Przepisy unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych będą miały zastosowanie na terenie całej UE, co teoretycznie oznacza, że kraje członkowskie nie muszą tworzyć nowych ustaw w celu ich wprowadzenia.
Kapsułka z oficjalnym statusem opakowania. Co to oznacza?
Ważną nowością wchodzącą w życie 12 sierpnia 2026 r. jest oficjalna zmiana statusu prawnego kapsułek do kawy. Od tego momentu będą one formalnie traktowane jako opakowania i będą obowiązywać je przepisy nowego unijnego rozporządzenia.
„W kontekście zachowań konsumentów w zakresie usuwania torebek z herbatą i kawą, a także jednoporcjowych opakowań z kawą lub herbatą, które w praktyce są usuwane razem z pozostałościami produktu, co prowadzi do zanieczyszczenia strumieni kompostowania i recyklingu, te konkretne wyroby należy traktować jak opakowania” – mówi unijne rozporządzenie.
Choć dla wielu konsumentów może brzmieć to jak urzędowa formalność, przepisy te stanowią część szerszej strategii Unii Europejskiej, której celem jest wymuszenie na producentach projektowania przyjaznych recyklingowi produktów i ograniczenie ilości marnowanych surowców.
Nowe regulacje docelowo mają objąć wszystkie typy opakowań na rynku, nakładając na branżę surowsze wymogi ich pełnego przystosowania do ponownego przetworzenia oraz ograniczenia substancji szkodliwych.
Mimo wprowadzenia jednolitych przepisów na poziomie unijnym, konsumenci nie powinni spodziewać się rewolucji w domowej segregacji odpadów. Nowe prawo nie wprowadza jednej, uniwersalnej metody segregacji kapsułek obowiązującej w całej Europie.
Czytaj więcej
Zamiast voucherów - zwrot kaucji za butelki na kartę. Na takie rozwiązanie czeka wielu klientów. Nowe automaty już są instalowane, ale najczęściej...
Gdzie wyrzucać zużyte kapsułki? Lokalne zasady nadal obowiązują
Recykling zużytych kapsułek bywa problematyczny, ponieważ łączą one w sobie tworzywa sztuczne lub aluminium z organiczną pozostałością w postaci fusów po kawie. Z tego powodu sposób ich utylizacji wciąż zależy od krajowych i lokalnych systemów gospodarki odpadami. Polscy konsumenci powinni zatem – tak jak dotychczas – sprawdzać lokalne wytyczne dotyczące segregacji, by dowiedzieć się, do którego pojemnika trafić powinna zużyta kapsułka.
Zwykle zużyte kapsułki po kawie – jeżeli są w całości – wyrzuca się do odpadów zmieszanych. Jeśli jednak opróżnimy je z fusów i lokalny system na to pozwala, mogą one trafić do żółtego pojemnika (na plastik i metale), a same fusy do brązowego pojemnika na odpady bio. Niektórzy producenci kawy dają także możliwość oddania kapsułek w specjalnych punktach zbiórki.
Czytaj więcej
Większość osób nie wyobraża sobie poranka bez kawy. Wątpliwości wciąż budzi jednak liczba filiżanek, która jest bezpieczna dla serca. Badania przep...
To dopiero początek zmian. Na pierwszy ogień idą opakowania zawierające tzw. wieczne chemikalia
Zmiany, które wchodzą w życie w sierpniu, to dopiero początek wprowadzania unijnego rozporządzenia PPWR w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Jak podaje PAP, pierwszy etap będzie dotyczyć opakowań na żywność zawierających tzw. wieczne chemikalia z grupy PFAS, które praktycznie nie ulegają rozkładowi w środowisku naturalnym. Zakazane będzie wprowadzanie do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają one substancje perfluoroalkilowe i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniu równym dopuszczalnym wartościom lub je przekraczającym.
