Wielkie roczniki nie powstają z byle jakich odmian, ale z tych najlepszych, wyselekcjonowanych od pokoleń. Tylko o najlepszych ze słabszych win powiada się niekiedy, że to wielki rocznik. Określenie to nie dotyczy wszystkich win z danego roku, tylko wyjątkowo udanych. 5000 – 150 – 50
[wyimek]Wino jest dobrym sługą, lecz złym panem[/wyimek]
Trudno precyzyjnie ustalić liczbę istniejących aktualnie na świecie odmian winorośli, szacuje się, że jest ich około 5000. Winiarstwo tak naprawdę wykorzystuje 150, z czego 50 ma zasięg większy od lokalnego. Do najpopularniejszych szczepów, z których tłoczy się wino, których nazwy najłatwiej spotkać na etykietce, należą:
ALIGOTE. Odmiana biała, wyhodowana w Burgundii.
BARBERA. Czerwone winogrona z Piemontu.
CABERNET FRANC. Odmiana żywotna, niewymagająca, tłoczy się z niej wina czerwone i różowe.
CABERNET-SAUVIGNON. Odmiana wyhodowana w Bordelais, konkretnie w Medoc. Skórka gruba, twarda, zawiera dużo taniny. Po tę odmianę sięgają winiarze na całym świecie.
CARIGNAN. Czerwone winogrona, bardzo rozpowszechnione na południu Francji. Tłoczy się z niej głównie wina stołowe, służy do kupażowania. Skrzyżowana z Cabernet stworzyła Ruby-Cabernet.
CHARDONNAY. Delikatne białe winogrona wyhodowane w średniowieczu Burgundii. Cieszy się dużym wzięciem na całym świecie. Powstają z niej najlepsze szampany i białe burgundy. W Szampanii bywa nazywana Fromenteau, w Kalifornii Pinot-Chardonnay.
CHASSELAS. Odmiana biała, rozpowszechniona w Szwajcarii, w Niemczech nazywana Gutedel.
CINSAULT. Różowe winogrona rodem z Langwedocji.
CLAIRETTE. Winogrona jasnoróżowe wyhodowane już w starożytności.
FOLLE-BLANCHE. Biała Wariatka, zwana także Gros-Plant, Wielki Krzak. Pierwsze koniaki destylowano z tej odmiany. Obecnie uprawiana coraz rzadziej.
[wyimek]Każdy inteligentny mężczyzna zamawia takie wino, jakie lubi kobieta (Miguel Torres)[/wyimek]
FURMINT. Jasne winogrona, tłoczony jest z nich tokaj. Nazwa wywodzi się ze starofrancuskiego „forment”, formować, ponieważ w XVIII wieku winiarze francuscy osiedlali się na Węgrzech.
GALEGO DOURADO. Kolor bursztynu, wyhodowana w Portugalii.GAMAY. Winogrona o bardzo ciemnej skórce i jasnym miąższu. Wina beaujolais powstają wyłącznie z tej odmiany.
GEWURZTRAMINER. Specjalność Tyrolu. Bardzo aromatyczne białe winogrona.
GRASA. Białe winogrona, z których tłoczone jest rumuńskie wino Cotnari, odmiana znana także jako Tokay, przed II wojną w restauracja Paryża podawano ją jako „mołdawską perłę”.
GRENACHE. Nazywana także „Alicante”.
GRIGNOLINO. Czerwona odmiana wyhodowana we Włoszech w regionie Asti.
KADARKA. Węgierska odmiana czerwona, powstaje z niej Egri Bikaver i wino szczepowe Kadarka. Po węgiersku oznacza „bednarz”.
KEKNYELU. Po węgiersku „błękitny łyk”. Biała odmiana z regionu Badacsony nad Balatonem.
KNIPPERLE. Biała odmiana rodem z Alzacji, w Niemczech znana jako Rauschling.
LEANYKA. „Panienka”, biała odmiana węgierska.
MALBEC. Odmiana czerwona. Wino tłoczone z niej ma piękny kolor, dlatego dodaje się je do win o gorszym kolorze. Wypiera ją odmiana Merlot, gaśnie tak jak wygasają wielkie, stare rody.
MALVOISIE. Odmiana starożytna, od niepamiętnych czasów rozpowszechniona nad Morzem Śródziemnym. We Włoszech nosi nazwę Malvasia, w Hiszpanii Malvagia, staropolska Małmazja. W Anglii wina tłoczone z tej odmiany noszą nazwą Malmsey. Według legendy książę Clarence, skazany na karę śmierci za zdradę brata, króla Edwarda IV, wyraził życzenie, aby utopiono go w beczce Malmsey.
MAVRODAPHNI. Odmiana grecka, biała, powstają z niej wina słodkie.
MAVRON. Czerwona odmiana cypryjska, bardzo stara.
MERLOT. Czerwony szczep wyhodowany z odmiany Cabernet, bardzo rozpowszechniony na całym świecie.
MOURVEDRE. Prastara odmiana czerwonych winogron, nie wiadomo skąd pochodzi, być może z Półwyspu Iberyjskiego.
MUSCADELLE. Biała odmiana z Bordelais, popularna w Afryce Południowej.
MUSCADET. Odmiana czerwona.
MUSCAT. Jasnobursztynowa, bardzo aromatyczna odmiana, uprawiana jako jadalna i do tłoczenia wina.
NEBIOLO. Czerwone winogrona włoskie.
PALOMIN. Odmiana, z której tłoczy się słynny hiszpański jerez.
PEDRO XIMENEZ. Z tej hiszpańskiej odmiany tłoczy się malagę.
PINOT BLANC. Odmiana podobna do Chardonnay, w Niemczech występuje pod nazwą Weissburgunder (Biały Burgundczyk).
PINOT GRIS. Jasna odmiana alzacka, nazywana alzackim tokajem, w Niemczech występuje jako Rulander.
PINOT NOIR. Jedna z najbardziej rozpowszechnionych odmian ciemnych winogron, znana od starożytności. Tłoczone są z niej najsłynniejsze wina, takie jak Chambertin, Romanee-Conti, Pommard. W średniowieczu nazywano tę odmianę Maur.
PROKUPAC. Odmiana serbska, czerwona, najpopularniejsza we wszystkich krajach byłej Jugosławii.
[wyimek]Woda psuje wino, wóz drogę, a kobieta mężczyznę[/wyimek]
RIESLING. Najszlachetniejsza odmiana biała, rodem z Alzacji.
SAUVIGNON. Odmiana biała.
SEMILLON. Biała odmiana z regionu Bordelais.
SYLVANER. Biała odmiana alzacka.
SYRAH. Odmiana czerwona. Według legendy wino z tego szczepu było podawane podczas godów w Kanie Galilejskiej. W III wieku n.e. legioniści rzymscy przynieśli ją z Syrakuz na Sycylii i zasadzili w dolinie Rodanu.
TANNAT. Odmiana czerwona, zawiera bardzo dużo substancji barwiących.
TEMPRANILLO. Rdzennie hiszpańska czerwona odmiana, z niej powstaje Rijoja.
TRAMINER. Biała odmiana alzacka. Od 1973 roku w Alzacji używa się nazwy Alsace Gewurztraminer.
TROLLINGER. Klasyczna niemiecka odmiana czerwona dająca wina stołowe.
UGNI BLANC. Bardzo rozpowszechniona biała odmiana francuska. Destyluje się z niej Cognac.
VOROS. Dosłownie „czerwony”, odmiana węgierska.
ZINFANDEL. Odmiana typowa dla Kalifornii.
XYBUSTERI. Starożytna czerwona odmiana cypryjska.