Jak informuje portal Rynek Zdrowia, nowelizacja rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych zakłada odejście od klasycznej cytologii jako podstawowego badania wykonywanego w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy. Nowe zasady będą obowiązywać od 1 sierpnia 2026 r.
Koniec z klasyczną cytologią. Zastąpi ją nowe badanie
Po zmianach podstawowym badaniem w kierunku wykrywania raka szyjki macicy będzie test molekularny HPV HR, który już teraz jest dostępny w ramach NFZ. Nowe, bardziej dokładne badanie zostało wdrożone do programu profilaktyki raka szyjki macicy w 2025 r., a od 1 sierpnia 2026 r. całkowicie zastąpi klasyczną cytologię.
Test HPV sprawdza, czy pacjentka jest zarażona wirusem brodawczaka ludzkiego. Jeśli wynik jest dodatni, na tej samej próbce laboratorium wykona cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Badania są skierowane do kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Według szacunków obejmą około 10,2 mln kobiet. Test HPV można wykonać w ramach NFZ raz na 5 lat. Jeśli będzie to uzasadnione, może się zdarzyć, że lekarz zleci wykonanie badania częściej – raz na 3 lata lub nawet raz na 12 miesięcy. Jeżeli wynik cytologii płynnej będzie prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 12 miesięcy. Jeśli jednak w wyniku badania zostaną stwierdzone zmiany, ginekolog skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę.
Przepisy przejściowe zakładają, że materiał pobrany do przesiewowego badania cytologicznego przed wejściem w życie nowych przepisów będzie oceniany na dotychczasowych zasadach, ale nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r.
Czytaj więcej
Ministerstwo Zdrowia zapowiada duże zmiany w kolejkach do lekarzy. Zgodnie z założeniami, zamiast informacji o pierwszym wolnym terminie pacjentom...
Test HPV. Nowoczesne i bardziej skuteczne badanie
Materiał do badania HPV HR pobierany jest w taki sam sposób, jak do cytologii. Tradycyjna cytologia polega na pobraniu komórek z szyjki macicy, a następnie ocenie ich stanu pod mikroskopem. Nowe badanie jest znacznie bardziej dokładne. Test HPV HR z genotypowaniem HPV 16/18 pozwala na wykrycie DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy. Wirus ten jest najczęstszą przyczyną raka szyjki macicy.
Badania przeprowadzone przez naukowców z Narodowego Instytutu Onkologii potwierdzają blisko dwukrotnie wyższą skuteczność testów HPV HR w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy w porównaniu do cytologii.
Aby bezpłatnie wykonać test HPV HR, nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy zgłosić się do poradni, która realizuje badania profilaktyczne w ramach NFZ. Zapisać się można bezpośrednio w placówce, która wykonuje badania lub przez centralną e-rejestrację.