Dotyczy to opakowań na żywność takich jak pojemniki na jedzenie na wynos, opakowania do fast foodów, papier do pieczenia czy pudełka na pizzę. Ich producenci będą musieli sprawdzić, czy ilość PFAS, który jest powszechnie stosowany ze względu na odporność na wilgoć, jest zgodna z unijnymi limitami. Komisja Europejska podkreśliła jednak, że „firmy nie są zobowiązane do natychmiastowej zmiany swoich produktów” i że „żaden produkt nie powinien zostać wycofany z rynku z powodu nowych przepisów”.
Producenci będą odpowiedzialni za cały cykl życia opakowań, w tym za gospodarowanie odpadami. Ich rozszerzona odpowiedzialność producencka musi obejmować niezbędne koszty zbiórki, sortowania i recyklingu, zachęcać do ekoprojektowania i możliwości recyklingu za pomocą modulowanych opłat i zapewniać przejrzystość finansową i rozliczalność. Producenci muszą udostępnić informacje umożliwiające prześledzenie pochodzenia opakowania, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Co zmieni się w kolejnych latach? Rewolucja od 2030 r.
Kolejne przepisy rozporządzenia zaczną obowiązywać w 2027 i 2028 r. Jak informuje PAP, w 2027 r. konsumentom powinna zostać zapewniona możliwość korzystania z własnych opakowań przy sprzedaży jedzenia na wynos bez dodatkowych opłat.
Z kolei w 2028 r. wejdzie w życie zharmonizowany system informowania o składzie materiałowym opakowania, by umożliwić konsumentom ich sortowanie. Takie informacje będą umieszczane na etykiecie produktu.
Większa rewolucja czeka nas od 2030 r., kiedy to zaostrzone przepisy uderzą w kolejne sektory jednorazówek. Ograniczenia i zakazy obejmą wówczas m.in. branżę gastronomiczną oraz hotelarską. Unijne regulacje dotkną popularnych jednorazowych mini-opakowań na sosy i przyprawy, a także miniaturowych buteleczek z szamponami i żelami pod prysznic, które do tej pory są standardowo udostępniane gościom w hotelach. Tego rodzaju opakowania, przyczyniające się do generowania dużej ilości trudnych do zutylizowania odpadów, nie będą mogły być wprowadzane do obrotu od 1 stycznia 2030 r.
Opóźnienia legislacyjne
Bez ustawy o ROP unijne rozporządzenie PPWR pozostanie bezzębne
12 sierpnia zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie 2025/40 tzw. PPWR. Regulacje dotyczą opakowań wykorzystywanych m.in. w branży spożywczej, kosmetycznej, e-commerce oraz innych gałęziach przemysłu. Ich celem jest redukcja tworzyw sztucznych oraz transformacja w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego. Od 12 sierpnia teoretycznie zabronione będzie wprowadzanie do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które przekraczają nowe normy substancji PFAS. W praktyce chodzi o odporne na tłuszcz i brud (a zarazem rakotwórcze i szkodliwe dla środowiska naturalnego) substancje wykorzystywane dziś np. do powlekania naczyń na żywność. W wytycznych Komisji Europejskiej czytamy również, że „w art. 6 ust. 1 (rozporządzenia PPWR – red.) ustanowiono wymóg, aby wszystkie wprowadzane do obrotu opakowania były zdatne do recyklingu, bez wskazania konkretnego terminu rozpoczęcia stosowania tego przepisu, co oznacza, że ma on zastosowanie od 12 sierpnia 2026 r.” Jednak w praktyce, bez polskiej ustawy o ROP (wprowadzającej m.in. sankcje za łamanie przepisów rozporządzenia PPWR), nie będzie można egzekwować unijnych regulacji.
Czytaj więcej:
Bez polskiej ustawy unijny zakaz posługiwania się szkodliwymi substancjami w opakowaniach na żywność pozostanie bezzębny. Przygotowany przez resort...
Pro
