CBA wzięło na cel samorządy

Wójtowie, burmistrzowie, lokalni urzędnicy – to ich agenci CBA zatrzymywali najczęściej. Blisko jedna trzecia spraw operacyjnych, jakie w 2011 r. prowadziło Biuro, dotyczyła właśnie administracji samorządowej – wynika z raportu CBA za 2011 r., do którego dotarła „Rz".

– To w samorządach zagrożenie korupcją jest największe, bo przez nie przechodzi większość środków publicznych i odbywa się wiele inwestycji. Tam najczęściej tworzą się lokalne sitwy i układy, a korupcja jest najbardziej dotkliwa dla ludzi – mówi szef CBA Paweł Wojtunik.

W 2011 r. CBA prowadziło 511 spraw operacyjnych – mniej niż w 2010 r. Wszczęło więcej, bo  248, śledztw.

Jedna z najbardziej spektakularnych spraw dotyczy korupcji w Centrum Projektów Informatycznych MSWiA. Były dyrektor CPI miał przyjąć około 4 mln zł łapówek od firm informatycznych, które dzięki temu wygrywały intratne przetargi. Zawrotne łapówki miały kryć się za prywatyzacjami Stoenu i LOT.

Ale sumy łapówek, jakie – według CBA – brali samorządowcy, też przyprawiają o zawrót głowy.

Kazimiera T. – wójt Kleszczowa, najbogatszej gminy w kraju, na nieuczciwym handlu ziemią mogła zarobić 5 mln zł. Członkowie jej rodziny mieli kupić za  bezcen (80 gr za m) od prywatnych osób grunty rolne, a gdy gmina je przekwalifikowała na  budowlane, stały się warte fortunę. Gmina odkupiła je za około  35 zł za metr.

Z kolei prezydent Starachowic Wojciech B. miał przyjąć 96 tys. zł w związku z działalnością spółek komunalnych, a  wójt gminy Niegosławice około 300 tys. zł za zlecenie przebudowy dróg.

Skąd w CBA zainteresowanie  samorządowcami? – Podchodzimy do spraw apolitycznie, czego dowodem są zatrzymania osób podejrzanych o korupcję z różnych opcji politycznych. Kierujemy się jedynym kryterium: łamania prawa – mówi Wojtunik.

Prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny, ocenia: – CBA uważniej bada przepływy finansowe na szczeblu regionalnym, ale sądzę, że korupcja w samorządach wzrosła. W Polsce regionalnej kwitnie nepotyzm. Wójtowie wygrywają wybory, bo ktoś ich aktywnie popierał, i potem się odwdzięczają.

– Tam, gdzie decyzję pozostawia się subiektywnej ocenie urzędnika, o nadużycia łatwiej – mówi prof. Antoni Kamiński, były prezes polskiego oddziału Transparency International.

Uwagę CBA przykuwały też sprawy sektora gospodarczego. Chodzi m.in. o zamówienia publiczne, zarządzanie majątkiem, dawanie zezwoleń. Wojtunik: – Kontrole decyzji gospodarczych ujawniły szkody w mieniu Skarbu Państwa lub samorządów w wysokości ok. 200 mln zł.