Wiedeńczycy wybrali dyrygenta na koncert noworoczny 2027. Zaskakująca decyzja

Co roku, gdy świat szykuje się na noworoczną transmisję z sali Musikverein, pojawia się pytanie, kiedy wreszcie za pulpitem dyrygenckim stanie kobieta, bo wybitnych artystek jest w tym fachu coraz więcej. Wiedeńscy Filharmonicy znani jednak ze swych konserwatywnych przekonań, niezmiennie tę nieuniknioną decyzję odkładają na bliżej nieokreśloną przyszłość.

Kim jest Tugan Sochijew

Zamiast tego wybrali wielokrotnie sprawdzonego przez nich Tugana Sochijewa. Po raz pierwszy zadyrygował on Wiedeńskimi Filharmonikami już w 2009 r. – Nasze pierwsze wspólne występy dały nam poczucie wzajemnego zaufania i zrozumienia, a kolejne tylko je pogłębiały – powiedział teraz dyrektor Wiedeńskich Filharmoników Daniel Froschauer.

Tych kontaktów w ciągu minionych kilkunastu lat było sporo. Latem minionego roku Tugan Sochijew po raz pierwszy poprowadził Filharmoników na prestiżowym plenerowym letnim wieczorze przed pałacem Schönbrunn (Sommernachtskonzert) oraz wystąpił podczas koncertu galowego z okazji 200-lecia urodzin Johanna Straussa syna. Występ latem w Schönbrunn to rodzaj egzaminu w lżejszym repertuarze, jaki dyrygent musi przejść, nim Wiedeńczycy powierzą mu poprowadzenie koncertu noworocznego. Podobny sprawdzian zaliczył rok wcześniej Yannick Nézet-Séguin.

Tugan Sochijew to dyrygent o ustalonej pozycji międzynarodowej, choć nie jest aż tak wyrazistą osobowością jak wielcy mistrzowie batuty, którzy w przeszłości prowadzili koncerty noworoczne w Musikverein. Obecny wybór Wiedeńskich Filharmoników rosyjskiego artysty niesie ponadto ze sobą podtekst polityczny.

Tugan Sochijew a wojna w Ukrainie

Gdy w 2022 r. Rosja dokonała agresji na Ukrainę, Tugan Sochijew piastował dwie funkcje. Był szefem Orchestre National du Capitole de Toulouse oraz (od 2014 r.) dyrektorem muzycznym Teatru Bolszoj w Moskwie. Na początku marca 2022 r. władze Tuluzy zażądały od Sochijewa potępienia wojny Putina na Ukrainie, a przynajmniej wypowiedzenia kilku słów solidarności z zaatakowanym krajem.

Rosyjski dyrygent ograniczył się do opublikowania listu otwartego, w którym poinformował, że rezygnuje z pełnienia stanowisk w Tuluzie i w Moskwie oraz zaprotestował przeciwko zmuszaniu go do opowiedzenia się po jednej ze stron konfliktu, podczas gdy on nie jest w stanie zwrócić się przeciwko swojej ojczyźnie.

Od tego czasu Tugan Sochijew pracuje wyłącznie na Zachodzie, chętnie prezentując przy tym muzykę rosyjską. Swój sprzeciw przeciwko jej bojkotowi wyraził zresztą dobitnie w 2022 r., pisząc: „Niedługo poprosiliby mnie, żebym zamiast Czajkowskiego, Strawińskiego czy Szostakowicza grał Beethovena, Brahmsa czy Debussy’ego. To już się dzieje w Polsce, kraju europejskim, gdzie zakazano wykonywania muzyki rosyjskiej”.

Jaki był koncert w 2026 roku

Niezależnie od poglądów Tugana Sochijewa powierzenie mu prowadzenia koncertu noworocznego w 2027 r. jest dowodem na to, że Wiedeńscy Filharmonicy nie przewidują głębszych zmian w formule ich tradycyjnego święta. Takie nadzieje budziły propozycje Yannicka Nézet-Séguin na powitanie 2026 r.

Ten kanadyjsko-amerykański artysta nieco odświeżył niezmienną od lat formułę tych koncertów. Wprowadził sporo elementów zabawy, w której czynnie uczestniczyli także muzycy, oprócz przebojów Straussów wybrał utwory dotąd niewykonywane m.in.. afroamerykańskiej kompozytorki Florence Price, a obowiązkowo granym na bis  „Marszem Radetzky’ego” dyrygował nie z estrady, ale krążąc po sali i bawiąc się z publicznością.