Reprywatyzacja: Warszawa uniknie obowiązku zwrotu gruntów w naturze

Samorząd lub Skarb Państwa łatwiej wykupią roszczenia obejmujące stołeczne grunty. Otrzymają bowiem prawo pierwokupu praw do tych nieruchomości. Powodem skorzystania z pierwokupu będzie mogło być nawet wykonywanie zadań z zakresu zrównoważonego zagospodarowania przestrzennego.

Warszawa uniknie także obowiązku zwracania gruntów w naturze. Będzie mogła zaoferować nieruchomości zamienne lub zapłacić odszkodowanie. Takie zmiany przewiduje projekt zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami przygotowany przez stołeczny ratusz i Platformę Obywatelską.

To już kolejny pomysł Warszawy na rozwiązanie problemu roszczeń następców prawnych dawnych właścicieli stołecznych nieruchomości, wywłaszczonych zaraz po drugiej wojnie światowej na mocy dekretu podpisanego przez Bolesława Bieruta. Jednym z ostatnich było uchwalenie tzw. mikroplanów zagospodarowania przestrzennego (zamiast dużego obszaru obejmują tylko pojedyncze nieruchomości z budynkami publicznymi objętymi roszczeniami).

Samorząd i państwo będą mogły wykupić roszczenia i prawa dotyczące warszawskich nieruchomości

Projekt zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami najprawdopodobniej zostanie zgłoszony do Senatu.

Jedno z rozwiązań przewidzianych w nowelizacji zakłada, że osoby mające roszczenia do stołecznego gruntu lub już przyznane do niego użytkowanie wieczyste będą musiały liczyć się z tym, że w razie ich zbycia samorząd lub Skarb Państwa skorzysta z prawa pierwokupu.

– Takie rozwiązanie jest błędne. W polskim prawie pierwokup można zastosować wyłącznie do umowy sprzedaży – mówi prof. Maciej Kaliński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Bartosz Milczarczyk z warszawskiego ratusza zapewnia jednak, że projekt nowelizacji był konsultowany z prawnikami. Przepisy mają być doprecyzowane podczas prac w parlamencie.

Inne rozwiązanie przewiduje, że uprawnionym na podstawie dekretu Bieruta będzie można odmówić przyznania użytkowania wieczystego do gruntu, jeżeli ze środków publicznych sfinansowano odbudowę min. dwóch trzecich stojących na nim budynków.

– Takie ukształtowanie przepisu może powodować, że nowelizacja zostanie skutecznie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego jako zbytnio ingerująca w prawo własności – mówi Kamil Osiński, adwokat w kancelarii Kochański, Zięba, Rapala i Partnerzy.

Przedstawiciel Warszawy zapewnia jednak, że projekt ustawy był badany z punktu widzenia zgodności z konstytucją. Podczas prac w ratuszu do postanowień nowelizacji nie zostały zgłoszone uwagi.