Według badań przeprowadzonych na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA), w czasie ciąży 33 proc. kobiet w wieku prokreacyjnym (18-40 lat) sięgnęło po alkohol. Tym samym 1/3 z nich naraziła swoje dziecko na uszkodzenia powodowane przez etanol. Niektóre noworodki miały szczęście i urodziły się zdrowe, inne cierpią na różne trudności rozwojowe. Te, którym poszczęściło się najmniej urodziły się z Alkoholowym Zespołem Płodowym – FAS.

 

 

FAS jest bardzo złożonym zespołem zaburzeń, które pojawiają się u dziecka kobiety spożywającej w ciąży napoje wysokoprocentowe. Alkohol przenika przez łożysko i jest w całości wchłaniany przez dziecko. Powoduje nieodwracalne zmiany, nawet jeśli matka tego nie odczuwa. W zależności od tego, w jakim okresie rozwoju płodu alkohol był eksponowany na etanol, może ulec różnego rodzaju uszkodzeniom. Na każdym etapie osłabiany jest rozwój mózgu, bądź wręcz ulega on uszkodzeniu. W pierwszym trymestrze, jeśli nie spowoduje poronienia, alkohol deformuje twarz i głowę dziecka: sprawia, że jest ona mała (małogłowie), a buzia niesymetryczna, pozbawiona rynienki podnosowej i czerwieni wargowej, dziecko ma duże, niekształtne uszy, często opadające powieki i zeza. Atakowane są też narządy wewnętrzne takie jak serce, czy nerki. Ogólnie, komórki płodu rozwijają się znacznie wolniej. W drugim trymestrze etanol jest szczególnie niebezpieczny dla rozwoju kości, mięśni, skóry, zębów i gruczołów. Wtedy też może prowadzić do poronień, tyle że na tym etapie może to już być śmiertelnie niebezpieczne dla matki. W trzecim trymestrze może powodować przedwczesny poród, zaburza wzrost, przyrost wagi i osłabia rozwój płuc. Dziecko, które „upijało się” w brzuchu matki rodzi się zatem małe, słabe i schorowane. Zespół dotyka jednak różne dzieci w różnym stopniu.

Dołącz do nas! Zostań fanem serwisu Zdrowie na Facebooku :)

Dzieci z pełnoobjawowym zespołem FAS - ze względu na opisane wyżej dysmorfie - są do siebie fizycznie bardzo podobne. Jednak nie wszystkie maluchy zespół dotyka w takim samym stopniu. Dzieci bez uszkodzeń fizycznych, ze względu na trudną diagnozę, przez lata pozostają bez specjalistycznej opieki, co może okazać się tragiczne dla ich rozwoju. Z powodu uszkodzenia mózgu około połowa dzieci z FAS jest upośledzona intelektualnie, a nawet jeśli są w stanie sprostać testom na inteligencję i wypadać w nich ogólnie dość dobrze, nie radzą sobie z łączeniem przyczyny ze skutkiem i pojęciami abstrakcyjnymi: nie rozumieją przenośni, metafor i żartów. Często zachowują się dziwacznie i nieadekwatnie do sytuacji, chociażby dlatego, że nie potrafią wykorzystać posiadanej wiedzy, lub traktują ją zbyt dosłownie i dokładnie. Dziecko z FAS raz pochwalone za założenie odpowiedniej do okazji koszulki z krótkim rękawem, będzie próbowało wyjść w niej z domu przy siarczystym mrozie, bo będzie pamiętać, że ten strój spotkał się z aprobatą. Dzieci cierpiące na Alkoholowy Zespół Płodowy są naiwne i łatwowierne, dlatego też łatwo padają ofiarą przemocy. Informacje przyswajają w specyficzny dla siebie sposób ze zmienną łatwością. Są nadpobudliwe, ale i pasywne, drażliwe, impulsywne i uparte. Dla dzieci, które nie przejawiają zewnętrznych cech FAS i przez to nie zostały zdiagnozowane, okres szkolny może okazać się szczególnie trudny, gdyż spotkają się z niezrozumieniem i brakiem aprobaty ze strony nauczycieli i dzieci, ale też rodziców, którzy ich złe oceny przypisywać będą lenistwu (przecież był okres, kiedy dostawał same piątki!), a nie szukać przyczyn neurologicznych zjawiska. Doprowadzi to do obniżenia samooceny u dziecka, a w niektórych przypadkach nawet do depresji, która dodatkowo utrudni mu i tak niełatwe już życie.

 

 

Zmiany powodowane przez alkohol w życiu płodowym są nieodwracalne. Można jednak tym dzieciom pomóc godnie żyć - bardzo istotna w tym wypadku jest szybka diagnoza i objęcie dziecka terapią na jak wcześniejszym etapie jego rozwoju. Często zaburzenia dotykają funkcji, które ujawniają się dopiero, kiedy dziecko ma kilka lat, dlatego ważne jest – jeśli wiemy, że miała miejsce ekspozycja na etanol – stymulowanie rozwoju takiego malca od początku. Większość dzieci z FAS, mimo terapii, nie będzie mogła funkcjonować samodzielnie w społeczeństwie – chociażby ze względu na upośledzenie myślenia przyczynowo – skutkowego. Osoby dobrze i od najmłodszych lat prowadzone przez specjalistów, mogą wypracować sobie rutynowe sposoby działania, nauczyć się zachowań akceptowalnych przez ogół, a prawidłowo funkcjonujące części jego mózgu mogą przejąć funkcje upośledzone. Taki człowiek będzie mógł samodzielnie prowadzić gospodarstwo domowe i wykonywać pracę.

Autopromocja
ORZEŁ INNOWACJI

Ogłoszenie wyników konkursu już 28 września

Dowiedz się więcej

 

 

Jedyna, za to w 100 proc. skuteczna metoda, to: NIE PIĆ! Naukowcom jak do tej pory nie udało się ustalić bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży – możliwe, że taka w ogóle nie istnieje. Niestety w Polsce wciąż niska jest świadomość szkód, jakie wyrządza płodowi alkohol. Z przytaczanych wcześniej badań PARPY wynika, że tylko co czwarta z ciężarnych kobiet była informowana przez lekarza o szkodliwości picia. Zapewne znalazłaby się równie duża grupa, której ginekolog polecał lampkę czerwonego wina, gdyż opinia o jego dobroczynnym oddziaływaniu na ciężarne kobiety wciąż pokutuje wśród lekarzy (zwłaszcza tych starszych). Skoro wiedza ta nie rozprzestrzeniła się jeszcze na odpowiednim poziomie wśród specjalistów, trudno wymagać od przeciętnej Polki, żeby była świadoma zagrożeń, jakie niesie ze sobą kufel piwa. Nie możemy zapominać, że już taka ilość wypita w najbardziej newralgicznym momencie może doprowadzić do tragedii.