15 czerwca Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły porozumienie, które ma zakończyć działania wojenne. Dokument ma zostać oficjalnie podpisany już 19 czerwca. Dotychczas nie przekazano oficjalnie, co szczegółowo zawiera umowa. Stacja CNN twierdzi jednak, że dotarła do pełnego – 14-punktowego – wstępnego porozumienia USA z Iranem. Na ten sam tekst powołują się też agencja Bloomberg oraz irańska agencja Tasnim.
Amerykańskie media dotarły do pełnej treści porozumienia Iran–USA. Część punktów budzi kontrowersje
CNN do dokumentu miała dotrzeć, dzięki amerykańskiemu urzędnikowi. Treść umowy potwierdził także między innymi anonimowy dyplomata, który miał widzieć umowę podczas szczytu G7, który odbył się we Francji.
Zdaniem źródła stacji pod dokumentem cyfrowo podpisali się – już w niedzielę – prezydent USA Donald Trump i wiceprezydent J.D. Vance, a także Mohmammad Ghalibaf, przewodniczący irańskiego parlamentu.
Do doniesień o ujawnieniu treści umowy odniósł się rzecznik Białego Domu, który podkreślił, że tekst nie odzwierciedla faktycznego „memorandum of understanding”..
Czytaj więcej
Stany Zjednoczone i Iran osiągnęły porozumienie, które ma zakończyć działania wojenne. Zostanie ono oficjalnie podpisane 19 czerwca w Szwajcarii –...
Według CNN porozumienie zostało sformułowane w taki sposób, że rzeczywiste negocjacje rozpoczną się dopiero po „otrzymaniu zapewnień dotyczących rozpoczęcia wdrażania Artykułów 4, 5, 10 i 11”. Zapisy te zakładają zniesienie amerykańskiej blokady Iranu oraz podjęcie przez Teheran działań zmierzających do pełnego przywrócenia żeglugi przez cieśninę Ormuz w ciągu 30 dni, „z uwzględnieniem konieczności usunięcia przeszkód technicznych i neutralizacji min przez Iran”.
Treść umowy ma nie zawierać też żadnych konkretnych zobowiązań Iranu ws. jego programu nuklearnego, poza potwierdzeniem, iż Republika Islamska „nigdy nie wyprodukuje broni jądrowej”.. To, co się stanie ze wzbogaconym uranem, ma zaś zostać ustalone dopiero w porozumieniu końcowym.
Amerykańskie media informują, że niemałe kontrowersje budzi punkt dotyczący funduszu na odbudowę Iranu o wartości co najmniej 300 mld dol. Według przedstawionej przez CNN umowy USA miałyby „zobowiązać się, wraz ze swoimi partnerami regionalnymi, do opracowania kompleksowego planu, uzgodnionego przez obie strony, na rzecz odbudowy i rozwoju gospodarczego Islamskiej Republiki Iranu, zapewniając jednocześnie finansowanie w wysokości co najmniej 300 mld dol.”..
USA – według doniesień – miałyby też zobowiązać się do zniesienia wszystkich sankcji na Iran, ale „zgodnie z harmonogramem uzgodnionym w ramach porozumienia końcowego”..
Co zakłada porozumienie USA–Iran ujawnione przez CNN i Bloomberga? Punkt po punkcie
1. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone – wraz ze swoimi sojusznikami w trwającej wojnie – deklarują wraz z podpisaniem niniejszego Porozumienia natychmiastowe i trwałe zakończenie wojny na wszystkich frontach, w tym w Libanie i zobowiązują się, że od tej pory nie podejmą żadnych wrogich działań przeciwko sobie nawzajem oraz powstrzymają się od gróźb lub użycia siły przeciwko sobie. Porozumienie ostateczne potwierdzi postanowienia niniejszego artykułu i pozostałych artykułów.
2. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone zobowiązują się do szanowania wzajemnej suwerenności i integralności terytorialnej oraz do powstrzymania się od ingerencji w sprawy wewnętrzne drugiej strony.
3. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone zobowiązują się do negocjacji i osiągnięcia porozumienia ostatecznego w terminie maksymalnie 60 dni, z możliwością przedłużenia za obopólną zgodą.
4. Niezwłocznie po podpisaniu niniejszego Porozumienia, Stany Zjednoczone zniosą blokadę morską i zapobiegną wszelkim ingerencjom lub utrudnieniom w ruchu Islamskiej Republiki Iranu, a także przywrócą pełną przepustowość ruchu w ciągu maksymalnie 30 dni; ruch statków ze strony Islamskiej Republiki Iranu będzie proporcjonalny do natężenia ruchu sprzed wojny. Stany Zjednoczone zobowiązują się również do wycofania swoich sił z otaczających obszarów w ciągu 30 dni od zawarcia ostatecznego porozumienia.
Czytaj więcej
Prywatny fundusz o wartości 300 miliardów dolarów, którego celem jest pobudzenie inwestycji w Iranie, został uwzględniony we wstępnym porozumieniu...
5. Po podpisaniu niniejszego Porozumienia, Islamska Republika Iranu niezwłocznie podejmie kroki w celu zapewnienia, że ruch statków handlowych z Zatoki Perskiej do Morza Omańskiego i vice versa zostanie wznowiony w ciągu 30 dni do natężenia ruchu sprzed wojny, uwzględniając potrzebę usunięcia przeszkód technicznych i neutralizacji min przez Iran.
