Wojciech Jakóbik: Grozi nam utrwalenie obecnych problemów

Jeżeli przejemy środki na inwestycje w sektorze energetycznym, zostaniemy ze stale niekonkurencyjną gospodarką.

Publikacja: 14.09.2023 03:00

Nie ma darmowych obiadów w energetyce i wszystko kosztuje miliardy, szczególnie w kryzysie energetyc

Nie ma darmowych obiadów w energetyce i wszystko kosztuje miliardy, szczególnie w kryzysie energetycznym

Foto: Bloomberg

Nie ma darmowych obiadów w energetyce i wszystko kosztuje miliardy, szczególnie w kryzysie energetycznym, więc należy wydawać pieniądze z budżetu mądrze. Niestety, Polakom grozi przejedzenie środków na niezbędne inwestycje.

Celowe ograniczenie podaży gazu z Rosji w Europie, a potem inwazja w Ukrainie wywołały kryzys energetyczny polegający na tym, że rekordowe ceny błękitnego paliwa z giełdy przeniosły się na rynek energii, a stamtąd do rachunków przeciętnego Europejczyka. Wszelakie dopłaty, mrożenie cen energii i gazu, a także inne subsydia wprowadzane w krajach Unii Europejskiej kosztowały Polskę w samym tylko 2022 r. ponad 100 mld zł.

Teraz, gdy kryzys energetyczny wciąż trwa, ale jego oddziaływanie maleje ze względu na ciepłą zimę zeszłego roku, pozwalającą zużyć mniej zapasów, udział gazu rosyjskiego, który odpowiadał za ponad 40 proc. dostaw w 2021 r., obecnie spadł poniżej 10 proc. Mimo to środki kryzysowe nie zostały cofnięte, a ich koszt rośnie. Jeżeli staną się długotrwałym obciążeniem budżetu, mogą sprawić, że kryzys energetyczny przerodzi się może nie w kryzys gospodarczy – miejmy nadzieję – ale co najmniej w kryzys długu oraz stagnację.

Jak pomagać, by nie szkodzić

Rozwiązania systemowe, jak naśladowany w całej Europie za Polską obowiązek gromadzenia zapasów gazu w Unii Europejskiej do 90 proc. mocy magazynowych do końca października lub mechanizm ograniczenia ceny na giełdzie europejskiej TTF, powinny pozostać w mocy. Kryzys energetyczny trwa, a w arsenale Kremla nie brakuje fajerwerków, które mogą w każdej chwili zagrzać rynek gazu. Wystarczy jedna rakieta albo dron – ba! – czasem jedna spekulacja o potencjalnych problemach z wydobyciem lub dostawami gdzieś na końcu świata, a ceny gazu na giełdach mogą poszybować o kilkadziesiąt procent.

Jednakże subsydia chroniące gospodarstwa domowe należy dostosować do wyzwań związanych z walką z inflacją oraz deficytem budżetowym. Wszelkie wsparcie tego typu wzorem dobrego rozwiązania w postaci dodatku energetycznego powinno mieć cenzus majątkowy oraz limity i być wycelowane w walkę z ubóstwem energetycznym. Nie powinno działać jak niekontrolowane rozsypywanie pieniędzy po rynku za pośrednictwem mrożenia cen energii i gazu z pułapem obniżanym na doraźne potrzeby wyborcze. Niestety, licytacja na to, kto da więcej, znana z debaty o 500+, grozi także sektorowi energetycznemu.

Nie czas na licytację

Jeżeli przejemy środki budżetowe, rozdając pieniądze, a nie inwestując w zmiany w sektorze energetycznym, grozi nam stale niekonkurencyjna gospodarka z wysokimi cenami energii. „Rzeczpospolita” alarmuje, że miliardy zebrane w ramach systemu uprawnień do emisji CO2 EU ETS, czyli narzędzia polityki klimatycznej, zostały w większości wykorzystane do łatania budżetu. Te pieniądze powinny służyć transformacji energetycznej. Duet energetyki jądrowej i odnawialnej da Polsce stabilne dostawy energii po atrakcyjnej cenie, które decydują dziś o tym, gdzie stanie następna gigafabryka samochodów elektrycznych albo chipów i gdzie będzie inwestował nowoczesny biznes.

Każde wybory w Polsce to okazja na licytację, kto da więcej, a w ostatnich latach oferty polityków są coraz bardziej szczodre. Warto jednak pamiętać o tym, że niezależnie od tego, kto odziedziczy problemy energetyki w październiku, stanie przed tym samym wyzwaniem. Im szybciej opamiętamy się z rozrostem wydatków socjalnych w energetyce, tym łatwiej będzie nam ją zmieniać tak, aby na końcu osiągnąć cel, który – miejmy nadzieję – przyświeca wszystkim uczestnikom debaty publicznej: stabilne dostawy energii po atrakcyjnej cenie zapewnione przez nowoczesną, bezpieczną energetykę w Polsce.

Autor jest analitykiem sektora energetycznego, redaktorem naczelnym BiznesAlert.pl

Nie ma darmowych obiadów w energetyce i wszystko kosztuje miliardy, szczególnie w kryzysie energetycznym, więc należy wydawać pieniądze z budżetu mądrze. Niestety, Polakom grozi przejedzenie środków na niezbędne inwestycje.

Celowe ograniczenie podaży gazu z Rosji w Europie, a potem inwazja w Ukrainie wywołały kryzys energetyczny polegający na tym, że rekordowe ceny błękitnego paliwa z giełdy przeniosły się na rynek energii, a stamtąd do rachunków przeciętnego Europejczyka. Wszelakie dopłaty, mrożenie cen energii i gazu, a także inne subsydia wprowadzane w krajach Unii Europejskiej kosztowały Polskę w samym tylko 2022 r. ponad 100 mld zł.

Pozostało 82% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Opinie Ekonomiczne
Witold M. Orłowski: Gospodarka wciąż w strefie cienia
Opinie Ekonomiczne
Piotr Skwirowski: Nie czarne, ale już ciemne chmury nad kredytobiorcami
Ekonomia
Marek Ratajczak: Czy trzeba umoralnić człowieka ekonomicznego
Opinie Ekonomiczne
Krzysztof Adam Kowalczyk: Klęska władz monetarnych
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
Opinie Ekonomiczne
Andrzej Sławiński: Przepis na stagnację
Opinie Ekonomiczne
Piotr Skwirowski: Ludzie potrafią liczyć. Władza prosi się o kłopoty