Kwestia ta wynikła w sprawie, w której powód dochodził od pozwanego zapłaty 246 tys. zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie z tytułu czynszu najmu należnego na podstawie umowy najmu nieruchomości. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym Sąd Okręgowy w Gdańsku orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, a na skutek złożonych przez pozwanego zarzutów sąd ten uchylił nakaz w części zasądzającej odsetki za opóźnienie i utrzymał go w mocy w pozostałym zakresie.

Bogactwo spraw o czynsz w sądach

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł pozwany, ale Sąd Najwyższy ją odrzucił. Wskazał, że zgodnie z art. 398 (2) par. 2 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna m.in. w sprawach o czynsz najmu (ale też dzierżawy), tego zaś dotyczyło roszczenie dochodzone w niniejszej sprawie. Na dodatek pojęcie sprawy o czynsz najmu lub dzierżawy w rozumieniu tego przepisu powinno być interpretowane szeroko – wskazał SN. Sprawą o czynsz najmu jest więc sprawa dotycząca uiszczania czynszu, jego rodzaju, wysokości, sposobu płacenia, istnienia zobowiązania z tego tytułu, jak również o ustalenie stosunku prawnego lub o jego ukształtowanie, jeżeli ich przedmiotem ma być czynsz najmu.

Sprawy o czynsz. To pojęcie trzeba interpretować szeroko

– Jest więc to każda sprawa, w której przedmiotem roszczenia jest czynsz najmu, bez względu na sposób obrony pozwanego, zatem także taka, w której pozwany kwestionuje swoją legitymację do występowania w niej lub podnosi zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu czynszu – wskazał w uzasadnieniu sędzia Grzegorz Misiurek.

Dodajmy, że w razie wadliwego orzeczenia, od którego nie przysługuje skarga kasacyjna, poszkodowany może wnieść do SN skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Może ona umożliwić mu żądanie odszkodowania za szkodę wyrządzoną takim orzeczeniem, ale, jak pokazuje orzecznictwo SN, takie skargi rzadko są skuteczne.

Sygnatura akt: I CSK 392/25

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Stefan Jacyno, adwokat, kancelaria Wardyński i Wspólnicy

Odrzucenie skargi kasacyjnej przez SN, choć formalnie poprawne, unaocznia istotną niedoskonałość przepisów, które nie pozwalają na rozpatrywanie przez SN zagadnień prawnych związanych z czynszem. W gospodarce rynkowej czynsz to nie tylko opłata za zajmowanie mieszkania, to milionowe rozliczenia między organizacjami gospodarczymi; to centra handlowe, wielopiętrowe biurowce, dzierżawy ogromnych majątków rolnych, itd. Powstaje istotne pytanie o konstytucyjność przepisu ograniczającego tu prawo do sądu. Spór o cenę 50 czy 100 zł może być poddany kontroli kasacyjnej, a spór o milion zł czynszu już nie. A przecież zagadnienia prawne istnieją, nie są jednak rozstrzygane z powodu zamkniętej drogi do SN.