwitz miała miejsce już 6 lipca 1940 r., ale później było ich stosunkowo niewiele. Dlaczego?

Brunatnie i czerwono pod Wawelem

O Kraków nie toczyły się wprawdzie intensywne walki, ale i tak Trzecia Rzesza zdołała odcisnąć na pejzażu miasta swoje piętno. A czego nie zdążyli zrobić naziści, próbowali dokończyć komuniści. W planach było m.in. wyburzenie wież kościoła Mariackiego oraz zabudowa Błoń. Miały zniknąć ze świadomości mieszkańców i pocztówek. Ich miejsce miała zająć Nowa Huta.

Grób Hubala w Inowłodzu? Hipoteza za hipotezą

Czy major Henryk Dobrzański został potajemnie pochowany w kaplicy w Inowłodzu? To kolejna hipoteza stawiana w trakcie poszukiwań miejsca ostatniego spoczynku legendarnego dowódcy.

Wyszyński kontra Watykan. Spór o Ostpolitik

„Dyplomacja nie uratuje Kościoła, tylko wyznawanie Ewangelii i modlitwa" – napisał prymas Stefan Wyszyński rozczarowany rozmową w Stolicy Apostolskiej w październiku 1975 r.

Insygnia władzy wracają do kraju

W 1990 rok państwo polskie wkraczało z nową nazwą i z dwoma prezydentami – w Londynie i Warszawie. Aby na scenie pozostał tylko jeden, nie wystarczały powszechne wybory. Potrzebne było jeszcze porozumienie.

Statut kaliski to było nowoczesne rozwiązanie

Prof. Hanna Zaremska, historyk: Statut kaliski przyjęty przez Bolesława Pobożnego był zaproszeniem dla żydowskich imigrantów, swoistym otwarciem na przyjęcie obeznanych z gospodarką rynkową i pieniądzem specjalistów.

Andrzej Nowak: Rzeczpospolita była monarchią konstytucyjną

Nasi historycy z powodu zrozumiałego resentymentu po rozbiorach snuli wizje Polski niemal do Pacyfiku po mniemanej unii z Moskwą. Niestety, to zupełne mrzonki – mówi Piotrowi Zarembie historyk i autor „Dziejów Polski" Andrzej Nowak.

Józef. Ostatni z dynastii

Jak każdy prawdziwy rzemieślnik, na koniec jeszcze raz wszystko sprawdza, dogląda swojego dzieła. Zastanawia się, czy nie popełnił gdzieś błędu, nie zostawił jakiejś nierówności, nie zaniedbał któregoś z fragmentów budowli.

Marketing w PRL, czyli zróbcie, kolego, coś samosprzedającego

Według zaleceń z PRL opakowanie produktu miało wyglądać dobrze nie tylko na półce czy w witrynie sklepu, ale także w domu konsumenta. W centralnie sterowanej gospodarce nawet wystrój wnętrza obywatela nie był państwu obojętny.

Długi cień stanu wojennego

Zbliża się 40. rocznica wybuchu stanu wojennego. Polskę Jaruzelskiego opuścił milion obywateli. Wyjechało 20 tys. inżynierów, niemal 10 tys. nauczycieli akademickich, najwięcej stanowiły osoby w wieku 24-44 lat, ludzie którzy szukali szans na normalne funkcjonowanie. Ten exodus oddziałuje na Polskę do dziś. Z Michałem Szułdrzyńskim, redaktorem naczelnym magazynu „Plus Minus”, rozmawia Michał Płociński.

Janusz Mierzwa: Konstytucje pisano pod Piłsudskiego

W konstytucji marcowej postawiono na republikę, ale wciąż szukano odpowiedzi na pytania, gdzie ma być punkt politycznej ciężkości – w sejmie, w rządzie czy w rękach prezydenta. Jakie mają być relacje państwa i Kościoła? Właściwie były to pytania podobne do tych, jakie Polacy stawiali sobie przed 1997 r. i o jakich wciąż dyskutujemy - mówi Janusz Mierzwa, historyk.

Reforma rolna. Trudne dobrodziejstwo

Nabywcy ziemi z reformy bardzo dobrze pamiętają, że ją kupili, a nie dostali. Słowa „mordęga", „harówka", „ugór" i „męka" pojawiają się właściwie we wszystkich wspomnieniach chłopów nadzielonych ziemią.

Rabin Mohylewer: W drodze do wrót nadziei

Jednym z ojców syjonizmu był rabin Samuel Mohylewer, lider organizacji Miłośników Syjonu. Przez większość życia walczył o powrót Żydów do ziemi Izraela.

Cwi Hirsz Kaliszer. Inspirujące idee toruńskiego rabina

Rabin Cwi Hirsz Kaliszer z Torunia przekonywał do idei kolonizacji Palestyny i utworzenia Państwa Żydowskiego. Nie oczekiwał jednak cudu – uważał, że drogą do materializacji marzenia jest narodowa zaradność.

Andrzej Grajewski: Ks. Jan Macha szedł na śmierć z podniesioną głową

Niemcy uznali, że działalność organizacji ks. Jana Machy to dla nich poważny problem. Nie dlatego, że zagraża to bezpośrednio państwu niemieckiemu, ale dlatego, że buduje wśród Polaków solidarność i nadzieję, że nie są sami. Skala zjawiska staje się dla nich niepokojąca – mówi historyk Andrzej Grajewski Tomaszowi Krzyżakowi.