6. Stany Zjednoczone zobowiązują się – wraz ze swoimi partnerami regionalnymi – do opracowania kompleksowego planu, uzgodnionego przez obie strony, na rzecz odbudowy i rozwoju gospodarczego Islamskiej Republiki Iranu, zapewniając jednocześnie finansowanie w wysokości co najmniej 300 mld dol. Mechanizm wdrażania tego planu – jako części porozumienia końcowego – zostanie opracowany w ciągu 60 dni.
7. Stany Zjednoczone zobowiązują się do zniesienia – zgodnie z harmonogramem uzgodnionym w ramach porozumienia końcowego – wszelkich rodzajów sankcji nałożonych obecnie na Islamską Republikę Iranu, w tym rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i Rady Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), a także wszystkich jednostronnych sankcji USA, zarówno pierwotnych, jak i wtórnych.
8. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone uzgodniły, iż los wzbogaconego materiału nuklearnego, a także los wszystkich innych wzajemnie uzgodnionych kwestii związanych z energią jądrową – w tym potrzeb jądrowych Iranu – zostaną odpowiednio uregulowane w porozumieniu końcowym. Porozumienie końcowe potwierdzi postanowienia niniejszego artykułu.
9. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone zgadzają się, że do czasu osiągnięcia ostatecznego porozumienia utrzymają status quo: Iran utrzyma status quo w swoim programie nuklearnym, a Stany Zjednoczone nie nałożą na Iran nowych sankcji ani nie wzmocnią swoich sił zbrojnych w regionie.
10. Stany Zjednoczone zobowiązują się, że niezwłocznie po podpisaniu niniejszego Porozumienia i do dnia zniesienia sankcji, Departament Skarbu USA wyda zwolnienia z eksportu irańskiej ropy naftowej, produktów petrochemicznych i ich pochodnych, a także wszelkich powiązanych usług, w tym bankowych, ubezpieczeniowych, transportowych i tym podobnych.
Czytaj więcej
Donald Trump powiedział, że umowa z Iranem ma formę memorandum o porozumieniu, ale – jak zaznaczył – jest ono „bardzo mocne”. - To nie są tylko dwa...
11. Stany Zjednoczone zobowiązują się, że w świetle postępów negocjacji ws. ostatecznego porozumienia, zamrożone lub objęte restrykcjami fundusze i aktywa Islamskiej Republiki Iranu zostaną zwolnione i w pełni udostępnione. Fundusze te, niezależnie od tego, czy są przechowywane na rachunku głównym, czy też przelane, zostaną wykorzystane na wszelkie płatności na rzecz beneficjenta końcowego określone przez Bank Centralny Islamskiej Republiki Iranu i będą w pełni dostępne do wykorzystania. Stany Zjednoczone zobowiązują się do wydania na tej podstawie wszystkich niezbędnych zezwoleń i licencji.
12. Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone zgadzają się, że zostanie ustanowiony mechanizm wdrożeniowy w celu nadzorowania pomyślnego wdrożenia Porozumienia Ostatecznego i przyszłych zobowiązań wynikających z tego Porozumienia.
13. Po podpisaniu niniejszego Memorandum o Porozumieniu i otrzymaniu zapewnień dotyczących rozpoczęcia wdrażania Artykułów 4, 5, 10 i 11 niniejszego Memorandum o Porozumieniu oraz kontynuacji wdrażania tych działań, Islamska Republika Iranu i Stany Zjednoczone rozpoczną negocjacje w sprawie Porozumienia Ostatecznego wyłącznie w odniesieniu do pozostałych Artykułów.
14. Porozumienie ostateczne zostanie zatwierdzone w drodze wiążącej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Donald Trump we Francji Memorandum o porozumieniu z Iranem to bardzo mocny dokument
W Evian-les-Bains – gdzie odbył się szczyt grupy G7 – Donald Trump powiedział, że umowa z Iranem ma formę memorandum o porozumieniu, ale – jak zaznaczył – jest ono „bardzo mocne”. – To nie są tylko dwa akapity. To długi, dość szczegółowy dokument – zaznaczył prezydent USA w Evian-les-Bains, gdzie odbył się szczyt grupy G7.
Polityk został zapytany o to, na ile jest przekonany, że porozumienie z Iranem zostanie podpisane w piątek. – Myślę, że to zostanie zrobione. Oni chcą to podpisać. Chcą wrócić do normalnego życia – stwierdził prezydent USA.
Amerykański przywódca podkreślił także, że dokument ma formę memorandum o porozumieniu, ale – jak zaznaczył –. jest ono „bardzo mocne”. – To nie są tylko dwa akapity. To długi, dość szczegółowy dokument – zaznaczył.
Trump dodał także, że jego zdaniem strona irańska zdecyduje się na podpisanie memorandum. Zastrzegł jednak, że jeśli tak się nie stanie, proces będzie musiał rozpocząć się od nowa. – Myślę, że oni to zrobią. Jeśli nie, to w porządku. Będziemy musieli zacząć proces od początku – powiedział polityk.
Prezydent USA zapowiedział również, że wkrótce zorganizuje kolejną konferencję prasową we Francji.
Wojna USA i Izraela z Iranem
USA i Izrael rozpoczęli atak na Iran 28 lutego. W odwecie Teheran zarządził blokadę cieśniny Ormuz, na co w kwietniu Stany Zjednoczone odpowiedziały blokadą irańskich portów. Przed wybuchem wojny przez cieśninę Ormuz przechodziło do 150 statków dziennie. Szlakiem tym przewożono ok. 20 proc. światowej ropy oraz gazu LNG.
Konsekwencją blokady cieśniny Ormuz jest wzrost cen ropy, który przełożył się na wzrost cen paliw na stacjach benzynowych.
