Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym charakteryzuje się biały fosfor i w jakich zastosowaniach militarnych jest wykorzystywany?
- Jakie są główne kontrowersje związane z użyciem białego fosforu i jakie ograniczenia nakłada na nie prawo międzynarodowe?
- Jakie konkretne zagrożenia i naruszenia prawa wojennego wskazują eksperci w kontekście stosowania tej substancji nad terenami mieszkalnymi?
- Jakie jest stanowisko sił zbrojnych wobec wysuwanych oskarżeń i jak argumentują one zgodność swoich działań z prawem?
Według organizacji Human Rights Watch materiały wizualne i zdjęcia z początku marca mają wskazywać na użycie pocisków artyleryjskich zawierających biały fosfor w rejonie miejscowości Yohmor w południowym Libanie. Zdjęcia zweryfikowane przez badaczy organizacji mają przedstawiać charakterystyczne eksplozje i pożary, które wybuchły w dzielnicach mieszkalnych po uderzeniach amunicji.
Czym jest biały fosfor i dlaczego budzi kontrowersje
Biały fosfor to substancja chemiczna stosowana w niektórych typach amunicji artyleryjskiej. Po kontakcie z tlenem zapala się i wytwarza bardzo wysoką temperaturę oraz gęsty dym. W działaniach militarnych może być wykorzystywany m.in. do tworzenia zasłon dymnych, oznaczania celów lub niszczenia sprzętu przeciwnika.
Kontrowersje wynikają z faktu, że użycie tej broni na terenach zaludnionych może spowodować bardzo poważne obrażenia, w tym głębokie oparzenia chemiczne sięgające kości Z tego powodu międzynarodowe prawo humanitarne ogranicza jej stosowanie w pobliżu terenów zamieszkanych przez cywilów.
Czytaj więcej
Prezydent Francji, Emmanuel Macron, ogłosił, że nakazał lotniskowcowi Charles de Gaulle oraz eskortującym fregatom wyruszyć na Morze Śródziemne w z...
Human Rights Watch oceniła, że użycie białego fosforu nad obszarami mieszkalnymi może stanowić naruszenie prawa wojennego. Organizacja podkreśliła, że amunicja tego typu rozprzestrzenia się na dużym obszarze, a jej efekty są trudne do kontrolowania, co zwiększa ryzyko ofiar cywilnych i pożarów budynków oraz pól uprawnych.
Eksperci HRW zaznaczają, że użycie tzw. „airburst” – czyli eksplozji pocisku w powietrzu – nad terenami zabudowanymi jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ rozrzuca płonące fragmenty substancji na dużym obszarze.
Izrael nie potwierdza użycia bomb fosforowych
Izraelskie siły zbrojne nie potwierdziły jednoznacznie tych doniesień. W odpowiedzi na pytania mediów przedstawiciele armii stwierdzili, że nie są świadomi użycia pocisków zawierających biały fosfor w opisanych incydentach, jednocześnie podkreślając, że wszelkie stosowane środki bojowe mają być zgodne z prawem międzynarodowym.
Czytaj więcej
Amerykańscy dyplomaci, których obecność w Arabii Saudyjskiej nie jest konieczna, a także członkowie rodzin przedstawicieli amerykańskiej administra...
W przeszłości izraelskie władze argumentowały, że amunicja z białym fosforem może być stosowana legalnie w określonych sytuacjach, np. do tworzenia zasłon dymnych na polu walki, o ile nie jest używana bezpośrednio przeciwko ludności cywilnej.
Doniesienia o użyciu tej broni pojawiają się w momencie, gdy konflikt między Izraelem a Iranem rozszerza się na inne państwa regionu, w tym Liban. Walki z Hezbollahem, a także izraelskie uderzenia na cele powiązane z Iranem, zwiększają ryzyko dalszej eskalacji i rosnących strat wśród cywilów.
Na razie brak niezależnych, powszechnie uznanych dowodów potwierdzających użycie białego fosforu bezpośrednio w atakach na cele w Iranie. Oskarżenia dotyczą głównie działań w południowym Libanie, gdzie konflikt z sojusznikami Teheranu toczy się równolegle z wojną izraelsko-irańską. Wcześniej jednak organizacje praw człowieka udokumentowały użycie białego fosforu przez Iran zarówno w Libanie, jak i w Strefie Gazy, co budzi obawy o systematyczne łamanie prawa międzynarodowego.
