Kwestia ta wynikła w sprawie o rozliczenie spółdzielczego lokatorskiego mieszkania, które małżonkowie B. nabyli w 1994 r. W 2006 r. zmarła żona i spadek po niej nabyli mąż i trzy córki. W 2009 r. zmarł też mąż i spadek po nim przypadł córkom w częściach równych. Dwie córki, jeszcze przed śmiercią matki, opuściły mieszkanie, w którym została trzecia córka M. z mężem oraz małoletnim synem i mieszkają tam nadal. Wystąpiła ona do spółdzielni o ustanowienie na jej rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, deklarując uzupełnienie brakującej części (3/4) wkładu mieszkaniowego. Z kolei dwie córki, które już tam nie mieszkały, zażądały od spółdzielni wypłaty im odpowiedniej części wartości rynkowej tego lokalu (po 61 tys. zł) z powodu wygaśnięcia do niego prawa.
Aby była możliwa wypłata, mieszkanie musi być puste
Spółdzielnia poinformowała je, że uwzględnienie ich roszczeń, których podstawą jest przepis art. 11 ust. 2(1) zd. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, nie jest możliwe z uwagi na brak opróżnienia lokalu. Dodajmy, że spółdzielnia wystąpiła z pozwem o orzeczenie eksmisji M. wraz z jej rodziną, ale ta sprawa nie została jeszcze zakończona.
Czytaj więcej
Nie tylko spadkobiercy i wierzyciele zmarłego, ale także małżonek spadkobiercy może zainicjować sprawę o stwierdzenie nabycia spadku – uznał Sąd Na...
Sąd Rejonowy uwzględnił żądanie dwóch córek i nie uwzględnił zarzutu spółdzielni o przedawnieniu roszczenia powódek ze względu na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Sąd Okręgowy we Włocławku, rozpoznając apelację spółdzielni, podzielił ten stan faktyczny, ale podkreślił, że spór ma charakter wyłącznie prawny i powziął poważne wątpliwości związane z wykładnią przepisu art. 11 ust. 24 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które zawarł w pytaniu prawnym do SN: Czy warunek opróżnienia lokalu odnosi się jedynie do osoby uprawnionej, która dochodzi zapłaty przypadającej jej części należności w związku z wygaśnięciem prawa do lokalu wskutek śmierci członka spółdzielni, czy do wszystkich osób należących do tego kręgu? Sygnalizowany problem nie był przedmiotem bezpośrednich wypowiedzi orzecznictwa.
W uzasadnieniu pytania sędzia Mariusz Nązdrowicz wskazał, że za przyjęciem stanowiska, iż konieczne jest opróżnienie lokalu przez wszystkie osoby uprawnione, przemawia wykładnia językowa art. 11 ust. 2 u.s.m., gdyż lokal ma być wydany spółdzielni w stanie niezajętym, aby powiązać kwoty wypłacane osobie uprawnionej z przychodem uzyskanym przez spółdzielnię ze sprzedaży lokalu po przeprowadzeniu przetargu.
Czytaj więcej
Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym po rozwodzie dotyczy w tej samej proporcji wszystkich jego składników, niezależnie od tego, jaką d...
Może być trudno opróżnić mieszkanie
SO zwrócił uwagę, że opowiedzenie się za tym stanowiskiem może prowadzić do nieakceptowalnych konsekwencji, jak w przedmiotowej sprawie. Jeśli bowiem jedna z osób uprawnionych zajmuje lokal po wygaśnięciu do niego prawa, to inne osoby nie mają jakichkolwiek instrumentów prawnych, by doprowadzić do opróżnienia mieszkania.
– Z tych przyczyn wydaje się możliwe skorzystanie z wykładni systemowej i funkcjonalnej oraz przyjęcie, że warunkiem wypłaty osobie uprawnionej, w związku z wygaśnięciem lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wskutek śmierci członka spółdzielni mieszkaniowej, przysługującej jej części wartości rynkowej lokalu jest opróżnienie tego lokalu przez tę osobę – wskazał w konkluzji uzasadnienia pytania sędzia Nązdrowicz.
Sygnatura akt: III CZP 22/26
